Αφήνω κατά μέρος όσους μεμψιμοιρούσαν με την άφιξη της φρεγάτας «Κίμων». Οσους χλεύασαν τη «φιέστα» της άφιξής της στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, χαρακτηρίζοντάς την «εθνικιστική υστερία» ή «μιλιταριστική αμετροέπεια» ή «κυβερνητική επικοινωνιακή απρέπεια». Εχουν δυσανεξία σε κάθε εκδήλωση εθνικής αυτοπεποίθησης. 

Τους ενημερώνω, δε, ότι την 1η Σεπτεμβρίου 1911, όταν κατέπλευσε στο Φάληρο το θωρακισμένο καταδρομικό «Αβέρωφ», έγινε ο ίδιος χαμός. Χιλιάδες Αθηναίοι και Πειραιώτες είχαν κατακλύσει τις αποβάθρες και τις γύρω ακτές, ενώ κατάμεστες βάρκες, καΐκια, επιβατικά πλοία (μαζί με τα λίγα πολεμικά που τότε διέθετε η χώρα) υποδέχτηκαν το καράβι που, έναν μόνο χρόνο αργότερα, θα άλλαζε τη μοίρα της χώρας. Ηταν το ιστορικό σκαρί που εμείς ονομάσαμε αμέσως «Θωρηκτό Αβέρωφ» και οι Τούρκοι «σεϊτάν παπόρ», δηλαδή διαβολοκάραβο. 

Από το σχεδόν κινηματογραφικό κοινό πλάνο της φρεγάτας «Κίμων», του «Θωρηκτού Αβέρωφ» και της τριήρους «Ολυμπιάς» έλειπαν βέβαια κάποια σκαριά για να συμπληρωθεί. Ενας Βυζαντινός Δρόμωνας με τον σωλήνα εκτόξευσης του Υγρού Πυρός, ένα πυρπολικό του Κωνσταντή Κανάρη και το υποβρύχιο «Παπανικολής», ώστε να φανεί σε όλη τη μεγαλοπρέπειά της η εθνική γραμμή μιας Ελλάδας που από τα ιστορικά της γεννοφάσκια χόρευε και πολεμούσε νικηφόρα πάνω στα κύματα. Και όσοι ειρωνικά λένε πως αυτά είναι «δασκαλίστικα» ή «ελληναράδικα» ή «κάλπικα εθνικοπατριωτικά» δεν ξέρουν πού πατάν και πού πηγαίνουν, καταπώς τραγουδούσε και ο προσφάτως τεθνεώς τροβαδούρος μας Διονύσης.

Δίχως να διαθέτω την αχαλίνωτη φαντασία του προσφάτως αποθανόντος Εριχ φον Ντένικεν, διακρίνω κάποιες μυστηριώδεις ομοιότητες ανάμεσα στο «Θωρηκτό Αβέρωφ», που πάλι καμαρώσαμε να πλέει υπερηφάνως στον Σαρωνικό, και στη νεοαφιχθείσα φρεγάτα «Κίμων». Οταν το «Αβέρωφ» έφτασε στην Ελλάδα, ήταν το πιο σύγχρονο και ισχυρό πλοίο στην ανατολική Μεσόγειο. Η φρεγάτα «Κίμων» είναι σήμερα το ισχυρότερο καράβι ολόκληρης της Μεσογείου. 

Το «Αβέρωφ» βρισκόταν στην τεχνολογική πρωτοπορία της εποχής του. Ως προς τη ναυπήγηση, ως προς τη θωράκιση, ως προς την ταχύτητα και τη δύναμη πυρός. Η Belharra μας σήμερα είναι το τεχνολογικά πληρέστερο καράβι σε όλη την Ευρώπη. Πρόκειται για ένα θαύμα τεχνολογίας και πολεμικής ικανότητας, που αναβαθμίζει δραστικά όχι μόνο τον σχεδιασμό, αλλά και τον τρόπο σκέψης του Πολεμικού Ναυτικού μας.

Ομοιότητες και στην παραγγελία τους. Το «Αβέρωφ» ήταν ένα από τα δύο πανομοιότυπα καταδρομικά που είχαν παραγγελθεί από το ιταλικό Πολεμικό Ναυτικό στα ναυπηγεία του Ορλάντο της Ιταλίας. Αλλά ενώ βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής, ακυρώθηκε η παραγγελία του για οικονομικούς λόγους, οπότε βρήκε την ευκαιρία η Ελλάδα και το αγόρασε. Αντιστοίχως, οι Belharra προέκυψαν έπειτα από αντίστοιχη ακύρωση μεγάλης παραγγελίας.

