Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αμυνας της Λιβύης, Μοχάμεντ Aλί Aχμεντ αλ-Χαντάντ, σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα, λίγο μετά την απογείωσή του από την πρωτεύουσα της Τουρκίας.

«Πρόκειται για ένα τραγικό και οδυνηρό περιστατικό που συνέβη κατά την επιστροφή τους από επίσημη αποστολή στην τουρκική πόλη Αγκυρα. Πρόκειται για βαριά απώλεια για το έθνος, για τον στρατιωτικό θεσμό και για ολόκληρο τον λαό», δήλωσε ο πρωθυπουργός της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Λιβύης, Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά. Σύμφωνα με τον ίδιο, στο αεροσκάφος βρίσκονταν επίσης ο διοικητής των χερσαίων δυνάμεων της Λιβύης, ο επικεφαλής της στρατιωτικής βιομηχανικής αρχής, σύμβουλος του αλ-Χαντάντ, καθώς και φωτογράφος από το γραφείο του.

Συνολικά στο αεροσκάφος επέβαιναν οκτώ άτομα – του πληρώματος περιλαμβανομένου. Το πρωί της Τετάρτης έγινε γνωστό ότι μεταξύ των επιβαινόντων ήταν και μια ελληνίδα αεροσυνοδός. Μέχρι το μεσημέρι η ελληνική πρεσβεία στην Αγκυρα δεν είχε ενημερωθεί για Ελληνίδα πολίτη μεταξύ των νεκρών. Εχει ζητηθεί και αναμένεται επίσημη πληροφόρηση.

Ο τούρκος υπουργός Εσωτερικών, Αλί Γερλικαγιά, ανέφερε στο X ότι το αεροσκάφος απογειώθηκε από το αεροδρόμιο Εσενμπογά της Αγκυρας στις 17.10 GMT με προορισμό την Τρίπολη και ότι η ραδιοεπικοινωνία χάθηκε στις 17.52 GMT. Πρόσθεσε ότι οι αρχές εντόπισαν τα συντρίμμια του αεροσκάφους κοντά στο χωριό Κεσικαβάκ, στην περιοχή Χαϊμανά της Αγκυρας.

Ο Γερλικαγιά, σύμφωνα με τον Guardian, συμπλήρωσε ότι το τζετ, τύπου Dassault Falcon 50, είχε ζητήσει έκτακτη προσγείωση ενώ πετούσε πάνω από τη Χαϊμανά, χωρίς ωστόσο να καταστεί δυνατή περαιτέρω επικοινωνία.

Ο επικεφαλής της διεύθυνσης επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, έγραψε αργότερα στο X ότι το αίτημα για έκτακτη προσγείωση οφειλόταν σε «ηλεκτρική βλάβη». «Ιδιωτικό αεροσκάφος που μετέφερε τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου της Λιβύης, Μοχάμεντ αλ-Χαντάντ, τέσσερα μέλη της συνοδείας του και τρία μέλη του πληρώματος ανέφερε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στο κέντρο ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας λόγω ηλεκτρικής βλάβης και ζήτησε άδεια για αναγκαστική προσγείωση», έγραψε.

Οταν ξεκίνησαν οι έρευνες, πυκνή ομίχλη κάλυπτε το σημείο όπου βρέθηκαν σκορπισμένα τα συντρίμια του αεροπλάνου. Η ομίχλη κάλυπτε το σημείο της συντριβής και πριν από το περιστατικό, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες που μίλησαν σε τουρκικά ΜΜΕ. Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα Daily Sabbah, «δεν είναι ακόμη σαφές εάν οι καιρικές συνθήκες συνέβαλαν στη συντριβή».

Παρόλα αυτά, νωρίς το πρωί της Τετάρτης, ο Γερλικαγιά είπε στα ΜΜΕ ότι το μαύρο κουτί του αεροσκάφους έχει βρεθεί και η έρευνα για τα αίτια της συντριβής έχει ήδη ξεκινήσει.

Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας είχε ανακοινώσει νωρίτερα την επίσκεψη του Χαντάντ, σημειώνοντας ότι συναντήθηκε με τον τούρκο υπουργό Αμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ και τον τούρκο ομόλογό του Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου, καθώς και με άλλους ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους της Τουρκίας.

Το δυστύχημα σημειώθηκε μία ημέρα αφότου το τουρκικό κοινοβούλιο ενέκρινε την παράταση της παραμονής των τουρκικών στρατευμάτων στη Λιβύη για ακόμη δύο χρόνια.

