Η Μαρία Καρυστιανού είναι ένα πρόσωπο που φέρει πάνω του μεγάλο συναισθηματικό φορτίο. Είναι η μάνα που έχασε το παιδί της στη φρικτή τραγωδία των Τεμπών, ένα γεγονός που σφράγισε όχι μόνο τη δική της ζωή αλλά και τη συλλογική συνείδηση της χώρας. Αντικειμενικά, η πολιτική πορεία της έχει ταράξει τα νερά, όπως ήταν αναμενόμενο να συμβεί όταν ένα τέτοιο πρόσωπο εισέρχεται στην πολιτική αρένα με το βάρος ενός προσωπικού πόνου και μιας δημόσιας αναγνωρισιμότητας που αντανακλάται στην κοινή γνώμη, και δικαίως.

Ταυτόχρονα, έχει δεχτεί σχόλια υποτιμητικά και κατακριτέα από όποιον έχει μια στάλα αντίληψης. Γιατί, τι πιο χυδαίο να βαφτίζουν το κόμμα που ίδρυσε «Κόμμα χαροκαμένης μάνας», μια φράση που δεν εξυπηρετεί παρά μόνο την πολιτική απαξίωση.

Και τώρα έρχεται η τελευταία της δήλωση για τις αμβλώσεις και λες, «Τι; Πώς; Δεν είναι δυνατόν». Ακριβώς επειδή είναι ένα πρόσωπο που έχει χαράξει μέσα σου το σημάδι του πόνου της και μαζί όλων εκείνων που έχασαν δικούς τους ανθρώπους στα Τέμπη, δυσκολεύεσαι να πιστέψεις ότι έκανε μια τέτοια δήλωση για το ζήτημα των αμβλώσεων, με το που βγήκε στην πολιτική αρένα να εκπροσωπήσει μια χώρα που, αν μη τι άλλο, και παρά τις όποιες αγκυλώσεις στη νοοτροπία, έχει ευτυχώς ξεφύγει από τέτοια διλήμματα.

Να, όμως, που ειπώθηκε. Σε πρόσφατη τηλεοπτική της συνέντευξη η Μαρία Καρυστιανού είπε ότι οι αμβλώσεις είναι «θέμα δημόσιας διαβούλευσης» και ότι «ας αποφασίσει η κοινωνία τι θα ήθελε να γίνει», προσθέτοντας ότι και ως παιδίατρος «διχάζομαι» γιατί «δεν μπορώ να ιεραρχήσω τα δικαιώματα της γυναίκας και του εμβρύου» και καλώντας σε ευρύτερη συζήτηση για το ζήτημα.

Οπως ήταν αναμενόμενο, η δήλωση πυροδότησε μια πολιτική θύελλα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε ότι το θέμα των αμβλώσεων έχει ήδη λυθεί με τη νομοθεσία που κατοχυρώνει το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος. Αντιπολιτευόμενα κόμματα χαρακτήρισαν τη θέση της επικίνδυνη και σκοταδιστική, λέγοντας ότι αμφισβητεί δικαιώματα που θεωρούνται θεμελιώδη και μη διαπραγματεύσιμα. Μόνο οι ακραία συντηρητικοί τάχθηκαν στο πλευρό της, όπως εκείνος ο κύριος από το κόμμα Νίκη που κάποτε οι αντιλήψεις του τον ώθησαν να βανδαλίσει έργα τέχνης στην Πινακοθήκη.

Η ίδια η Καρυστιανού, μετά τις αντιδράσεις, απάντησε με σφοδρό τρόπο, υποστηρίζοντας ότι οι δηλώσεις της διαστρεβλώθηκαν σκοπίμως από τα μέσα ενημέρωσης και ότι η αναφορά της στη δημόσια διαβούλευση αφορούσε πιο πολύ τη δημιουργία ενός ευρύτερου κοινωνικού διαλόγου παρά την κατάργηση δικαιωμάτων.

Αυτή η εξέλιξη φέρνει στην επιφάνεια ένα βασικό πρόβλημα στον δημόσιο διάλογο: τη σύγκρουση ανάμεσα στην προσωπική εμπειρία και τον πολιτικό ρόλο, ανάμεσα στην ανθρώπινη συμπάθεια που αισθάνεται ο καθένας βλέποντας μια τραγική μητέρα και την ψυχρή πραγματικότητα του πολιτικού λόγου που απαιτεί σαφήνεια θέσεων και υπευθυνότητα. Ακόμη και όταν κάποιος έχει βιώσει μια τραγωδία, η είσοδος στην πολιτική σημαίνει ότι οι απόψεις του δεν θεωρούνται πλέον απλές προσωπικές θέσεις αλλά γίνονται αντικείμενο δημόσιας αξιολόγησης, επηρεάζοντας φίλους και αντιπάλους, υποστηρικτές και αντιφρονούντες.

Με λίγα λόγια, όταν κάποιος κατεβαίνει στην πολιτική να σε εκπροσωπήσει, το καλύτερο είναι να τον κοιτάς και να τον παρατηρείς αντικειμενικά. Η συμπάθεια δεν ακυρώνει την ανάγκη για σαφή πολιτικό λόγο, και η επιείκεια δεν μπορεί να καλύψει κενά ή αμφισημίες σε θεμελιώδη κοινωνικά θέματα. Σε μια κοινωνία που έχει ήδη λύσει νομοθετικά το ζήτημα του δικαιώματος στην άμβλωση από το 1986, το να επανέρχεται το θέμα ως «δημόσια διαβούλευση» μοιάζει όχι απλώς αναχρονιστικό αλλά και ικανό να ανοίξει πληγές αντιπαραθέσεων που δεν υπάρχει κανένας λόγος να ανοίξουν.

Ισως εκεί βρίσκεται το πραγματικό μάθημα σε αυτή την ιστορία. Οτι στην πολιτική, όσο επώδυνη κι αν είναι η προσωπική σου ιστορία, η ευθύνη σου σε κάθε λέξη και θέση είναι δημόσια, επηρεάζει κόσμο και σχηματίζει εικόνες που μένουν για πολύ καιρό μετά την αρχική δήλωση. Οσο πιο υψηλός ο σκοπός, τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη να ξεχωρίζει κανείς το συναίσθημα από την πολιτική ρητορική, όχι για να αφαιρέσει την ανθρωπιά από τον δημόσιο διάλογο, αλλά για να ενισχύσει την εμπιστοσύνη σε αυτόν.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News