Ίσως όταν η θεωρία βιώνεται, γίνεται δηλαδή βιωμένη θεωρία, αποκτώντας διαστάσεις καθημερινής εναγώνιας αναζήτησης, να ξυπνούν αντιληπτικοί μηχανισμοί που ως εκείνη την στιγμή, όντας θαμμένοι βαθιά, βρισκόμενοι σε μία ληθαργική κατάσταση χειμερίας νάρκης, αδυνατούν να συλλάβουν συχνότητες καλά κρυμμένες. Αυτή η συμπυκνωμένη περιγραφή ενός μηχανισμού επαναλειτουργίας των αντιληπτικών δυνατοτήτων, πυροδοτήθηκε στα χρόνια αυτά της κρίσης. Τα χρόνια αυτά, χρόνια που θα αποδειχθούν προκλητικά ενδιαφέροντα για τον ιστορικό του μέλλοντος, είναι χρόνια μιας ύστερης χρονικά κρίσης, είναι χρόνια που όντας ακόμα σε αυτή την φάση, δημιουργούν τις συνθήκες υπέρβασης μιας φθοράς που σοβούσε και σοβεί. Η κρίση, λέξη που εμμονικά επαναλαμβάνεται, ούσα πολυεπίπεδη, οικονομικής, ηθικής, κοινωνικής, πολιτισμικής και πολιτικής διάστασης, έθεσε τα θεμέλιά της και την διαβρωτικά καρποφόρα επενέργειά της πολύ πριν την είσοδο της χώρας στις δανειακές συμβάσεις. Οι δανειακές συμβάσεις έδειξαν με δηκτικό ύφος και παρατεταμένα τεντωμένο το δάκτυλο την κοιτίδα του προβλήματος ή τουλάχιστον το περίγραμμα εντός του οποίου εκείνο βρίσκεται. Το πρόβλημα όμως δεν είναι ενικού αριθμού, αλλά πληθυντικού. Η κατάφαση σε έναν τρόπο ζωής πέραν των δυνατοτήτων της χώρας, η κατάφαση σε έναν τρόπο ζωής της επίδειξης, η κατάφαση σε έναν τρόπο ζωής του α' προσώπου αλλά και το αναπόδραστο βάρος της μαρμάρινης κεφαλής, όπως αναφέρει ο ποιητής, συνθλίβουν, αλλοτριώνουν, μεταλλάσσουν, θολώνουν.

Τα χρόνια αυτά της κρίσης που στην κατάληξή τους, αν διαβαστούν σωστά, θα θέσουν τις βάσεις μιας νέας Ελλάδας, οφείλουν να είναι χρόνια περισυλλογής.

Η χώρα χρειάζεται στιγμές να ξαποστάσει. Χρειάζεται στιγμές μιας αναδρομικής ενδοσκόπησης, ενδοσκόπησης με προσωπικές νότες αυτοκριτικής καθενός πολίτη. Αυτά τα χρόνια, μας δίνουν έρεισμα όχι αλλαγής σελίδας αλλά έναρξης συγγραφής ενός νέου βιβλίου που αναμένει αγόγγυστα να αρχίσει να γράφεται.

Δεν ξέρω, επίτρεψέ μου τον ενικό, αν αυτή η περίοδος της φθοράς δίδαξε κάτι στο γενικό σύνολο, προσωπικά μιλώντας όμως, θαρρώ πως ναι. Η επανεκτίμηση της οριοθέτησης του προσωπικού χώρου, η επανεκτίμηση των στο χέρι του καθενός τρόπων επιλογής διαβίωσης, η επανεκτίμηση σε τελευταία ανάλυση των αξιών που ο καθένας επιλέγει να ακολουθεί, τέθηκαν σε άλλη βάση, προσωρινά ή μόνιμα είναι άλλο ζήτημα.

Ξέρεις κάτι, η φθορά που ως απόληξη φέρνει την παρακμή είναι ζήτημα οικείων δυνάμεων αποσυναρμολόγησης, ή αποδόμησης, για να κάνω χρήση όρων θεωρίας της λογοτεχνίας, εννοώντας ότι προκλήθηκε από το εσωτερικό, δεν παρενέβην σε αυτή τη διαδικασία αποσύνθεσης εξωτερικός παράγοντας, ίσως επικουρικά, μα όχι κάτι παραπάνω. Ο μηχανισμός, επομένως, οφείλει να ανανεωθεί εκ νέου εσωτερικώς.

Η κρίση διδάσκει τη στάθμιση, τη στάθμιση των πραγμάτων που θεωρούνταν δεδομένα, αλλά και κάτι ακόμη πιο σημαντικό: το πέρασμα από την ιδιωτική σφαίρα στη δημόσια. Πλέον, το ιδιωτικό κοιτάζεται μέσα από το μονόκλ του δημόσιου. Ίσως καλύτερα να είναι έτσι. Η κρίση επομένως, ως καταλυτικός παράγοντας εκκίνησης των προσωπικών κριτικών διαδικασιών, αντιτάσσει το ιδιωτικό προς το δημόσιο. Πλέον, όταν σε ρωτούν ποιος ή ποια είσαι δεν πρέπει να απαντάς είμαι ο κύριος ή η κυρία τάδε αλλά πρώτα θAaα προτάσσεις την ιδιότητα σου ως πολίτης μιας δημόσιας σφαίρας. Εντός αυτής πια θα καλλιεργήσεις εκ νέου το επώνυμό σου.

*Ο Λεωνίδας Αναγνωστόπουλος βρίσκεται στην Eberhard Karls Universität Tübingen, έχει σπουδάσει στην Freie Universität Berlin, στην Humboldt Universität zu Berlin και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News