Η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, έχει προσφέρει στρατιωτική και πολιτική στήριξη στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης. Το 2020 έστειλε στρατιωτικό προσωπικό για εκπαίδευση και υποστήριξη και αργότερα υπέγραψε συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης, το λεγόμενο τουρκολιβυκό  μνημόνιο, το οποίο αμφισβητείται από την Αίγυπτο και την Ελλάδα.

Το 2022, Αγκυρα και Τρίπολη υπέγραψαν επίσης προκαταρκτική συμφωνία για ενεργειακές έρευνες, την οποία επίσης απορρίπτουν η Αίγυπτος και η Ελλάδα. Ωστόσο, πρόσφατα η Τουρκία φαίνεται να αλλάζει πορεία, στο πλαίσιο της πολιτικής «Μία Λιβύη», ενισχύοντας παράλληλα τις επαφές της και με την αντιπολιτευόμενη λιβυκή παράταξη, που δρα με βάση τη Βεγγάζη, στα ανατολικά της χώρας.

Ποιος ήταν ο Μοχάμεντ Aλί Aχμέντ αλ-Χαντάντ

Ο θάνατος του επιτελάρχη των λιβυκών ενόπλων δυνάμεων θεωρείται μεγάλη απώλεια για το φιλοτουρκικό καθεστώς της Τρίπολης, αφού ο Μοχάμεντ Αλί Αχμέντ αλ Χαντάντ ήταν σημαντικός παράγοντας για την ευστάθειά του, έχοντας παίξει σημαντικότατο ρόλο στη μετα-Καντάφι εποχή της Λιβύης.

Ο Αλ Χαντάντ δεν ήταν μόνο το κορυφαίο στέλεχος των ενόπλων δυνάμεων της δυτικής Λιβύης, που ελέγχουν την πρωτεύουσα Τρίπολη, αλλά είχε και κρίσιμο ρόλο στην ειρηνευτική προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών με τη σύσταση κυβέρνησης εθνικής ενότητας.

Οπως μεταδίδουν διεθνή μέσα, ο λίβυος στρατηγός αναδείχθηκε στην επανάσταση κατά του Μουαμάρ Καντάφι. Η μεγάλη του φήμη βασιζόταν στο γεγονός ότι ως στρατιωτικός καριέρας στήριξε τους επαναστάτες και αρνήθηκε να συμπαραταχθεί με τις παραστρατιωτικές δυνάμεις που έχουν κατακερματίσει τη χώρα έκτοτε.

Γεννημένος στη Μισράτα πριν από 58 έτη, ο Αλ Χαντάντ αποφοίτησε από τη στρατιωτική ακαδημία της Λιβύης το 1987 και εντάχθηκε στις ένοπλες δυνάμεις του καθεστώτος Καντάφι, 24 χρόνια πριν συμμετάσχει ενεργά στην επιτυχή προσπάθεια ανατροπής του. Τοποθετήθηκε στη θέση του επικεφαλής των λιβυκών ενόπλων δυνάμεων τον Αύγουστο του 2020 από τον τότε πρωθυπουργό της Τρίπολης, Φαγιέζ αλ Σάρατζ.

Η αιφνίδια απώλεια του Αλ-Χαντάντ ενδέχεται να έχει σοβαρές πολιτικές και γεωστρατηγικές συνέπειες στη Λιβύη, η οποία αναζητά την ισορροπία ανάμεσα στην κρατική ανασυγκρότηση και τον κατακερματισμό της.

Η απουσία μιας αναγνωρίσιμης, συναινετικής στρατιωτικής φυσιογνωμίας ενδέχεται να επαναφέρει δυναμικές ανταγωνισμού μεταξύ των αντιπάλων στρατιωτικών κέντρων, ιδίως με τις δυνάμεις του στρατάρχη Χαφτάρ στην ανατολική Λιβύη.

Σε περιφερειακό επίπεδο, η Λιβύη παραμένει πεδίο ανταγωνισμού ισχυρών δυνάμεων — από την Τουρκία έως την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Ρωσία. Κάθε κενό εξουσίας δημιουργεί ευκαιρίες αναδιάταξης επιρροών.

Το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η απώλεια αυτή θα λειτουργήσει ως παράγοντας αποσταθεροποίησης ή ως αφορμή για ώθηση προς την εθνική συνεννόηση και την επανεκκίνηση της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News