Ο Ρομπ Ράινερ υπήρξε προικισμένος δημιουργός του κινηματογράφου. Αυτές τις μέρες όλα τα φώτα της δημοσιότητας είναι στραμμένα πάνω του, δυστυχώς όχι για κάποιο νέο έργο του, αλλά επειδή ο 78χρονος πολυβραβευμένος χολιγουντιανός σκηνοθέτης, παραγωγός, σεναριογράφος και πολιτικός ακτιβιστής, ο οποίος ξεκίνησε την καριέρα του ως ηθοποιός σε ηλικία 14 ετών, δολοφονήθηκε, όπως και η σύζυγός του Μισέλ Σίνγκερ Ράινερ, μέσα στο σπίτι τους στο Λος Αντζελες.

Το έργο του Ράινερ είναι πολύπλευρο, καθώς ασχολήθηκε με πολλά και διαφορετικά κινηματογραφικά είδη, ενώ διακρίθηκε σε όλα, σκηνοθετώντας μια σειρά από ταινίες που σημείωσαν μεγάλη εμπορική επιτυχία, αλλά άρεσαν και στους κριτικούς. Από αυτές ο κριτικός κινηματογράφου του Guardian Στιούαρτ Χέριτατζ επιλέγει και παρουσιάζει στη βρετανική εφημερίδα τις πέντε καλύτερες… διαφορετικές ταινίες του αμερικανού κινηματογραφιστή, ο θάνατος του οποίου θυμίζει φρικτό θρίλερ.

«Αυτοί είναι οι Spinal Tap» (1984)

Η καλτ ταινία με την οποία έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο ο Ρομπ Ράινερ εγκαινίασε το θρυλικό είδος του mockumentary πετυχαίνοντας κάτι εξαιρετικά σπάνιο για έναν σκηνοθέτη: να αλλάξει ολόκληρη την κατεύθυνση της κωμωδίας με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του.

Οι Spinal Tap ήταν ένα βρετανικό χαρντ ροκ συγκρότημα με «ιστορική» δισκογραφία και πολύ ιδιαίτερη σκηνική εμφάνιση, αλλά και με μια κατάρα να κυνηγά τους ντράμερ του, οι οποίοι πέθαιναν από μυστηριώδη αίτια. Μόνο που αυτό το συγκρότημα… δεν υπήρξε ποτέ. Η ταινία είναι ίσως το πιο απολαυστικό ψευδοντοκιμαντέρ στην ιστορία του κινηματογράφου, ενώ διακωμωδεί με ξεκαρδιστικό τρόπο όλα τα κλισέ της βιομηχανίας της ροκ μουσικής.

Ο ίδιος ο Ράινερ συμμετείχε στο φιλμ υποδυόμενος ένα ψώνιο γεμάτο στόμφο, τον σκηνοθέτη Μάρτι ΝτιΜπέργκι, που ακολουθεί το συγκρότημα στην αμερικανική τουρνέ του γυρίζοντας ένα ντοκιμαντέρ. Ακόμη πιο εκπληκτικό, δε, είναι το γεγονός ότι μια τόσο  αυτοσχεδιαστική δημιουργία κατάφερε να αφήσει τόσο πολλές αθάνατες ατάκες, σχολιάζει στον Guardian ο Στιούαρτ Χέριτεϊτζ. Φέτος, η ίδια καλλιτεχνική ομάδα επέστρεψε με το σίκουελ «Spinal Tap II: The End Continues», με guest εμφανίσεις μουσικών όπως ο Πολ ΜακΚάρτνεϊ και ο Ελτον Τζον.

«Οταν ο Χάρι γνώρισε τη Σάλι» (1989)

Η πορεία του Ρομπ Ράινερ μεταξύ 1984-1992 είναι κάτι που οι περισσότεροι σκηνοθέτες μόνο να ονειρευτούν μπορούν, επισημαίνει ο βρετανός κριτικός κινηματογράφου στον Guardian. Κατά τη διάρκεια εκείνων των ετών ασχολήθηκα με πολλά είδη, γυρίζοντας κάθε φορά και μια κλασική στο είδος της ταινία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το «Οταν ο Χάρι γνώρισε τη Σάλι», η δεύτερη ρομαντική κομεντί του Ράινερ, που καθιερώθηκε ως μια από τις καλύτερες ρομαντικές κομεντί όλων των εποχών.

Ο Μπίλι Κρίσταλ και η Μεγκ Ράιαν υποδύονται χαρακτήρες που συναντιούνται ξανά και ξανά, αβέβαιοι για το αν ένας άνδρας και μια γυναίκα μπορούν ποτέ να γίνουν πραγματικά φίλοι. Οι ερμηνείες είναι εκπληκτικές, τα ρούχα τους υπέροχα, το σενάριο της Νόρα Εφρον τέλειο και τα συναισθήματα απολύτως αληθινά. Παρ΄όλα αυτά, δεν είναι καν η καλύτερη ταινία του Ράινερ.

