Ο Γουόρεν Μπάφετ, γνωστός και ως ο «Σοφός της Ομαχα», αποχωρεί από την ενεργό δράση, αλλά μέχρι σήμερα έχει φροντίσει να αφήσει πίσω του μία ισχυρή παρακαταθήκη από συμβουλές και μαθήματα προς όλους όσοι επενδύουν στις αγορές.

Κάθε χρόνο, στην επιστολή που έστελνε στους μετόχους της εταιρείας του Berkshire Hathaway, τους ενημέρωνε – αρκετά συχνά με ευρηματικό τρόπο- για την πορεία της. Αυτή η συνήθεια, σημειώνει αφιέρωμα του Guardian στον κορυφαίο επενδυτή, ξεκίνησε το 1965 και οι μέτοχοι «είδαν» τη Berkshire να μετατρέπεται από μία παρακμάζουσα κλωστοϋφαντουργία, με ίδια κεφάλαια 25 εκατ. δολαρίων, σε έναν από τους μεγαλύτερους ομίλους παγκοσμίως με αξία που ξεπερνά το ένα τρισ. δολάρια.

Ο Guardian παρουσιάζει ορισμένες από τις πιο εύστοχες αλλά και διασκεδαστικές συμβουλές του «Σοφού της Ομαχα»

Κατανομή κεφαλαίων

Το 2024 ο Μπάφετ υποστήριξε ότι η εξαγορά της Berkshire Hathaway ήταν λάθος, καθώς «αν και η τιμή που πλήρωσα για την Berkshire έμοιαζε φθηνή, η δραστηριότητά της – μια μεγάλη κλωστοϋφαντουργική επιχείρηση – όδευε προς την εξαφάνιση».

Ακολούθησε η στρατηγική κατανομής κεφαλαίου του Μπάφετ, αν και του πήρε χρόνο να συνειδητοποιήσει ότι ο ίδιος και η ομάδα του δεν αντιμετώπιζαν θεσμικούς περιορισμούς στην τοποθέτηση κεφαλαίων· το μόνο εμπόδιο ήταν η ικανότητά τους να κατανοούν το πιθανό μέλλον μιας ενδεχόμενης εξαγοράς.

Στην επιστολή του 1982, ο Μπάφετ εξήγησε ότι «αυτό που πραγματικά μας κάνει να χορεύουμε» ήταν η αγορά του 100% καλών επιχειρήσεων σε λογικές τιμές, παραδεχόμενος ότι πρόκειται για «μια εξαιρετικά δύσκολη δουλειά».

Η δύναμη των μετρητών

Ενα από τα πολλά μαθήματα που έμαθε ο Μπάφετ, εις βάρος τόσο του ίδιου όσο και των επενδυτών του, ήταν να πληρώνει μετρητά – και όχι με μετοχές – για εξαγορές.

Ενα διδακτικό περιστατικό σε αυτή τη διαδικασία ήταν η απόφασή του να πληρώσει με 272.000 μετοχές της Berkshire την εξαγορά της αντασφαλιστικής General Re το 1998, κάτι που αργότερα χαρακτήρισε «ένα τρομερό λάθος», προσθέτοντας:

«Το σφάλμα μου ανάγκασε τους μετόχους της Berkshire να δώσουν πολύ περισσότερα από όσα έλαβαν (μια πρακτική που – παρά τη βιβλική επιδοκιμασία – απέχει πολύ από το να είναι ευλογημένη όταν αγοράζεις επιχειρήσεις).»

Η «bisexual» προσέγγιση των επενδύσεων

Οι αναγνώστες της επιστολής του 1995 απόλαυσαν μια αξέχαστη εξήγηση της διπλής επενδυτικής στρατηγικής του: αφενός την απόκτηση συμμετοχών σε «θαυμάσιες» εισηγμένες εταιρείες και αφετέρου την προσπάθεια αγοράς παρόμοιων επιχειρήσεων στο σύνολό τους.

Αυτή η διπλή προσέγγιση παρείχε σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των διαχειριστών κεφαλαίου που ακολουθούσαν μόνο μία κατεύθυνση, έγραψε ο Μπάφετ, προσθέτοντας: «Ο Γούντι Άλεν κάποτε εξήγησε γιατί ο εκλεκτικισμός λειτουργεί: “Το πραγματικό πλεονέκτημα του να είσαι αμφιφυλόφιλος είναι ότι διπλασιάζει τις πιθανότητές σου για ραντεβού το Σάββατο βράδυ”».

Ο φόβος και η απληστία

Το 1986, ο Μπάφετ διατύπωσε το πιο διάσημο απόφθεγμά του για τις επενδύσεις: να φοβάσαι όταν οι άλλοι είναι άπληστοι και να είσαι άπληστος μόνο όταν οι άλλοι φοβούνται.

