«Oχι, δεν είμαστε κύριοι της μοίρας μας», γράφει ο Γκοφρέντο Μπουτσίνι της Corriere della Sera. «Το χάσμα μεταξύ των αξιέπαινων (αλλά μάταιων) προθέσεων ημών των Ευρωπαίων και των αμφιλεγόμενων (αλλά συγκεκριμένων) ενεργειών της MAGA Αμερικής καθίσταται ολοένα πιο εμφανές», προσθέτει, ο ιταλός αρθρογράφος, σχολιάζοντας την κρίσιμη συνάντηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον Ντόναλντ Τραμπ που έλαβε χώρα την Κυριακή στο Μαρ-α-Λάγκο, τις προσωπικές Βερσαλλίες του προέδρου των ΗΠΑ στο Παλμ Μπιτς.

Το ότι δεν είμαστε κύριοι της μοίρας μας, εμείς οι Ευρωπαίοι, όπως δεν είναι ούτε οι Ουκρανοί, ο αμερικανός ηγέτης το επισήμανε πριν καν συναντηθεί με τον ουκρανό ομόλογό του, δηλώνοντας με τη γνωστή ωμότητά του πως ο Ζελένσκι «Δεν έχει τίποτα μέχρι να το εγκρίνω εγώ».

Τελικά, έχοντας συνομιλήσει προηγουμένως με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, μετά το πέρας της συνάντησής τους, ο Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε για «ισχυρές» εγγυήσεις ασφαλείας σε ένα Κίεβο που βαλλόταν από ρωσικούς πυραύλους ακόμη και κατά τη διάρκεια των συνομιλιών. Μάλιστα, έπειτα από μήνες κακομεταχείρισης, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Ζελένσκι ως «θαρραλέο» και έδωσε την εντύπωση ότι κάτι κινείται, προτείνοντας στον ομόλογό του να κάνει μια συμφωνία «τώρα», παρότι για τον Πούτιν δεν τίθεται ζήτημα εκεχειρίας ενώ το Ντονμπάς παραμένει μια ανοιχτή πληγή.

Ο ουκρανός ηγέτης, μετά από τον τραμπουκισμό του ενώπιον όλου του κόσμου στον Λευκό Οίκο τον περασμένο Φεβρουάριο, έμαθε πως πρέπει σε κάθε περίπτωση να εκδηλώνει ευγνωμοσύνη προς τον άνθρωπο που καλώς ή κακώς μοιράζει τα χαρτιά ενώ πλέον επιδιώκει και να τον δελεάσει μέσω επιχειρηματικών προτάσεων στο πλαίσιο της ανοικοδόμησης της Ουκρανίας. Ωστόσο δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς πως τελικά θα προκύψει μια τουλάχιστον αποδεκτή, εάν όχι δίκαιη, ειρήνη από αυτόν τον νέο γύρο συνομιλιών και διαπραγματεύσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών.

«Και εδώ μπαίνουμε στον χορό εμείς», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Γκοφρέντο Μπουτσίνι, αναφερόμενος, στους Ευρωπαίους, και είναι αλήθεια πως ο ουκρανός πρόεδρος προσπαθεί να προσκολληθεί «σε ό,τι έχει απομείνει από τις φιλελεύθερες δημοκρατίες». Οι βιντεοκλήσεις μεταξύ του Ζελένσκι και μιας σειράς ευρωπαίων ηγετών το βράδυ του Σαββάτου και την Κυριακή (με τη συμμετοχή και του Τραμπ) αποκαλύπτουν πως επιδιώκει να εξασφαλίσει πάση θυσία μια «ευρωπαϊκή ζώνη ασφαλείας». Δυστυχώς, όμως, για τον ίδιο και για όλους τους Ουκρανούς, η Ευρώπη είναι ένας «σύμμαχος με πήλινα πόδια».

