Αν μπορούσαμε να δούμε με γυμνό μάτι το νερό που χάνεται κάθε χρόνο από το δίκτυο της Αττικής, θα μέναμε εμβρόντητοι. Διότι θα μετρούσαμε 24.000 πισίνες Ολυμπιακών διαστάσεων στη σειρά, η μία δίπλα στην άλλη, απλωμένες σε μήκος 1.200 χιλιομέτρων. Δηλαδή μια μπλε κορδέλα που ξεκινάει από την Αθήνα, φτάνει στη Θεσσαλονίκη, ξαναγυρίζει πίσω ως την Ομόνοια και ξαναπαίρνει τον δρόμο μέχρι τη Λαμία. Δεν είναι ποίηση, είναι ο απολογισμός των 60 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού που εξαφανίζονται ετησίως στις υπόγειες αρτηρίες της πρωτεύουσας.

Μην μπερδευόμαστε. Oταν μιλάμε για τις διαρροές της ΕΥΔΑΠ, αναφερόμαστε μόνο στην Αττική. Η ΕΥΔΑΠ υδροδοτεί μόνο την Αθήνα, τον Πειραιά, τα προάστια και ορισμένους όμορους δήμους. Oχι τη Θεσσαλονίκη, όχι την Κρήτη, όχι την υπόλοιπη Ελλάδα. Που σημαίνει ότι αυτές οι 24.000 πισίνες είναι το «υδατικό ισοζύγιο διαρροών» μόνο του Λεκανοπεδίου. Αν προσθέταμε και τις υπόλοιπες ΔΕΥΑ της χώρας, από τα νησιά μέχρι τους ορεινούς δήμους, η εικόνα θα γινόταν σχεδόν βιβλική. Η λειψυδρία πλέον χτυπά παντού, και τα ίδια προβλήματα παλαιότητας του δικτύου, των σπασμένων σωλήνων και των αδιόρατων απωλειών τα συναντάς από τη Νάουσα, μέχρι τη Νάξο και το Ηράκλειο.

Το δίκτυο της Αττικής έχει μέση ηλικία 59 χρόνια. Σωλήνες που τοποθετήθηκαν όταν η πόλη είχε το ένα τέταρτο του σημερινού πληθυσμού, καθόλου τουρίστες, λίγα αυτοκίνητα, το ένα έκτο της σημερινής κατανάλωσης, ενώ το κλίμα δεν είχε ακόμα ανακηρυχθεί επίσημα σε απειλή. Η φθορά πλέον δεν είναι εξαίρεση, είναι κανόνας. Η εικόνα και η λειτουργικότητα του δικτύου, μόνο με πολυκατοικία που έχει να δει ανακαίνιση από το 1965 μπορεί να προσομοιαστεί. 

Και το εντυπωσιακότερο; Οι μεγαλύτερες απώλειες δεν προέρχονται από θεαματικά σπασίματα δρόμων (που είναι ορατά και κάποια στιγμή επισκευάζονται), αλλά από σχεδόν αόρατες πληγές. 

Τεχνικές μελέτες υδραυλικής μηχανικής –και τα πρότυπα της International Water Association για τις αστικές διαρροές– δίνουν ένα παράδειγμα που θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία. Μια μικρή ρωγμή 2 επί 5 εκατοστά σε έναν σωλήνα, ρωγμούλα λίγο μεγαλύτερη από ένα γραμματόσημο, μπορεί (ανάλογα με την πίεση του δικτύου) να αφήνει να διαφεύγουν 813 λίτρα το λεπτό. Δηλαδή τέσσερις μπανιέρες το λεπτό ή μισή ολυμπιακή πισίνα την ημέρα ή 171 ολυμπιακές πισίνες τον χρόνο. Μόνο από μία μικρή, ασήμαντη πληγούλα του δικτύου, την οποία ο εργολάβος που θα σκάψει, ενδέχεται να μην αξιολογήσει καν.  

Κάτω από τα πεζοδρόμια της πόλης υπάρχουν χιλιάδες τέτοιες πληγές. Μερικές στάζουν αργά, άλλες ορμητικά, όλες όμως δουλεύουν υπόγεια σαν μια αθόρυβη αιμορραγία. Και την ώρα που η Αττική κηρύσσεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, την ώρα που ετοιμαζόμαστε να πληρώσουμε αδρά για να κουβαλήσουμε νερό από εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, το παλιό μας δίκτυο συνεχίζει να χάνει μια ολόκληρη θάλασσα. 

Η κραυγή δεν είναι ρητορική. Αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά για διαχείριση υδάτινων πόρων, για κλιματική προσαρμογή και για ασφάλεια ύδρευσης, η μεγάλη μάχη δεν είναι τόσο στο «πόσο νερό ξοδεύουμε με το ποτιστικό», αλλά στο πόσο νερό χάνουμε πριν φτάσει στη βρύση μας. Το υπόγειο της πόλης χρειάζεται γενική ανακαίνιση. Κι όσο αργούμε, οι πισίνες συνεχίζουν την αυτοκινητοπομπή τους – αθόρυβες, υπόγειες, αλλά δραματικά πραγματικές.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News