1404
. | CreativeProtagon

Τετραπλές εκλογές: Τα προβλήματα και οι λύσεις

Χάρης Καρανίκας Χάρης Καρανίκας 15 Φεβρουαρίου 2019, 12:20
.
|CreativeProtagon

Τετραπλές εκλογές: Τα προβλήματα και οι λύσεις

Χάρης Καρανίκας Χάρης Καρανίκας 15 Φεβρουαρίου 2019, 12:20

Διπλασιασμός των εκλογικών τμημάτων από 20.000 σε 40.000 χιλιάδες ώστε να μπορέσουν να ψηφίσουν όλοι εντός 12ώρου και τρία παραβάν ανά τμήμα για την ταχύτερη εξυπηρέτηση των ψηφοφόρων είναι τα σενάρια που επεξεργάζεται το υπουργείο Εσωτερικών, σε περίπτωση που αποφασιστούν τετραπλές εκλογές, σύμφωνα με όσα δήλωσε έγκυρη πηγή στο Protagon. Και επειδή καπνός χωρίς φωτιά δεν υπάρχει και οι αλλαγές που σχεδιάζονται, ιδίως όσον αφορά τα εκλογικά τμήματα, είναι αν μη τι άλλο μεγάλες, οι παραπάνω ασκήσεις επί χάρτου των αρμοδίων δείχνουν ότι το ενδεχόμενο των πέντε καλπών (τρεις των αυτοδιοικητικών για περιφερειακές, δημοτικές και κοινοτήτων, μία των ευρωεκλογών και μία των βουλευτικών) στις 26 Μαΐου κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος.

Το σήμα δόθηκε και από τα πλέον επίσημα χείλη: «Το υπουργείο Εσωτερικών οφείλει και θα είναι έτοιμο για οποιοδήποτε ενδεχόμενο. Θα είμαστε, πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα και αυτό περιλαμβάνει αφενός την τεχνική προετοιμασία γι’αυτό άλλωστε έχουμε ξεκινήσει εδώ και μήνες τη διαδικασία για την προμήθεια όλου του αναγκαίου εκλογικού υλικού και μάλιστα κάποιοι βγήκαν και μας κατηγόρησαν για αυτό (…) Πέρα από το τεχνικό κομμάτι, υπάρχουν και θεσμικές βελτιώσεις που είναι απαραίτητες και γι’αυτό καταθέσαμε στη Βουλή  νομοσχέδιο που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει και μια σειρά από βελτιώσεις του εκλογικού νόμου για να μπορέσει να τρέξει η εκλογική διαδικασία πιο ομαλά και χωρίς κανένα πρόβλημα», ανέφερε τη Δευτέρα 11 Φεβρουαρίου στον «Real FM» ο υπουργός Εσωτερικών Αλέξης Χαρίτσης.

Προφανώς δεν θα υπήρχε λόγος για δύσκολες εκλογικές ασκήσεις εάν οι πιθανότητες να γίνουν οι βουλευτικές ταυτόχρονα με ευρωεκλογές και αυτοδιοικητικές δεν ήταν αρκετά αυξημένες. Οι προκλήσεις δε είναι τεράστιες, καθώς για πρώτη φορά το σύστημα θα κληθεί, σε περίπτωση που κλειδώσει το σενάριο των «πενταπλών καλπών», να αντεπεξέλθει σε τόσο μεγάλο εκλογικό βάρος: μέσα σε 12 ώρες, από τις 07.00 έως τις 19.00 οι πολίτες θα πρέπει να ψηφίσουν σε μια ημέρα περισσότερες φορές από όσες συνολικά τα τελευταία πέντε χρόνια, από το 2015 και μετά.  Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν υπάρχει η δυνατότητα να αυξηθεί το χρονικό διάστημα των 12 ωρών για όλη την επικράτεια, παρά μόνο σε εκείνα τα εκλογικά τμήματα όπου θα κρίνεται απολύτως αναγκαίο.

Τα εκλογικά τμήματα

Οι μέχρι στιγμής κινήσεις των αρμοδίων δείχνουν ότι βασικό μέλημα είναι να αποφευχθούν ουρές, εκνευρισμός και ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την ομαλή διεξαγωγή των εκλογών. Ως Νο1 αντίδοτο στον συνωστισμό δρομολογείται ο διπλασιασμός των εκλογικών τμημάτων – από 20.000 περίπου στις τελευταίες εκλογές, πηγές αναφέρουν ότι εξετάζεται αριθμός της τάξεως των 40.000 εκλογικών τμημάτων. Ετσι, το πλήθος των ψηφοφόρων που θα εξυπηρετούνται ανά τμήμα αναμένεται να πέσει στο μισό, από 500-600 στους 250-300, οπότε θεωρείται εφικτή η εξυπηρέτησή τους εντός του 12ωρου για να ψηφίσουν 4-5 φορές ο καθένας, όπου υπάρχει και κάλπη για τις κοινότητες. Ο διπλασιασμός όμως των εκλογικών τμημάτων συνεπάγεται και διπλασιασμό του προσωπικού για τη διεξαγωγή των εκλογών – κάτι που σύμφωνα με πηγή του υπουργείου Εσωτερικών μπορεί να καλυφθεί από τους δικηγορικούς συλλόγους ανά την επικράτεια.