Ο σχολιαστής της Corriere επικαλείται τον Μπιλ Εμοτ, πρώην διευθυντή του Economist και πρόεδρο του International Institute for Strategic Studies, ο οποίος επέκρινε την Ευρώπη, επειδή το μόνο που έκανε κατά τη διάρκεια του έτους που ολοκληρώνεται ήταν απλώς «να γυρίζει και το άλλο μάγουλο», με τον Λευκό Οίκο να φτάνει στο σημείο, εσχάτως, να επιβάλει κυρώσεις στον Τιερί Μπρετόν, πρώην επίτροπο της ΕΕ, επειδή «τόλμησε» να ρυθμίσει την Αγρια Δύση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην Ευρώπη.

Για να είναι σε θέση να διαδραματίσει κάποιο ουσιαστικό ρόλο στο Ουκρανικό η Ευρώπη πρέπει καταρχήν να ξεπεράσει την «πολιτική ασημαντότητα», όπως την χαρακτηρίζει ο Μπουτσίνι, στην οποία περιέπεσε λόγω της κακής διαχείρισης της αιφνίδιας ευρωπαϊκής διεύρυνσης στις αρχές της δεκαετίας του 2000: η Ευρώπη είναι αδύναμη επειδή κατέληξε να είναι ένα διακυβερνητικό όργανο παραλυμένο από αλλεπάλληλα βέτο.

Ο ιταλός αρθρογράφος κάνει λόγο για μια «δηλωτική ώθηση» η οποία, όμως, γενικά δεν αντιστοιχεί σε «συγκεκριμένη δράση». Κάτι παρόμοιο είχε κατά νου και ο Γκι Φερχόφστατ, πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου, όταν μιλούσε για «πολιτική των ανακοινώσεων» και «συνεχή προώθηση μεγαλεπήβολων στόχων χωρίς τα απαραίτητα μέσα για την επίτευξή τους».

Τελευταίο παράδειγμα σε σχέση με το Ουκρανικό αποτελεί η έκβαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τη νύχτα μεταξύ της 18ης και της 19ης Δεκεμβρίου για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Ο Μπουτσίνι κρίνει πως επρόκειτο για αποτυχία, για την οποία δόθηκαν μια σειρά από «τεχνικές» εξηγήσεις. Ωστόσο ο ίδιος θεωρεί πως το πραγματικό ζήτημα είναι κάθε άλλο παρά «τεχνικό».

Επί μήνες η ΕΕ, δια, στόματος, μάλιστα, της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, της προέδρου της Κομισιόν, δήλωνε την πρόθεσή της να χρησιμοποιήσει τα παγωμένα στην Ευρώπη ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για να υποστηρίξει την Ουκρανία, τιμωρώντας, ταυτόχρονα, τον θύτη, με την κίνηση ή μάλλον την πρόθεση να μην είναι μόνο οικονομική αλλά και πολιτική και ηθική.

Φυσικά η Μόσχα αντέδρασε οργισμένα όσο και απειλητικά ενώ και η Ουάσιγκτον εκνευρίστηκε, ασκώντας, στην πραγματικότητα, μεγάλη πίεση στις Βρυξέλλες. Εξ ου και η οπισθοδρόμηση στο Συμβούλιο και μια ακόμη πιρουέτα από την αδύναμη πρόεδρο της ΕΕ, η οποία δεν έχει γνήσια λαϊκή εντολή και, ως εκ τούτου, εξαρτάται από το εκάστοτε συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ των ηγετών των κρατών-μελών της ΕΕ.

