Η μεγάλη συναυλία που έγινε τον περασμένο μήνα από τον υπερεθνικιστή τραγουδιστή Τόμσον –καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Μάρκο Πέρκοβιτς– αποκάλυψε δραματικά την πολωμένη διαίρεση που είναι βαθιά ριζωμένη στην κροατική κοινωνία, όπως αναφέρει δημοσίευμα του BBC.

Το «νεοφασιστικό κροατικό Γούντστοκ», όπως το χαρακτηρίζουν πολλοί, έστρεψε τα φώτα της δημοσιότητας στις εξαιρετικά διαφορετικές ερμηνείες, τόσο του αγώνα της χώρας για ανεξαρτησία τη δεκαετία του 1990, όσο και της ιστορίας του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας (NDH) – ενός κράτους-μαριονέτας των Ναζί κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ουδείς αμφισβήτησε ότι η συναυλία ήταν κάτι παραπάνω από τεράστια. Το μάνατζμεντ του Τόμσον ισχυρίζεται ότι πουλήθηκαν πάνω από μισό εκατομμύριο εισιτήρια για το σόου στον Ιππόδρομο του Ζάγκρεμπ. Η πραγματική προσέλευση ήταν σημαντικά χαμηλότερη, αλλά σίγουρα κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες θεατές βρέθηκαν στον χώρο.

Thompson celebrates our history, identity, and the heroes who created Croatia. He does not seek to glorify himself but dedicates this concert to God. We are grateful to God for uniting us here, 500,000 hearts beating for Him. Our faith in God is the foundation of this nation. pic.twitter.com/QUMxjrgux0

— 𝕭𝖔ž𝖔 𝕽𝖆yz𝖑𝖑e𝖗 K𝖗𝖆š ✞ (@bozo_kras) July 8, 2025

Αυτό το τεράστιο πλήθος συμμετείχε με ενθουσιασμό όταν ο Τόμσον ξεκίνησε το εναρκτήριο τραγούδι του, «Τάγμα Καβογκλάβε». Στην έκκληση του τραγουδιστή «Za dom» (για την πατρίδα), το κοινό φώναξε «Spremni!» (έτοιμοι!). Βουλευτές του κεντροδεξιού κυβερνώντος κόμματος της Κροατικής Δημοκρατικής Ενωσης ήταν μεταξύ εκείνων που φώναζαν πιο δυνατά.

Το σύνθημα και οι κραυγές εξόργισαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης και τις οργανώσεις που αγωνίζονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την εθνοτική και περιφερειακή συμφιλίωση. Το «Za dom, spremni» προέρχεται από τη φασιστική, αντισημιτική, φιλοναζιστική οργάνωση Ουστάσε στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και έχει χαρακτηρισθεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Κροατίας «χαιρετισμός ασύμφωνος με το Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Κροατίας».

Ανθρωπιστικές οργανώσεις της χώρας μιλούν για ανοιγμένο «κουτί της Πανδώρας», καθώς πολιτικοί χρησιμοποιούν πλέον τον χαιρετισμό στο Κοινοβούλιο και παιδιά τον τραγουδούν στους δρόμους, μαζί με άλλα τραγούδια του Τόμσον, που εξυμνούν τα μαζικά εγκλήματα εναντίον των Σέρβων στον πόλεμο. Κατηγορούν την κυβέρνηση για καλλιέργεια κύματος εθνικισμού που μπορεί να οδηγήσει σε εκρήξεις βίας.

Concert in Croatia, Zagreb, with 500,000 patriots, only Croatian flags, some crosses and image of Madonna with a heart. This is Europe we like and that makes us proud. Thanks Croatia. pic.twitter.com/Yc9c3YnetD

— RadioGenoa (@RadioGenoa) July 7, 2025

Στην πραγματικότητα η κυβέρνηση επιχείρησε να υποβαθμίσει τα συνθήματα. Ο πρωθυπουργός Αντρέι Πλένκοβιτς το χαρακτήρισε «μέρος του ρεπερτορίου του Τόμσον» και πόζαρε για μια φωτογραφία με τον τραγουδιστή την ημέρα πριν από τη συναυλία στο Ζάγκρεμπ. Συντηρητικοί σχολιαστές θεωρούν ότι ο χρόνος που υπηρέτησε ο Τόμσον στον στρατό κατά τη διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας τού δίνει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τον χαιρετισμό.

