852
Τζόνσον και Γιούνκερ στη συνέντευξη Τύπου, στις Βρυξέλλες | REUTERS/CreativeProtagon

Tι Brexit «πουλάει» στους Βρετανούς ο Μπόρις

Protagon Team Protagon Team 18 Οκτωβρίου 2019, 22:25
Τζόνσον και Γιούνκερ στη συνέντευξη Τύπου, στις Βρυξέλλες
|REUTERS/CreativeProtagon

Tι Brexit «πουλάει» στους Βρετανούς ο Μπόρις

Protagon Team Protagon Team 18 Οκτωβρίου 2019, 22:25

Κατέληξαν σε μια συμφωνία ο Μπόρις Τζόνσον και οι Βρυξέλλες αλλά, φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι το ψυχόδραμα του Brexit τελείωσε, δεδομένου ότι πρέπει να αποφανθούν, υπέρ ή κατά, οι βρετανοί νομοθέτες.

Ο πρωθυπουργός της χώρας εμφανίζεται σχεδόν βέβαιος πως στην ψηφοφορία του Σαββάτου στη Βουλή των Κοινοτήτων θα κερδίσει την απαραίτητη πλειοψηφία ούτως ώστε την 1η Νοεμβρίου η πατρίδα του να καταστεί μια ανεξάρτητη από τις ευρωπαϊκές επιταγές χώρα.

Από την ώρα, ωστόσο, που επέστρεψε στο Λονδίνο, τόσο ο ίδιος όσο και οι συνεργάτες του δεν σταμάτησαν επικοινωνούν με βουλευτές όλων των κομμάτων «ούτως ώστε να πουλήσουν τη συμφωνία», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το BBC. Ο Μπόρις χρειάζεται να πείσει 320 από τους 639 βουλευτές που θα ψηφίσουν.

Τι ακριβώς, ωστόσο, προσπαθούν να πουλήσουν; Ποια είναι τα κύρια σημεία της συμφωνίας του Μπόρις Τζόνσον;

Μεταφορά των συνόρων στην Ιρλανδική Θάλασσα

Κοινός στόχος όλων των εμπλεκόμενων πλευρών ήταν η αποφυγή της επαναφοράς των συνόρων ανάμεσα στη βρετανική Βόρεια Ιρλανδία και την ευρωπαϊκή Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Επί του παρόντος, δεδομένου ότι αμφότερες οι επικράτειες ανήκουν στην ΕΕ και, κατ’ επέκταση, στην ενιαία αγορά, δεν υφίστανται σύνορα. Μετά το Brexit, ωστόσο, η εν λόγω μεθοριακή γραμμή θα αποτελεί το σύνορο της ΕΕ με τη Βρετανία, και αυτό συνεπάγεται ότι θα δημιουργηθούν τελωνεία. Αυτό, όμως, αντιτίθεται στις ειρηνευτικές συμφωνίες που υπεγράφησαν πριν από μια εικοσαετία και τερμάτισαν την εμφύλια σύρραξη, μέσω της εγγύησης των ανοιχτών συνόρων μεταξύ της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας. Αποφασίστηκε, οπότε, πως η Βόρεια Ιρλανδία θα παραμείνει εντός του τελωνειακού χώρου του Ηνωμένου Βασιλείου αλλά θα αποτελεί σημείο εισόδου στην ενιαία αγορά, εφαρμόζοντας τους ευρωπαϊκούς κανόνες ελέγχων και επιβολής δασμών. Μεταφέρεται, οπότε, το τελωνειακό σύνορο μεταξύ Ευρώπης και Βρετανίας στην Ιρλανδική Θάλασσα, με τη Βόρεια Ιρλανδία να μπορεί, συγχρόνως, να απολαμβάνει των όποιων εμπορικών συμφωνιών συνάψει η Βρετανία αυτοτελώς. Επειτα από τέσσερα χρόνια τα μέλη του κοινοβουλίου της Βόρειας Ιρλανδίας θα κληθούν να αποφασίσουν εάν θέλουν να συνεχίσουν αυτή την ειδική σχέση με την ΕΕ.