Οσο για τους «τεχνικούς» λόγους αυτής της στροφής ήταν όντως κάθε άλλο παρά αβάσιμοι. Το ενδεχόμενο η Μόσχα να κινούταν νομικά κατά του Βελγίου (όπου φυλάσσονται τα περισσότερα από τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας), ή άλλοι μεγάλοι επενδυτές με όχι και τόσο άψογη φήμη, όπως οι Σαουδάραβες ή οι Κινέζοι, να απέσυραν τα δικά τους περιουσιακά στοιχεία, ανησυχώντας για παρόμοια αντίποινα, ήταν κίνδυνοι που έπρεπε να ληφθούν υπόψη. Ομως, όπως σημειώνει ο Μπουτσίνι, η επίκληση του διεθνούς δικαίου από άτομα όπως ο Πούτιν, ο οποίος το παραβιάζει καθημερινά εδώ και σχεδόν μια τετραετία διεξάγοντας έναν εγκληματικό πόλεμο, είναι τουλάχιστον αστεία.

Μετά από το πέρας του Συμβουλίου ευρωπαϊκές πηγές υποστήριξαν πως τα πράγματα τελικά δεν πήγαν τόσο άσχημα, καθώς εξασφαλίστηκε η χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω της έκδοσης κοινού χρέους. Το ζητούμενο, όμως, στην προκειμένη ήταν ένα «άλμα πίστης», όπως το θέτει ο Μπουτσίνι (ειδικά ενόψει αναφορών που θέτουν τις χώρες της Βαλτικής στο στόχαστρο του Πούτιν), μια «θαρραλέα απόφαση», η οποία, εάν λαμβανόταν, θα ακουγόταν σίγουρα έως το Μαρ-α-Λάγκο, επηρεάζοντας, αναπόφευκτα, τις όποιες εξελίξεις. Αντιθέτως μια συμφωνία που επιτεύχθηκε μετά κόπων και βασάνων μεταξύ διαιρεμένων κρατών δύσκολα μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα.

Το ισχυρότερο επιχείρημα κατά της χρήσης των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων αφορούσε στην πραγματικότητα κυρίως τους πολίτες του Βελγίου, οι οποίοι θα αντιλαμβάνονταν μια δύσκολη απόφαση για τη χώρα τους ως κατάχρηση που διαπράττεται από κάποιους που δεν έχουν εκλέξει οι ίδιοι. Και εδώ έγκειται η πολιτική ουσία του προβλήματος της Ευρώπης, με τον Μπουτσίνι να υποστηρίζει πως πρέπει να αλλάξει και να ενισχυθεί η νομιμοποίηση των ηγεσιών των ευρωπαϊκών θεσμών.

Οσον αφορά το πώς θα μπορούσε να συμβεί αυτό, ο Αντόνιο Ταγιάνι, αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, μίλησε πρόσφατα για κατάργηση του δικαιώματος αρνησικυρίας όσον αφορά θεμελιώδη ζητήματα, για συνένωση των ρόλων του/της προέδρου της Κομισιόν και του/της προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σε ένα πρόσωπο που θα εκλέγεται άμεσα από τους πολίτες και για ανάθεση της νομοθετικής πρωτοβουλίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

«Χωρίς αυτά τα τρία βήματα η ΕΕ θα καταστεί σύντομα ένα μωσαϊκό αμερικανικών, ρωσικών ή κινεζικών αποικιών, ανάλογα με την ιδεολογία εκείνων που ηγούνται των ολοένα πιο υποτελών κρατών της. Ο χρόνος τελειώνει. Μέσα σε έναν χρόνο, μόνο το 11% της πολυσυζητημένης Εκθεσης Ντράγκι έχει εφαρμοστεί», προειδοποιεί ο Γκοφρέντο Μπουτσίνι. «Πώς θα ανταποκριθούν οι Ευρωπαίοι σε μια περαιτέρω έκκληση για δέσμευση στην Ουκρανία; Ο Ζελένσκι στρέφεται τώρα σε διχασμένους ηγέτες ανίκανους να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους. «Δίκαιη και διαρκής ειρήνη!» θα φωνάζουν, επιτελώντας μια λειτουργία όχι πολύ διαφορετική από εκείνη του χορού στην αρχαία τραγωδία», προσθέτει.

 

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News