Στην κροατική Δεξιά το «Za dom, spremni» θεωρείται κραυγή για ελευθερία ενάντια στην επιθετικότητα, αλλά δημοσιογράφοι στη Δύση το θεωρούν την κροατική εκδοχή του «Heil Hitler». Οι χρήστες του το αντιμετωπίζουν ως αντισυστημικό εθνικιστικό σύμβολο εναντίον της κροατικής, πολιτικώς ορθής μετακομμουνιστικής ελίτ. Η νεολαία το χρησιμοποιεί ως ανατρεπτικό σύνθημα.

Αυτή την ερμηνεία θεωρούν ως άκυρη οι ανθρωπιστικές οργανώσεις της χώρας, οι οποίες τονίζουν ότι έχει σαφή φασιστική χροιά. Εκπρόσωποί τους επισημαίνουν στο BBC πως, παρότι η Κροατία είναι κράτος-μέλος της ΕΕ, δεν έχει ουσιαστικά αντιμετωπίσει το παρελθόν της. Ταυτίζεται με την ηττημένη πλευρά στον Β’ ΠΠ, δεν αναγνωρίζει ότι διεξήγαγε έναν άδικο πόλεμο στη Βοσνία και αρνείται να αναγνωρίσει τα συστηματικά εγκλήματα κατά των Σέρβων.

Ο Τόμσον διοργάνωσε ένα ακόμη τεράστιο σόου στις αρχές Αυγούστου στην Κράινα, προπύργιο των Σέρβων της Κροατίας κατά τη διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας της. Ηταν τμήμα των εορτασμών για την 30ή επέτειο της Επιχείρησης Καταιγίδα – της μάχης που τερμάτισε τον πόλεμο της ανεξαρτησίας της Κροατίας τη δεκαετία του 1990 και οδήγησε στον εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων Σέρβων.

A drone show turned into the Christian cross over the 500 000 Croats who attended yesterday’s concert in Zagreb by the nationalist hard rock musician Thompson.

Video via @JJansaSDS pic.twitter.com/KEBZZZZbfr

— Visegrád 24 (@visegrad24) July 6, 2025

Τα τελευταία χρόνια η κροατική κυβέρνηση είχε ξεκινήσει μια σειρά από εκδηλώσεις μνήμης για τα σερβικά θύματα του πολέμου. Ωστόσο η συμφιλίωση της χώρας με το παρελθόν της φαίνεται πλέον να έχει χαμηλότερη προτεραιότητα από την προώθηση του εθνικιστικού συναισθήματος – με μια στρατιωτική παρέλαση στο Ζάγκρεμπ να αποτελεί το επίκεντρο των φετινών εκδηλώσεων.

Ο διχασμός της κροατικής κοινωνίας έχει οξυνθεί από την εποχή του βρετανικού δημοψηφίσματος που οδήγησε το Ηνωμένο Βασίλειο εκτός ΕΕ. Ιστορικοί επισημαίνουν ότι στον τομέα των αντιφασιστικών αξιών δεν μπορεί μόνο η Γερμανία να θεωρείται υπεύθυνη λόγω του ναζιστικού παρελθόντος της, καθώς υπήρξαν και κράτη που συμμάχησαν με του Ναζί.

Αλλά αυτά συμβαίνουν όταν μια βαλκανική χώρα όπως η Κροατία αποκτά μια κυβέρνηση συνασπισμού –στον οποίο συμμετέχει και το εθνικιστικό Πατριωτικό Κίνημα– που δεν φαίνεται διατεθειμένη να δώσει απαντήσεις στις πολυάριθμες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα. Οι ιστορικοί επισημαίνουν στο BBC πως, αντί τα μεγάλα προβλήματα της Κροατίας να βρίσκονται στο προσκήνιο της πολιτικής ατζέντας, όλοι συζητούν για τη στρατιωτική παρέλαση και τις συναυλίες του Τόμσον.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News