Τις τελευταίες εβδομάδες η προσοχή των συμμάχων της Ουκρανίας (δηλαδή των Ευρωπαίων) ήταν στραμμένη στην εξασφάλιση περαιτέρω χρηματοδότησης της ουκρανικής αντίστασης, με το ζήτημα της χρήσης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων να διχάζει τους ευρωπαίους ηγέτες – ωστόσο κατάφεραν να καταλήξουν σε μια συμφωνία (για διετές δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ, δίχως όμως να πειραχτούν τα κεφάλαια του Κρεμλίνου).

Κορυφαίοι αξιωματούχοι στη Μόσχα δεν παρέλειψαν, φυσικά, να περιγελάσουν τις Βρυξέλλες. «Μείζον ΠΛΗΓΜΑ στους πολεμοκάπηλους της ΕΕ με επικεφαλής την αποτυχημένη Ούρσουλα. Φωνές λογικής στην ΕΕ ΜΠΛΟΚΑΡΑΝ την ΠΑΡΑΝΟΜΗ χρήση ρωσικών αποθεμάτων για να χρηματοδοτήσουν την Ουκρανία», έγραψε στο X ο Κίριλ Ντμιτρίεφ, ειδικός απεσταλμένος του ρώσου προέδρου για τις ξένες επενδύσεις και την οικονομική συνεργασία.

Αυτό, όμως, δεν αλλάζει το γεγονός ότι το κόστος του πολέμου έχει αρχίσει να βαραίνει πολύ και τη Μόσχα, γράφει  στους Times του Λονδίνου ο Τομ Πάρφιτ, ειδικευμένος στο ρεπορτάζ για τη Ρωσία και τα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ενωσης.

Οι ρωσικές στρατιωτικές δαπάνες σχεδόν τριπλασιάστηκαν, από 5,9 τρισ. ρούβλια το 2021 σε 16,2 τρισ. το 2024 (περί τα 171 δισ. ευρώ) ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί στο 40% των συνολικών κρατικών δαπανών της Ρωσίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2021 ήταν 24%. Την ίδια περίοδο οι ρωσικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 13,5%.

Τα μεγάλα αποθέματα και τα αυξημένα έσοδα από το πετρέλαιο την περίοδο 2022-2023 επέτρεψαν στη Ρωσία να αντέξει τις Δυτικές κυρώσεις και την πρώτη φάση του πολέμου στην Ουκρανία. Οι αυξήσεις των επιτοκίων και οι κεφαλαιακοί περιορισμοί βοήθησαν να συγκρατηθεί η πτώση του ρουβλιού, ενώ οι αυξημένες κρατικές επενδύσεις σε πολεμικές και άλλες συναφείς βιομηχανίες συνέβαλαν στην ισχυρή αύξηση του ΑΕΠ κατά 4%, μετά από μια αρχική πτώση.

Μεταξύ 2021 και 2024 ο μέσος μηνιαίος μισθός ενός ρώσου εργάτη σε εργοστάσιο κατασκευής όπλων αυξήθηκε κατά 70%, στα 106.800 ρούβλια (1.125 ευρώ) τον μήνα, ενώ οι ετήσιες απολαβές και τα κεφάλαια μετεγκατάστασης ενός συμβασιούχου οπλίτη επταπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2021, πριν από την έναρξη του πολέμου, φτάνοντας στα 4,5 εκατ. ρούβλια (48.000 ευρώ).

Αυτές οι αυξημένες αποδοχές και τα μπόνους στρατολόγησης έδωσαν ώθηση στην κατανάλωση, αλλά πολλοί από τους δικαιούχους επέλεξαν να αποταμιεύσουν τα χρήματά τους, συμβάλλοντας έτσι στην εκτόνωση των πληθωριστικών πιέσεων. Επιπλέον, η Μόσχα βρήκε τρόπους να παρακάμψει τις κυρώσεις και να διαφοροποιήσει τις εξαγωγές της, συσφίγγοντας τις εμπορικές σχέσεις της με χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα και η Τουρκία.

Με λίγα λόγια, όπως συνοψίζουν οι Times, η πολεμική οικονομία της Ρωσίας δεν κατέρρευσε, όπως προέβλεπαν αρκετοί και ευελπιστούσαν περισσότεροι στη Δύση κατά την αρχική φάση της σύρραξης. Ομως υπάρχουν σημάδια που θα έπρεπε να κάνουν τον Βλαντίμιρ Πούτιν να ανησυχεί.

Ο πληθωρισμός βρίσκεται στο 8%, τα πραγματικά εισοδήματα μειώνονται, οι φόροι κατανάλωσης αυξάνονται, το έλλειμμα του προϋπολογισμού αυξάνεται επίσης και, με τα επιτόκια στο 16%, αυξάνεται και το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να καλύψει τα κενά στον στρατιωτικό προϋπολογισμό καταφεύγοντας στον δανεισμό.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της PeaceRep, μιας ερευνητικής σύμπραξης με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, που μελετά τις συρράξεις, «η ρωσική οικονομία είναι σημαντικά λιγότερο ικανή να χρηματοδοτεί τον πόλεμο σε σύγκριση με τις αρχές του 2022».

Οι συντάκτες της έκθεσης εκτιμούν πως η εξάντληση των ρευστών διαθεσίμων του Ταμείου Εθνικού Πλούτου της Ρωσίας, η αδυναμία πρόσβασης σε παγωμένα συναλλαγματικά αποθέματα, οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου και η μείωση των εσόδων από τις εξαγωγές ενέργειας, σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, θα καταστήσουν ακόμη πιο δύσκολη τη διατήρηση του πολέμου στην τρέχουσα μορφή του από την πλευρά της Μόσχας. Κατά τη διάρκεια της πρώτης τριετίας του πολέμου εκτιμάται ότι εξαντλήθηκε περίπου το 76% των ρευστών διαθεσίμων (125 δισ. ευρώ) που κατείχε πριν από τον πόλεμο.

Την περασμένη Τετάρτη η Ρωσία αποκάλυψε για πρώτη φορά πόσα χρήματα δαπανά για τη λεγόμενη «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην Ουκρανία. Οπως δήλωσε ο υπουργός Αμυνας Αντρέι Μπελούσοφ, οι συνολικές αμυντικές δαπάνες της Ρωσίας αντιστοιχούν στο 7,3% του ετήσιου ΑΕΠ της χώρας, ενώ οι πολεμικές δαπάνες της στο 5,1% του ΑΕΠ, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 11,1 τρισ. ρούβλια (118 δισ. ευρώ). Και ένα τόσο υψηλό ποσό θα είναι ολοένα δυσκολότερο να συγκεντρωθεί, ειδικά καθώς η τιμή του ρωσικού αργού υποχώρησε αυτή την εβδομάδα στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη της εισβολής, μειώνοντας τη ροή χρημάτων στο «πολεμικό σεντούκι» –όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο βρετανικό δημοσίευμα– της χώρας.

«Η ισχύς του ρουβλιού, οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου και οι κυρώσεις είναι ένα τοξικό μείγμα για τα δημόσια οικονομικά της Μόσχας», ανέφερε στους Times ο Τζάνις Κλούγκε, αναλυτής με ειδίκευση στη Ρωσία στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ζητημάτων Ασφαλείας, μια δεξαμενή σκέψης του Βερολίνο.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News