Η μεταβατική περίοδος. «Παγώνουν» όλα έως το 2021

Στη συμφωνία προβλέπεται πως αμέσως μετά το Brexit θα αρχίσει μια μεταβατική περίοδος, έως το τέλος του 2020, κατά τη διάρκεια της οποίας δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα όσον αφορά τις σχέσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αυτό σημαίνει ότι η Βρετανία θα συνεχίσει να τηρεί τους όποιους ευρωπαϊκούς κανόνες και να συμβάλει στον προυπολογισμό της ΕΕ, παρόλο που δεν θα συμμετέχει στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων των ευρωπαϊκών θεσμών. Εως τότε δεν πρόκειται, οπότε, να τεθούν τελωνειακοί φραγμοί. Πρακτικά το Brexit θα μπει στο ψυγείο έως την 31η Δεκεμβρίου της επόμενης χρονιάς με στόχο να διαπραγματευτούν το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες και να οριστικοποιήσουν τη μελλοντική τους σχέση. Η βρετανική κυβέρνηση στοχεύει στην ολοκλήρωση μιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου, κατά το καναδικό μοντέλο, με τη Βρετανία να εξέρχεται από την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση. Στη συνέχεια οι Βρετανοί θα έχουν το δικαίωμα επιβολής δασμών αλλά θεωρείται βέβαιο πως θα συνεχίσουν να συμπορεύονται με τους Ευρωπαίους ούτως ώστε να αποφευχθεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός. Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα παράτασης της μεταβατικής περιόδου στην περίπτωση που αυτό κριθεί απαραίτητο.

Αναμνηστικό (και ιστορικό;) ενσταντανέ: οι Τζόνσον και Γιούνκερ φωτογραφίζονται με τους Μπάρκλεϊ (βρετανός υπουργός Brexit -αριστερά) και Μπαρνιέ (ευρωπαίος διαπραγματευτής-δεξιά) στις Βρυξέλλες μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας. | REUTERS/Francois Lenoir
Οι Ευρωπαίοι της Βρετανίας και οι Βρετανοί της Ευρώπης

Η ελευθερία μετακίνησης προσώπων θα συνεχίσει να υφίσταται καθ’ όλη τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. Αλλά και μετά τη λήξη της οι Ευρωπαίοι της Βρετανίας, όπως και οι Βρετανοί της Ευρώπης, θα μπορούν να παραμείνουν όπου βρίσκονται, συνεχίζοντας να απολαμβάνουν τα ίδια, ουσιαστικά, δικαιώματα σε επίπεδο κοινωνικών παροχών και υγειονομικής περίθαλψης. Στη Βρετανία οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πρέπει να αποδείξουν πως ζουν εκεί επί πέντε συναπτά έτη, ούτως ώστε να λάβουν μόνιμη άδεια διαμονής. Μετά το 2020, το Λονδίνο σκοπεύει να θέσει σε εφαρμογή μια νέα μεταναστευτική πολιτική με στόχο την προσέλκυση καταρτισμένων, κατά κύριο λόγο, μεταναστών. Για να μπορέσει κάποιος να μεταβεί στη Βρετανία με σκοπό να εργαστεί θα πρέπει προβεί στην έκδοση βίζας ενώ οι τουρίστες θα έχουν το δικαίωμα να παραμείνουν στη χώρα για διάστημα τριών μηνών. Θα πρέπει, ωστόσο, να επιδείξουν το διαβατήριό τους κατά την είσοδό τους.

Το κόστος του διαζυγίου

Αποχωρώντας από την ΕΕ το Λονδίνο θα κληθεί να καταβάλει περί τα 40 δισεκατομμύρια ευρώ στα ταμεία των Βρυξελλών. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για τα «σπασμένα» αλλά για ανειλημμένες υποχρεώσεις που πρέπει τώρα να εκπληρώσει η κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον. Συνίστανται κυρίως από τις εισφορές στον κοινοτικό προυπολογισμό έως το 2020, έως το τέλος, δηλαδή, της μεταβατικής περιόδου, αλλά και από το αντίτιμο για τη συμμετοχή της Βρετανίας σε διάφορα ευρωπαϊκά πρότζεκτ που είχαν ήδη εγκριθεί. Περί τα ¾ αυτού του διόλου ευκαταφρόνητου χρηματικού ποσού θα πρέπει να έχουν αποπληρωθεί εντός του 2022 αλλά εκτιμάται πως το Λονδίνο θα εξοφλεί δόσεις για πολλά χρόνια, ενδεχομένως και έως το 2060. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ο Μπόρις Τζόνσον απείλησε περισσότερες από μία φορές πως στην περίπτωση μη επίτευξης μιας περιεκτικής συμφωνίας δεν επρόκειτο να επωμιστεί το κόστος του διαζυγίου. Τον προειδοποίησαν εγκαίρως, ωστόσο, πως μια τέτοια κίνηση θα εκλαμβανόταν ως «χρεοκοπία», με βαρύτατες συνέπειες στην διεθνή χρηματοπιστωτική αξιοπιστία της Βρετανίας.