Τα παραβάν

Βάσει αυτών των σχεδιασμών δικαιολογείται και η μεγάλη σε αριθμό παραγγελία παραβάν, που όπως προκύπτει από πρόσφατη απόφαση του υπουργείου φτάνουν τα 87.000, με ημερομηνία παράδοσης έως τις 20 Απριλίου 2019 και κόστος 6,7 εκατομμυρίων ευρώ. Μαζί με αυτά που έχουν φυλαχθεί από τις τελευταίες εκλογικές διαδικασίες στις αποθήκες των δήμων και των περιφερειών, συν την πρόβλεψη για αύξηση της τρέχουσας παραγγελίας κατά 20%, συγκεντρώνεται σύμφωνα με εκτιμήσεις ο αριθμός των 120.000, έτσι ώστε να μπουν τρία παραβάν ανά εκλογικό τμήμα, για την περαιτέρω επιτάχυνση της διαδικασίας.  Σημειώνεται ότι για τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές του 2014 είχαν αγοραστεί μόλις 26.400 παραβάν τα οποία είχαν παραδοθεί τμηματικά έως τις 10 Μαΐου 2014, δηλαδή δύο εβδομάδες πριν από τις ευρωεκλογές. Αντίστοιχα, στις αυτοδιοικητικές του Νοεμβρίου 2010 ζητήθηκαν προσφορές για 10.000 παραβάν από τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς.

Τα ψηφοδέλτια

Από τις πρόσφατες αποφάσεις του υπουργείου Εσωτερικών προκύπτει ότι έχει παραγγελθεί και το χαρτί που θα διανεμηθεί στις παρατάξεις για την εκτύπωση των ψηφοδελτίων, όχι μόνο για τις αυτοδιοικητικές και τις ευρωεκλογές αλλά και για τις βουλευτικές. Ολόκληρες οι ποσότητες του χαρτιού για τα ψηφοδέλτια πρέπει να παραδοθούν έως τις 10 Απριλίου 2019 και το κόστος τους ανέρχεται σε περίπου 5,7 εκατομμύρια ευρώ.

Για το χαρτί που αφορά τα ψηφοδέλτια των ευρωεκλογών και των αυτοδιοικητικών έχουν ζητηθεί εγγυητικές επιστολές που λήγουν αρχές Ιουνίου του 2019, ενώ γι αυτό για τις βουλευτικές οι εγγυητικές πρέπει να καλύπτουν ολόκληρο το έτος – γεγονός (ή τέχνασμα) που αφήνει ανοικτό το παράθυρο για διεξαγωγή τους μέχρι το τέλος του 2019. Πάντως, σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις φαίνεται ότι το χαρτί για τα ψηφοδέλτια παραλαμβανόταν αρκετά πιο κοντά στον χρόνο των εκλογών: για παράδειγμα, τον Ιανουάριο του 2015 ο χρόνος παράδοσης είχε οριστεί στις 10 Ιανουαρίου, μόλις δύο εβδομάδες πριν από την ψηφοφορία, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2015 ακόμα πιο κοντά, στις 12 ημέρες πριν από τις εκλογές. Για τις ευρωεκλογές του 2014, που διεξήχθησαν στις 25 Μαΐου, το χαρτί παραλήφθηκε έως τις 14 Απριλίου η πρώτη δόση και ακολούθησε και δεύτερη έως τις 8 Μαΐου. Σε όλες τις προαναφερόμενες περιπτώσεις οι ποσότητες ήταν υποπολλαπλάσιες αυτών που έχουν παραγγελθεί αυτή τη φορά.

Οι φάκελοι

Λίγο πιο θολή είναι η εικόνα με τους εκλογικούς φακέλους, που θα φιλοξενούν τα σταυρωμένα ψηφοδέλτια. Από τα 77 εκατομμύρια τεμάχια (κόστους 1,3 εκατομμυρίων ευρώ) που αναφέρονται στη σχετική απόφαση του υπουργείου, έχει οριστεί ημερομηνία για την παραλαβή των 65 εκατομμυρίων που αφορούν στις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές, έως τις 20 Απριλίου 2019. Το υπόλοιπο των 12 εκατομμυρίων φακέλων που χρειάζονται για τις βουλευτικές δεν έχει προσδιοριστεί στην σχετική απόφαση: «Η τελική παράδοση (…) θα πραγματοποιηθεί κατόπιν σχετικής ειδοποίησης του Υπουργείου που θα ορίζει αντίστοιχες ημερομηνίες αποστολής, οι οποίες οπωσδήποτε θα είναι χρονικά μεταγενέστερες της ημερομηνίας της επίσημης προκήρυξης των Βουλευτικών Εκλογών», αναφέρεται. Ωστόσο, είναι απορίας άξιον γιατί ενώ το χαρτί των ψηφοδελτίων για τις βουλευτικές έχει οριστεί ότι θα παραδοθεί έως τις 10 Απριλίου δεν έγινε το ίδιο και για τους φακέλους που θα τα περικλείουν. Για την ιστορία, οι φάκελοι τον Ιανουάριο του 2015 παραδόθηκαν 10-15 ημέρες πριν από τις εκλογές, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2015 η παραλαβή ολοκληρώθηκε μόλις μία εβδομάδα πριν.

