Στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», η Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ μετρά ενενήντα χρόνια συνεχούς παρουσίας που δεν αποτυπώνεται μόνο στην ιατρονοσηλευτική φροντίδα, αλλά και στη συστηματική παραγωγή γνώσης. Μόνον την πενταετία 2021–2025 το ερευνητικό έργο που εξελίσσεται εκεί έχει οδηγήσει σε περισσότερες από 1.000 διεθνείς δημοσιεύσεις, κατατάσσοντας την Κλινική ανάμεσα στους πιο δραστήριους ερευνητικούς πυλώνες της χώρας, με ουσιαστική συμμετοχή σε μελέτες ευρωπαϊκής και διεθνούς εμβέλειας.

Τελικοί όμως αποδέκτες αυτής της έντονης ερευνητικής δραστηριότητας που εξελίσσεται στο ιστορικό νοσοκομείο της Βασιλίσσης Σοφίας είναι οι ίδιοι οι ασθενείς. Πολλοί από αυτούς, αντιμετωπίζοντας σοβαρά και απειλητικά νοσήματα, έχουν την ευκαιρία να λάβουν νέες, υπό δοκιμή, θεραπείες χωρίς χρονοτριβές — κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο στον αγώνα ζωής που δίνουν.

«Προσφάτως είχαμε την ευκαιρία να εκδώσουμε τα πεπραγμένα της τελευταίας 5ετιας, όπου αποτυπώνεται η συμβολή της Θεραπευτικής Κλινικής σε διάφορους τομείς όπως είναι η Αιματολογία, η Ογκολογία, η Καρδιολογία και άλλες ειδικότητες», λέει στο Protagon ο Καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας Ογκολογίας και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής, Αθανάσιος Δημόπουλος.

Ο ίδιος όμως, εστιάζοντας στο «κύτταρο» της Ιατρικής, δηλαδή, στην θεραπεία της ασθένειας και την καινοτομία, στέκεται στο όφελος για εκείνους που το χρειάζονται περισσότερο, δηλαδή τους ασθενείς.  «Στο πλαίσιο πολλών κλινικών μελετών που διεξάγονται στην θεραπευτική Κλινική, δίνεται η ευκαιρία σε ασθενείς να μετέχουν σε θεραπευτικά πρωτόκολλα με καινοτόμες θεραπείες  πολύ πριν αυτές εγκριθούν επισήμως από τους αρμόδιους φορείς».

Επειτα, σε δεύτερο χρόνο (μετά από μήνες ή ακόμη και χρόνια) πολλές από τις ίδιες, εκείνες, υπό μελέτη, θεραπείες  λαμβάνουν το «πράσινο φως» για ευρεία κυκλοφορία. Είναι ενδεικτικό πως μελέτες σχετικά με τη θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος (τύπος καρκίνου του αίματος), που δημοσιεύτηκαν σε έγκριτα διεθνή περιοδικά ( με πρώτο συγγραφέα τον κ. Δημόπουλο), αποτέλεσαν την βάση για την έγκριση στις ΗΠΑ, από τον FDA, φαρμακευτικών ουσιών στην αντιμετώπιση αυτών των νοσημάτων. Οπως για παράδειγμα η λεναλιδομίδη (2006), η πομαλιδομίδη (2012) και η ελοτουζουμάβη (2015) για χρήση στο υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα.

Το γεγονός ότι στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» η έρευνα δεν αποτελεί μία παράπλευρη δραστηριότητα, αλλά είναι βασικό έργο που γίνεται παράλληλα με τη φροντίδα των ασθενών, αποτυπώνεται καθαρά και στα στοιχεία του Scopus – της  μεγαλύτερης, παγκοσμίως, βάσης δεδομένων περιλήψεων και βιβλιογραφικών αναφορών στο πεδίο της επιστημονικής έρευνας. Μεταξύ άλλων, από το  2021 έως το 2025 καταγράφονται 1.011 διεθνείς δημοσιεύσεις, πάνω από 21.000 αναφορές και h–index 62, με 142 μελέτες σε περιοδικά υψηλού κύρους. Πρόκειται για δείκτες σπάνιους για ελληνικό δημόσιο νοσοκομείο και ενδεικτικούς ενός περιβάλλοντος που παράγει σταθερά νέα γνώση.

Στον πυρήνα αυτής της παραγωγής βρίσκεται η Μονάδα Ογκολογίας – Αιματολογίας, η οποία συμμετέχει σε δεκάδες πολυκεντρικές κλινικές δοκιμές για το πολλαπλούν μυέλωμα, την AL αμυλοείδωση, τα λεμφώματα και τους συμπαγείς όγκους. Νεότεροι αναστολείς πρωτεασώματος, μονοκλωνικά αντισώματα, αμφιειδικά μόρια, θεραπείες CAR-T και στρατηγικές βασισμένες σε MRD συγκροτούν ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο μελετών, αρκετές από τις οποίες συνέβαλαν σε εγκρίσεις θεραπειών από FDA και EMA ή στη διαμόρφωση διεθνών οδηγών.

Το ερευνητικό αποτύπωμα εντούτοις καταγράφεται σε πολλούς ακόμη τομείς. Στην Καρδιολογία, για παράδειγμα, πραγματοποιούνται μελέτες που επικεντρώνονται στην στεφανιαία νόσο, πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη, στην ανακάλυψη νέων βιοδεικτών, ανάπτυξη και βελτιστοποίηση κλιμάκων πρόβλεψης κινδύνου, στην αγγειακή φλεγμονή, στην καρδιακή ανεπάρκεια και καρδιο-ογκολογία/ αμυλοείδωση, στην επαναστόχευση φαρμάκων και στη μελέτη της δράσης νεότερων θεραπειών για την καρδιαγγειακή νόσο.

Αξιοσημείωτο είναι κα το έργο γενικότερα του «Αλεξάνδρα» στην αντιμετώπιση και την έρευνα της λοίμωξης Covid-19 τόσο στα χρόνια της υγειονομικής κρίσης (με συμμετοχή σε διεθνή πρωτόκολλα όπως τα SAVE, SAVE-MORE, INSIGHT και NEREIDA) όσο και εκ των υστέρων, με μελέτες για τις επιπλοκές που προκαλεί ο πανδημικός ιός αλλά και τα συμπτώματα που επιμένον μετά τη λοίμωξη (Post Covid).

Ενδεικτικά αναφέρεται και το Διαβητολογικό Κέντρο, που αποτελεί, επίσης,  έναν από τους πιο δραστήριους κόμβους κλινικής έρευνας στη χώρα, με συμμετοχή σε πέντε πολυκεντρικές δοκιμές για τον ΣΔ τύπου 2 και στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Care4Diabetes.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News