664
Διαδηλωτής με καπνογόνο μπροστά στο Κοινοβούλιο της Σερβίας, στο Βελιγράδι | REUTERS/Marko Djurica

Πώς ο κορονοϊός πυροδότησε πολιτική κρίση στη Σερβία

Protagon Team Protagon Team 9 Ιουλίου 2020, 15:00
Διαδηλωτής με καπνογόνο μπροστά στο Κοινοβούλιο της Σερβίας, στο Βελιγράδι
|REUTERS/Marko Djurica

Πώς ο κορονοϊός πυροδότησε πολιτική κρίση στη Σερβία

Protagon Team Protagon Team 9 Ιουλίου 2020, 15:00

Χιλιάδες κόσμου στους δρόμους, δακρυγόνα, οδοφράγματα και εμπόδια, οργή για το πολιτικό σύστημα. Η εικόνα του πλήθους στη Σερβία που διαμαρτύρεται για την πολιτική κατά του κορονοϊού είναι πρωτοφανής, τουλάχιστον στην Ευρώπη, κατά την διάρκεια της πανδημίας.

Οι χειρισμοί του προέδρου Αλεξάντερ Βούτσιτς, κυρίως σε ό,τι αφορά την πρόωρη έξοδο από την καραντίνα και περισσότερο την πιθανότητα να ξαναμπεί η χώρα σε κλοιό μέτρων αμφισβητούνται ανοιχτά από τους πολίτες. Ολοι βλέπουν τα κρούσματα να πολλαπλασιάζονται και το σύστημα υγείας να είναι υπό πίεση και πάλι. Βλέπουν και τις γειτονικές χώρες, όπως η Ελλάδα, να παίρνουν τα μέτρα τους.

Εξάλλου όλη η Κεντρική Ευρώπη, όπως και τα Βαλκάνια, γράφει ο Monde, βλέπουν τα στατιστικά να κινούνται ανοδικά και να ξεπερνούν αυτά του Απριλίου, όταν ήμασταν στις πιο δύσκολες φάσεις της πανδημίας. Το πρόβλημα της αύξησης των κρουσμάτων κορονοϊού δεν περιορίζεται στη Σερβία, εκεί είναι όμως πιο οξύ. Οταν καταγράφει περί τα 300 κρούσματα ημερησίως, την ώρα που η πολύ μεγαλύτερη Γαλλία καταγράφει γύρω στα 600, απαιτούνται μέτρα.

Οι σέρβοι διαδηλωτές επιμένουν ότι ο ελλιπής σχεδιασμός της κυβέρνησης ευθύνεται για την εξάπλωση της πανδημίας. Βρίσκουν μάλιστα αφορμή, όπως γράφουν οι New York Times, να επεκταθούν και στην κατάσταση της δημοκρατίας στην χώρα τους και την όλο και μεγαλύτερη εμπλοκή του Βούτσιτς στην παραγωγή πολιτικής.

Τον Μάιο η Σερβία ήρε όλους τους περιορισμούς στις συναθροίσεις, όπως τους ποδοσφαιρικούς αγώνες, χωρίς υποχρέωση τήρησης αποστάσεων. Διεξήγε το περιβόητο τουρνουά τένις του Νόβακ Τζόκοβιτς χωρίς μέτρα προφύλαξης – με τον ίδιο τον κορυφαίο τενίστα να βρίσκεται και αυτός θετικός.

Διεξήγε ακόμη στις 21 Ιουνίου και βουλευτικές εκλογές παρά τις αντιρρήσεις της αντιπολίτευσης. Τα κόμματα που στηρίζουν τον πρόεδρο βγήκαν σημαντικά  ενισχυμένα, οπότε ίσως υποκρύπτεται και πολιτικό κίνητρο. Από μια ειρωνεία της τύχης, πρόσωπα γύρω από τον πρόεδρο μολύνθηκαν με τον ιό την βραδιά των εκλογών.

Αμέσως μετά την αναμέτρηση, όπως γράφει η Deutsche Welle, ο πρόεδρος και οι ειδήμονες χτύπησαν καμπανάκι κινδύνου για την αύξηση των κρουσμάτων. Η ανακοίνωση όμως την Τρίτη για απαγόρευση συγκεντρώσεων άνω των πέντε ατόμων και το lockdown στο Βελιγράδι μάλλον ξεχείλισε το ποτήρι της οργής. Πλέον ο πρόεδρος μιλούσε για «ένα θαύμα» που θα απέτρεπε την επαναφορά των μέτρων.

Με 43 αστυνομικούς και 17 πολίτες τραυματίες, τα επεισόδια την Τρίτη δεν ήταν καθόλου αμελητέα και συντέλεσαν στην ακύρωση της απόφασης για lockdown στο Βελιγράδι. Ο πρόεδρος της Σερβίας επέρριψε τις ευθύνες για τις ταραχές σε εξτρεμιστές, εγκληματίες και ξένες μυστικές υπηρεσίες. Επιπλέον ο Βούτσιτς ακύρωσε ταξίδι του στο εξωτερικό και πλέον (την Τετάρτη) επισήμανε ότι «μάλλον» δεν θα χρειαστεί καραντίνα. Διαμήνυσε μάλιστα και ότι «δεν φοβάται» από την αναταραχή.

Κάλεσε ακόμη τους πολίτες «να μη ηρωοποιούν» τους διαδηλωτές, αναφερόμενος σε έναν άνδρα που είπε ότι έχασε τον πατέρα του από τον κορονοϊό γιατί δεν υπήρχαν αρκετοί αναπνευστήρες παρά το ότι η κυβέρνηση υπερηφανευόταν για το αντίθετο. «Μπαμπά, για σένα είναι αυτό, θα ήσουν περήφανος», είχε πει σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση ο νεαρός που κατά τον πρόεδρο είχε βαρύ ποινικό μητρώο και «πολύ κακό παρελθόν».

Παρά ταύτα, ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας διέλυσαν αργά την Τετάρτη τη συγκέντρωση που διοργάνωσε η αντιπολίτευση μπροστά από την Βουλή της Σερβίας.

Τα επεισόδια ξεκίνησαν όταν ομάδα διαδηλωτών αφαίρεσε τα μεταλλικά κιγκλιδώματα που περιβάλλουν το κτίριο και κατευθύνθηκε προς την είσοδο πετώντας πέτρες και κροτίδες εναντίον των αστυνομικών. Η αστυνομία απάντησε κάνοντας χρήση δακρυγόνων και πέρασε στην αντεπίθεση διαλύοντας την συγκέντρωση.  Επεισόδια έγιναν επίσης στην Νόβισαντ και στην Νις.

Τρεις ημέρες καραντίνας δεν είναι και τίποτα, παρατηρούσε στους New York Times κάτοικος του Βελιγραδίου, «αλλά παίζουν με τη νοημοσύνη μας και την αλήθεια. Όταν τους βολεύει κάνουν εκλογές και δεν υπάρχει κορονοϊός».

Ακόμη περισσότερο ανησυχητικό δείγμα είναι η υπερβολική βία των αστυνομικών κατά των πολιτών, η οποία καταγράφηκε κιόλας και σε βίντεο.  Σε πολλούς θύμισε την περίοδο του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, πριν από το 2000 – αλλά και αυτό για τον πρόεδρο ήταν δικαιολογημένη απάντηση για να μην αμαυρωθεί ακόμη περισσότερο η εικόνα της χώρας, όπως είπε.