Οι κάλπες

Ερώτημα παραμένει τι θα απογίνει με τον αυξημένο αριθμό καλπών που θα χρειαστούν λόγω της πολλαπλής εκλογικής αναμέτρησης αλλά και της αύξησης των εκλογικών τμημάτων. Το 2014 για τις αυτοδιοικητικές και τις ευρωεκλογές παραγγέλθηκαν 30.000 κάλπες αφού είχαν παρθεί οι προσφορές με απόφαση της 10ης Απριλίου 2014 για παράδοση έως τις 5 Μαϊου, ενώ οι εκλογές ξεκινούσαν στις 18 Μαϊου με τον πρώτο γύρο των αυτοδιοικητικών και συνεχίζονταν με ευρωεκλογές και δεύτερο γύρο αυτοδιοικητικών στις 25 Μαϊου. Τώρα, που αναμένεται ο διπλασιασμός των εκλογικών τμημάτων, οι κάλπες για τις κοινότητες λόγω Κλεισθένη (που δεν υπήρχε το 2014), καθώς και οι βουλευτικές, ο αριθμός τους θα πρέπει να είναι τουλάχιστον διπλάσιος (συνεκτιμώντας το στοκ που υπάρχει από προηγούμενες αναμετρήσεις), οπότε και η παραγγελία θα πρέπει να γίνει νωρίτερα και όχι ενάμιση μήνα πριν, όπως έγινε το 2014.

Οι σάκοι

Επιπλέον εκκρεμότητα αποτελούν και οι εκλογικοί σάκοι για τη μεταφορά των ψηφοδελτίων. Από αποφάσεις του υπουργείου Εσωτερικών για προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις φαίνεται ότι οι σάκοι αυτοί πρέπει να αναγράφουν το είδος των εκλογών (πχ αυτοδιοικητικές, ευρωεκλογές, βουλευτικές). Σε προηγούμενες περιπτώσεις, όπως στις βουλευτικές του 2015, οι παραγγελίες δίνονταν μόλις 20 ημέρες πριν από τις εκλογές, ενώ στις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές του 2014 έπρεπε να έχουν τυπωμένο και τον μήνα διεξαγωγής τους. Οπως αναφέρει πηγή από το υπουργείο, οι σάκοι δεν πρέπει να απασχολούν αφού δεν χρειάζεται ιδιαίτερος χρόνος για να κατασκευαστούν.

Ο χρόνος πρόβλεψης των αποτελεσμάτων

Σύμφωνα με πηγή από το υπουργείο Εσωτερικών, σε περίπτωση τετραπλών εκλογών ενδέχεται να υπάρξει τροπολογία με την οποία θα καθορίζεται η βαρύτητα όσον αφορά την καταμέτρηση των εκλογικών αποτελεσμάτων, δίνοντας προτεραιότητα στις βουλευτικές.

Αξίζει να αναφερθεί ότι στις τριπλές εκλογές του 2014 (ευρωεκλογές, δημοτικές, περιφερειακές) με δεδομένο τον μεγαλύτερο όγκο είχαμε εκτίμηση των πρώτων αποτελεσμάτων από την SingularLogic – την εταιρεία που αναλαμβάνει τη συλλογή και μετάδοση των εκλογικών αποτελεσμάτων- στις 11 το βράδυ την πρώτη Κυριακή και στις 9.30 τη δεύτερη Κυριακή. Για τις εκτιμήσεις αυτές η εταιρεία αξιοποίησε τα αποτελέσματα που συλλέγονται μέσω κινητών τηλεφώνων (SRT) που ενσωματώνουν ειδικό λογισμικό. Αντίστοιχα τον Σεπτέμβριο του 2015 στις βουλευτικές η εκτίμηση των αποτελεσμάτων  μεταδόθηκε στις 9 το βράδυ. Σε αυτή την αναμέτρηση εκτός από τα ειδικά κινητά χρησιμοποιήθηκαν πιλοτικά στην Β’ Πειραιώς και τάμπλετ για την μετάδοση των δεδομένων, τα οποία, όπως φαίνεται από αναλύσεις της εταιρείας, κατέστησαν εφικτή τη μείωση του χρόνου παραλαβής και επεξεργασίας των αποτελεσμάτων κατά 60%.