Η Αυστραλία είχε παραγγείλει στα ναυπηγεία της Naval Group της Γαλλίας πυρηνοκίνητα υποβρύχια, αλλά την τελευταία στιγμή υπαναχώρησε έπειτα από παρέμβαση των Αμερικανών. Τα ναυπηγεία κινδύνευσαν να κλείσουν, οπότε παρενέβη ο Μητσοτάκης και παρήγγειλε τις φρεγάτες σε εξαιρετικά χαμηλή τιμή. Οι Γάλλοι θεώρησαν ότι τα ναυπηγεία τους σώθηκαν από την Ελλάδα, «μετά την προδοσία της Αυστραλίας». 

Το «Αβέρωφ» αγοράστηκε το 1909 από την κυβέρνηση Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, σε μια περίοδο που η Ελλάδα βρισκόταν σε οικτρή οικονομική κατάσταση. Στην πραγματικότητα η αγορά αποφασίστηκε από τον Στρατιωτικό Σύνδεσμο, που είχε κάνει την επανάσταση στο Γουδί και διέταζε την πολιτική κυβέρνηση Μαυρομιχάλη. Παρά τα ζόρικα οικονομικά, οι στρατιωτικοί, διαβλέποντας ότι έρχονται ταραγμένοι καιροί στην περιοχή μας, έκαναν την παραγγελία. (Από τις 23.650.000 χρυσές δραχμές που κόστισε το πλοίο, μόνο τα 8 εκατομμύρια ήταν από την κληρονομιά Αβέρωφ. Τα υπόλοιπα πληρώθηκαν από το Ταμείο του Στόλου, δηλαδή από τον Προϋπολογισμό.) 

Αντιστοίχως, όταν το 2019 ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρήγγειλε τις Belharra, η οικονομική κατάσταση της χώρας δεν ήταν διόλου ανθηρή. Βγαίναμε από μια δραματική οικονομική χρεοκοπία και ο πειρασμός να πάνε τα λεφτά στην ανακούφιση του κόσμου ήταν τεράστιος. Επικράτησε η εθνική λογική και η σωστή ανάγνωση του διεθνούς περιβάλλοντος. Σήμερα, που ο κόσμος σχεδόν ανατινάζεται γύρω μας, ποιος μπορεί να πει ότι δεν μας χρειάζονται οι καινούργιες πανίσχυρες φρεγάτες;  

Το «Αβέρωφ» αποδείχτηκε διαχρονικά η καλύτερη οικονομική επένδυση που έκανε από γενέσεώς του το ελληνικό κράτος. Εξαιτίας του, Βούλγαροι, Σέρβοι και Μαυροβούνιοι μάς δέχτηκαν στη βαλκανική συμμαχία το 1911-12 (διότι το «Αβέρωφ» θα έκλεινε το Αιγαίο για τις τουρκικές εφεδρείες από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή), οπότε πήραμε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους, που μας διπλασίασαν εδαφικά.

Μόνο του σχεδόν το «Αβέρωφ», έπειτα από δύο ναυμαχίες (Λήμνου και Ελλης), έκλεισε τον τουρκικό στόλο στα Δαρδανέλια, οπότε πήραμε όλα τα νησιά του αρχιπελάγους. Αυτό που βλέπουμε σήμερα, μια ολόκληρη Τουρκία να μην έχει ούτε ένα νησί του Αιγαίου, οφείλεται στο διαβολοκάραβο. (Η Ιμβρος και η Τένεδος είχαν καταληφθεί, απλώς έγιναν τουρκικές μέσω της διπλωματίας, όχι στρατιωτικά.) 

Η Belharra μας ακόμα δεν έχει αποδείξει την αξία της στο πεδίο. Ελπίζουμε να μη χρειαστεί. Αλλά οι υπόλοιπες συμπωματικές ομοιότητές της με το «Αβέρωφ» στην έναρξη της ζωής και των δύο, ενδεχομένως να μας προϊδεάζει για το τι θα επακολουθήσει. Δεν είμαστε οπαδοί της μεταφυσικής, αλλά ποιος ξέρει τι είπαν αναμεταξύ τους τα δυο καράβια καθώς έπλεαν δίπλα-δίπλα στα νερά του Σαρωνικού. Τι συμβουλές έδωσε ο παλιός και τι υποσχέσεις ο καινούργιος. 

Και μια διαφορά ανάμεσα στα δύο πλοία. Πριν καταπλεύσει το «Αβέρωφ» στην Ελλάδα, όταν βρισκόταν στην Αγγλία για τους εορτασμούς της στέψης του βρετανού βασιλιά Γεωργίου Ε’, σημειώθηκε ανταρσία από το πλήρωμα. Την κατέστειλε ο Κουντουριώτης, που κατέφθασε και ανέλαβε την ηγεσία του καραβιού. Ευτυχώς, περί ανταρσίας στο «Κίμων» δεν ακούσαμε τίποτα.   

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News