851
|

Ρέκβιεμ για τον Φίλιπ Κερ, τον θρύλο της νουάρ λογοτεχνίας

Protagon Team Protagon Team 24 Μαρτίου 2018, 12:50

Ρέκβιεμ για τον Φίλιπ Κερ, τον θρύλο της νουάρ λογοτεχνίας

Protagon Team Protagon Team 24 Μαρτίου 2018, 12:50

Εγραψε παιδικά βιβλία. Και αμέτρητες αναλύσεις, δοκίμια. Αλλά ήταν ο μετρ του ιστορικού θρίλερ —«Η Τριλογία του Βερολίνου» είναι ένα βιβλίο αναφοράς που περιγράφει με εξαιρετικό τρόπο, μέσα από τις περιπέτειες του ντετέκτιβ Μπέρνι Γκούντερ, την άνοδο, τη φρίκη και τη συντριβή της χιτλερικής Γερμανίας. Αυτόν τον αγαπητό συγγραφέα, τον Σκωτσέζο Φίλιπ Κερ, πενθεί ο λογοτεχνικός κόσμος και όχι μόνο.

Ο Φίλιπ Κερ πέθανε μόλις στα 62 του, συγκλονίζοντας τη νέα γενιά των συγγραφέων για τους οποίους υπήρξε πηγή έμπνευσης και οδηγός.

Ο Ιαν Ράνκιν δήλωσε συντετριμμένος από τα νέα του θανάτου του Κερ και σημείωσε στο Twitter: «Τα μυθιστορήματά του Μπέρνι Γκούντερ είναι εξαιρετικά, ένα μείγμα σπουδαίας αφήγησης και καταπληκτικής (ιστορικής) έρευνας, με έναν πιστευτό (αν)ηθικό ήρωα».

Εχει ξεχωριστό ενδιαφέρον αυτό, ότι το γράφει ο Ράνκιν. Ο Κερ συχνά ζήλευε τον Ράνκιν που ήταν και αυτός από το Εδιμβούργο, έγραφε και αυτός αστυνομικά και ήταν πιο διάσημος. Τον ζήλευε ακόμα και όταν το έκρυβε με ατάκες όπως αυτή:

«Ο συγγραφέας πρέπει να είναι ταπεινός και να ταπεινώνεται. Είναι σημαντικό για μένα να κάθομαι σε ένα βιβλιοπωλείο και να έρχεται κάποιος να μου λέει: “Λατρεύω τα βιβλία σας κ. Ράνκιν”».

Ο Κερ έγραψε περισσότερα από 30 βιβλία. Δώδεκα μυθιστορήματά του είχαν πρωταγωνιστή τον Μπέρνι Γκούντερ. «Οι Βιολέτες του Μάρτη» που διαδραματίζονται λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936, «Ο Χλομός Εγκληματίας» που περιγράφει τη Γερμανία λίγο προτού αιματοκυλίσει τον κόσμο, το 1938 και το «Γερμανικό ρέκβιεμ», σε ένα κατεστραμμένο Βερολίνο του 1947, συνιστούν την Τριλογία του που θεωρούνται από τα αριστουργήματα της νουάρ λογοτεχνίας.

Κι όμως ο ίδιος δεν ήθελε να τον θεωρούν σταρ του είδους. «Δε νιώθω καθόλου έτσι. Αν σκεφτώ τον εαυτό μου έτσι, θα είναι μια πραγματική καταστροφή. Αν πιστέψεις ότι είσαι σημαντικός, αλλάζεις. Συμπεριφέρεσαι σαν αστέρας του κινηματογράφου. Ξέρω συγγραφείς που έγιναν δύστροποι, απαιτητικοί», είχε πει σε συνέντευξή τον Ιούνιο του 2016, όταν είχε επισκεφτεί την Ελλάδα.

Είχε άποψη για την Ελλάδα και την πολιτική. Πίστευε ότι ένα διπλό νόμισμα ίσως ήταν η λύση «αν δεν είχατε να ικανοποιήσετε το ΔΝΤ». Ηταν επίσης υπέρ του Ομπαμα και κατά του Brexit· πίστευε ότι η ψήφος υπέρ της εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση ήταν προς όφελος του Πούτιν.

Αλλά παρέμενε και ταπεινός, δεν θεωρούσε ότι η άποψή του είναι κάτι σημαντικότερο από την άποψη κάθε άλλου. «Οι συγγραφείς έχουμε άποψη, η οποία όμως δε νομίζω πως είναι χρήσιμη. Οι περισσότεροι δεν έχουμε ιδέα πώς είναι να ζεις στην Ελλάδα» είχε πει σε συνέντευξή του στην Παυλίνα Εξαδάκτυλου και τη «Lifo» το 2016.

«Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι έχουν παρασυρθεί και βλέπουν την κρίση στην Ελλάδα από την οπτική της Γερμανίας, λόγω του ότι οι Γερμανοί είναι οι ισχυροί στην Ευρώπη και αυτοί βάζουν τα λεφτά. Η πραγματικότητα είναι ότι οι Ελληνες απέτυχαν επί πολλά χρόνια να συνειδητοποιήσουν πως είχαν κακή και σπάταλη διακυβέρνηση και αυτό αναπόφευκτα θα οδηγούσε στη χρεοκοπία. Αυτό όμως έχει συμβεί σχεδόν με όλες τις χώρες του κόσμου σε κάποια περίοδο», είχε πει το 2012 σε συνέντευξή του στον Μακη Προβατά και το «Βήμα της Κυριακής».

Στη χώρα μας ο Κερ υπήρξε ιδιαίτερα αγαπητός. Το τελευταίο ακυκλοφόρητο βιβλίο του (θα κυκλοφορήσει στις 3 Απριλίου), με τίτλο «Greeks bearing gifts» διαδραματίζεται στην Αθήνα με τον γνωστό ήρωα να διερευνά μια υπόθεση που πηγαίνει πίσω στην ελληνική Κατοχή και στους διωγμούς των Εβραίων της Θεσσαλονίκης.

Η σύζυγος του, Τζέιν Θυν, έγραψε στο Twitter: «Αναπαύσου εν ειρήνη αγαπημένε μου Φιλιπ Κερ, δημιουργέ του υπέροχου Μπέρνι Γκούντερ, ευφυή συγγραφέα και αξιαγάπητε πατέρα και σύζυγε».

Ο Φίλιπ Κερ και η επίσης μυθιστοριογράφος Τζέιν Θυν ζούσαν στο Γουίμπλεντον του Λονδίνου και είχαν τρία παιδιά.

maxresdefault

Ο Φίλιπ Κερ γεννήθηκε στο Εδιμβούργο το 1956. Σπούδασε νομικά και συνεργάστηκε ως αρθρογράφος στις σελίδες των Sunday Times, της Evening Standard και του New Statesman.

Εγραφε από τότε που θυμάται τον εαυτό του. Είχε πει ότι στα 12 του έγραφε σενάρια πορνό και τα πουλούσε στους συμμαθητές του στο Εδιμβούργο των 60s. «Τότε δεν υπήρχε το Internet, οπότε έβγαλα αρκετά χρήματα έτσι», είχε γελάσει.

Αλλα βιβλία του με ήρωα τον Μπέρνι Γκούντερ είναι: «Μοιραία Πράγα», «Άνθρωπος χωρίς ανάσα», «Φλόγα που σιγοκαίει», «Η γυναίκα από το Ζάγκρεμπ», «Αν οι νεκροί δεν ανασταίνονται» και «Η άλλη πλευρά της σιωπής».

Ο Φίλιπ Κερ έγραψε κι άλλα μυθιστόρημα για μεγάλους και παιδιά, κάποια από τα οποία κυκλοφορούν στα ελληνικά, όπως τα έργα «Γκριντάιρον», «Στην κορφή του κόσμου», «Το ψοφίμι», «Στα χνάρια του Ακενατόν», «Το μπλε τζίνι της Βαβυλώνας» και «Η βασιλική κόμπρα του Κατμαντού».

Το 1993 μπήκε στον κατάλογο του βρετανικού λογοτεχνικού περιοδικού Granta με τους καλύτερους νέους συγγραφείς της χώρας του και το 2009 το βιβλίο του «Αν οι νεκροί δεν ανασταίνονται» κέρδισε το μεγαλύτερο (από χρηματικής πλευράς) βραβείο αστυνομικής λογοτεχνίας του κόσμου, το RBA International Prize for Crime Writing, αξίας 125.000 ευρώ. Το ίδιο βιβλίο κέρδισε το βρετανικό Ellis Peters Historic Crime Award.

«Η μεγάλη, η υψηλή λογοτεχνία είναι κάτι περισσότερο από το να πεις μια ιστορία. Είναι φιλοσοφία. Τις περισσότερες φορές είμαι ένας μυθιστοριογράφος. Αλλά στοχεύω σ’ εκείνες τις λίγες στιγμές που νιώθω φιλόσοφος. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι η στιγμή που η λογοτεχνία γίνεται φιλοσοφία». Αυτό θα του μείνει το μεγάλο του απωθημένο. Αν και κατά κάποιους, ο ντετέκτιβ Μπέρνι Γκούντερ, ήταν ένας σκοτεινός φιλόσοφος…

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News

3