Παραδεχόμενος ότι δεν έβλεπε μετοχές που να προσφέρουν την ευκαιρία ενός «home run» – δηλαδή χαμηλή αποτίμηση με καλή οικονομική βάση και καλή διοίκηση – είπε ότι θα υπάρχουν πάντα επιδημίες φόβου και απληστίας στην επενδυτική κοινότητα, αν και ο timing τους είναι δύσκολο να το προβλέψει κάποιος.

Για τους κινδύνους των εξαγορών

Ο Μπάφετ πιστεύει ότι οι περισσότερες συμφωνίες βλάπτουν τους μετόχους της εταιρείας που εξαγοράζει και απορεί γιατί οι υποψήφιοι αγοραστές κοιτάζουν τις προβλέψεις που ετοιμάζουν οι πωλητές.

Το 1994 υποστήριξε ότι πολλοί διευθύνοντες σύμβουλοι είναι λιγότερο πειθαρχημένοι στη χρήση των πλεοναζόντων κεφαλαίων τους, λόγω μιας «βιολογικής προκατάληψης» προς τα «ζωώδη ένστικτα και τον εγωισμό».

Οταν ένας τέτοιος CEO ενθαρρύνεται από τους συμβούλους του να κάνει συμφωνίες, αντιδρά περίπου όπως θα αντιδρούσε ένα έφηβο αγόρι που ενθαρρύνεται από τον πατέρα του να έχει μια φυσιολογική σεξουαλική ζωή. Δεν είναι μια παρότρυνση που χρειάζεται.

Οταν υποχωρεί η παλίρροια

Η ασφαλιστική μονάδα της Berkshire, η Geico, υπήρξε το κλειδί της επέκτασής της επί δεκαετίες. Το float της – τα χρήματα των πελατών που κρατά η Berkshire έως ότου χρειαστούν για αποζημιώσεις – συνήθως έχει πολύ χαμηλό κόστος και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επενδύσεις.

Η δραστηριότητα υπερκαταστροφικών (super-cat) ασφαλίσεων της Berkshire ήταν επίσης κερδοφόρα, αν και αντιμετώπισε μεγάλες ζημίες όταν χτύπησαν καταστροφές. Το 1992, ο τυφώνας Αντριου κόστισε στη Berkshire 125 εκατ. δολάρια, περίπου όσα ήταν τα έσοδα από ασφάλιστρα super-cat εκείνης της χρονιάς.

Σύμφωνα με τον Μπάφετ επρόκειτο για τη μεγαλύτερη ζημία στην ιστορία. Οπως τόνισε προς τους μετόχους: «Ο Αντριου κατέστρεψε μερικές μικρές ασφαλιστικές εταιρείες. Πέρα από αυτό, αφύπνισε ορισμένες μεγαλύτερες εταιρείες στο γεγονός ότι η αντασφαλιστική τους κάλυψη έναντι καταστροφών ήταν κάθε άλλο παρά επαρκής. (Μόνο όταν υποχωρεί η παλίρροια μαθαίνεις ποιος κολυμπούσε γυμνός.)»

Οι κίνδυνοι των παραγώγων – όπλα μαζικής καταστροφής

Στην επιστολή του 2002, ο Μπάφετ είπε ότι τα παράγωγα ήταν «χρονοβόμβες, τόσο για τα μέρη που συναλλάσσονται σε αυτά όσο και για το οικονομικό σύστημα». Φρόντισε να προειδοποιήσει: «Κατά την άποψή μας, τα παράγωγα είναι χρηματοοικονομικά όπλα μαζικής καταστροφής, που ενέχουν κινδύνους οι οποίοι, αν και αυτή τη στιγμή είναι λανθάνοντες, είναι δυνητικά θανατηφόροι».

Η προειδοποίηση αυτή φάνηκε ιδιαίτερα διορατική το 2008, όταν το «τρομακτικό πλέγμα αμοιβαίας εξάρτησης» που, όπως είπε, «αναπτύσσεται μεταξύ τεράστιων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων» συνέβαλε στην πυροδότηση της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Ο Μπάφετ δήλωσε: «Οσοι προσπαθούν να αποφύγουν τα προβλήματα αντιμετωπίζουν το ίδιο ζήτημα με κάποιον που προσπαθεί να αποφύγει τα αφροδίσια νοσήματα: δεν έχει σημασία μόνο με ποιον κοιμάσαι, αλλά και με ποιους κοιμούνται οι άλλοι».

Αυτή η «περιπλάνηση στο κρεβάτι» θα μπορούσε μάλιστα να είναι χρήσιμη για τους μεγάλους traders παραγώγων, επειδή τους εξασφάλιζε κρατική βοήθεια αν παρουσιαζόταν πρόβλημα, είπε ο Μπάφετ: «Από αυτή την ενοχλητική πραγματικότητα προκύπτει ο πρώτος νόμος εταιρικής επιβίωσης για φιλόδοξους CEOs που φορτώνουν μόχλευση και διαχειρίζονται μεγάλα και ακατανόητα χαρτοφυλάκια παραγώγων: η μέτρια ανικανότητα απλώς δεν αρκεί· απαιτούνται λάθη που κόβουν την ανάσα».