«Τρελές ιστορίες έρωτα και φαντασίας» («The Princess Bride», 1987)

Με την ταινία αυτή άρχισε να γίνεται σαφής η κινηματογραφική προσέγγιση του Ρομπ Ράινερ: Ηταν ένας δημιουργός που ενδιαφερόταν για τους καλύτερους σεναριογράφους του κόσμου –παρά για φανταχτερά γραφικά ή το προσωπικό στυλ– θέλοντας να αποσπάσει και την τελευταία ρανίδα του ταλέντου τους. Στην περίπτωση αυτή σεναριογράφος ήταν ο Γουίλιαμ Γκόλντμαν, ο οποίος διασκεύασε το ομώνυμο μυθιστόρημά του δημιουργώντας έναν καλειδοσκοπικό φανταστικό κόσμο γεμάτο ηρωισμό, εκδίκηση, ρομαντισμό και μαγεία.

Κάθε χαρακτήρας ξεχωρίζει και κάθε ατάκα «γράφει». Και ο Ράινερ αντιμετωπίζει το υλικό όπως ακριβώς του αξίζει, γνωρίζοντας ακριβώς πότε πρέπει να συγκρατηθεί και πότε να κάνει τους θεατές να ξεσπάσουν σε γέλια. Αν και σχεδόν 40 ετών πια, οι «Τρελές ιστορίες έρωτα και φαντασίας» εξακολουθούν να είναι μια από τις πιο εντυπωσιακές οικογενειακές ταινίες όλων των εποχών.

«Ζήτημα τιμής» («A Few Good Men», 1992)

Στη συνέχεια ο Ράινερ εγκατέλειψε την κωμωδία για να γυρίσει ένα δυνατό δικαστικό δράμα, σε σενάριο του Ααρον Σόρκιν, βασισμένο στο ομώνυμο θεατρικό έργο, που ο Σόρκιν είχε γράψει σε χαρτοπετσέτες κάποια βράδια όταν δούλευε ως μπάρμαν. Ανέβηκε για σχεδόν 500 παραστάσεις, αλλά στη συνέχεια ο Ράινερ και ο Σόρκιν (και ο Γουίλιαμ Γκόλντμαν, παρότι δεν αναφέρεται στα κρεντένσιαλ της ταινίας) αφιέρωσαν μήνες δουλεύοντας ξανά το σενάριο για την κινηματογραφική μεταφορά του. Και η προσπάθεια φάνηκε.

Η ταινία, που ήταν υποψήφια για τέσσερα Οσκαρ, ανάμεσά τους και βραβείο καλύτερης ταινίας, αφηγείται τη δίκη δύο πεζοναυτών που κατηγορούνται για τη δολοφονία ενός συναδέλφου τους και την προσπάθεια του άπειρου στρατιωτικού δικηγόρου Ντάνιελ Κάφι (Τομ Κρουζ) να τους υπερασπιστεί. Σύντομα μετατρέπεται σε μια πραγματεία για τη μάχη μεταξύ καθήκοντος και ηθικής. Η αναμέτρηση, δε, μεταξύ του Κάφι και του διοικητή της βάσης Νέιθαν Τζέζεπ (Τζακ Νίκολσον) είναι, κατά τον Χέριτατζ, το υψηλότερο σημείο στην κινηματογραφική πορεία και των δύο ηθοποιών.

«Misery» (1990)

Ανετα μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι καμία άλλη ταινία του Ράινερ δεν αποτύπωσε την απόλυτη μαεστρία του να δημιουργεί την κατάλληλη ατμόσφαιρα, όσο το «Misery». Σε μια πρώτη «ανάγνωση» είναι μια ταινία τρόμου. Ο Πολ Σέλντον (Τζέιμς Κάαν) είναι ένας συγγραφέας αισθηματικών μυθιστορημάτων όπου αφηγείται τις ιστορίες της Τσαστέιν Μίζερι. Κατά τη διάρκεια μιας χιονοθύελλας διασώζεται από τη νοσοκόμα και φανατική θαυμάστριά του Ανι Γουίλκς (Κάθι Μπέιτς) και καταλήγει παγιδευμένος στο σπίτι της.

Αλλά καταφέρνει να είναι και απίστευτα αστεία, κάτι που οφείλεται τόσο στον συγγραφέα Στίβεν Κινγκ –στο ομώνυμο βιβλίο του οποίου βασίζεται το φιλμ– όσο και στον σεναριογράφο Γουίλιαμ  Γκόλντμαν. Εντονη, αποτροπιαστική και με ρεσιτάλ ερμηνείας της Κάθι Μπέιτς, η οποία βραβεύτηκε με Οσκαρ, αυτή η ταινία ίσως και να είναι το αριστούργημα του Ρομπ Ράινερ.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News