Ωστόσο, η ίδια επιστολή έδειχνε ότι η Berkshire ήταν συμβαλλόμενο μέρος σε 251 συμβόλαια παραγώγων. Ο Μπάφετ το δικαιολόγησε λέγοντας ότι όλα ήταν «λανθασμένα τιμολογημένα κατά τη σύναψή τους, μερικές φορές δραματικά».

Να είστε έτοιμοι όταν βρέχει χρυσάφι

Ο μακροπρόθεσμος στόχος του Μπάφετ είναι να ξεπερνά τον δείκτη S&P 500, κάτι που σημαίνει να διατηρεί «πυρίτιδα» για να την αναπτύξει όταν οι αποτιμήσεις πέφτουν και «το ταμείο θα χτυπήσει».

Ο Μπάφετ λέει ότι το σχέδιό του είναι να ονειρεύεται με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και να είναι έτοιμος όταν τα σκοτεινά σύννεφα γεμίσουν τον οικονομικό ουρανό, καθώς «βρέξουν» χρυσάφι.

Στην επιστολή του 2016 υποσχέθηκε: «Οταν συμβαίνουν τέτοιες νεροποντές, είναι επιτακτικό να τρέξουμε έξω κρατώντας λεκάνες, όχι κουταλάκια. Και αυτό θα κάνουμε»

Η επιλογή συνεργατών

Ο Μπάφετ ήταν πάντα σαφής ότι η εταιρεία λειτουργεί με την αρχή της συγκέντρωσης των χρηματοοικονομικών αποφάσεων «στην κορυφή», κάτι που οδηγεί σε εκτεταμένη ανάθεση αρμοδιοτήτων στους βασικούς μάνατζερ που διοικούν κάθε εταιρεία ή επιχειρηματική μονάδα.

Προτιμά μεγαλύτερους σε ηλικία μάνατζερ, αστειευόμενος ότι «δεν μπορείς να μάθεις σε έναν νεαρό σκύλο παλιά κόλπα».

Κατά τη δεκαετία του 1980, οι μέτοχοι έμαθαν για την «εκπληκτική» Ρόουζ Μπλούμκιν και την οικογένειά της. Η «Mrs B» είχε διαφύγει από τη Ρωσία, ίδρυσε ένα κατάστημα επίπλων στη Νεμπράσκα με 500 δολάρια, προσέφερε πολύ καλύτερες τιμές από τους ανταγωνιστές και πέτυχε ετήσιες πωλήσεις άνω των 100 εκατ. δολαρίων από ένα μόνο κατάστημα 200.000 τετραγωνικών ποδιών, πριν πουλήσει το μεγαλύτερο μέρος της επιχείρησης στον Μπάφετ έναντι 55 εκατ. δολαρίων, καθώς πλησίαζε τα 90.

Ευτυχώς, το 1993 οι μέτοχοι έμαθαν ότι η Mrs B είχε γιορτάσει τα 100ά της γενέθλια, με τον Μπάφετ να αστειεύεται: «Τα κεριά κόστισαν περισσότερο από την τούρτα». Και πρόσθεσε: «Φυσικά, χάρηκα ιδιαίτερα που παρευρέθηκα στο πάρτι γενεθλίων της Mrs B. Αλλωστε, μου έχει υποσχεθεί να παρευρεθεί στα δικά μου 100ά γενέθλια»

Δυστυχώς, δεν θα το έκανε. Όπως θυμήθηκε ο Μπάφετ το 2011: «Μου πούλησε το μερίδιό μας όταν ήταν 89 και δούλευε μέχρι τα 103. (Αφού συνταξιοδοτήθηκε, πέθανε την επόμενη χρονιά, μια ακολουθία που επισημαίνω σε κάθε άλλο μάνατζερ της Berkshire που έστω και σκέφτεται να συνταξιοδοτηθεί.)»

Το σχέδιο διαδοχής

Οι επενδυτές της Berkshire ενημερώνονται τακτικά, για τη «ζωή» της εταιρείας μετά τον Μπάφετ. Από το 2005 διαβεβαιώνονταν ότι το διοικητικό συμβούλιο είχε εντοπίσει αρκετούς υποψηφίους που θα μπορούσαν να αναλάβουν τον ρόλο.

Ακούγοντας μάλλον χωρίς ενθουσιασμό για την προοπτική, ο Μπάφετ έγραψε στην επιστολή του 2007: «Οι υποψήφιοι είναι από νέοι έως μεσήλικες, εύποροι έως πλούσιοι, και όλοι επιθυμούν να εργαστούν για τη Berkshire για λόγους που υπερβαίνουν την αμοιβή. (Εχω απρόθυμα εγκαταλείψει την ιδέα να συνεχίσω να διαχειρίζομαι το χαρτοφυλάκιο μετά τον θάνατό μου – εγκαταλείποντας την ελπίδα μου να δώσω νέο νόημα στον όρο “σκέφτομαι έξω από το κουτί” (“think out of the box”)».

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News