Τι σημαίνει «πολυτέλεια» σήμερα;
Τι σημαίνει «πολυτέλεια» σήμερα;
Στις μέρες μας η λέξη «πολυτέλεια» χρησιμοποιείται για να περιγράψει στην κυριολεξία τα πάντα: από μια τσάντα Birkin μέχρι τον «μινιμαλιστικό νεροχύτη» μιας κατά τα άλλα μαξιμαλιστικής κουζίνας σε ένα πανάκριβο σπίτι. Ωστόσο, φαίνεται ότι σήμερα οι αξίες της πολυτέλειας μετατοπίζονται πέρα από την (περιττή) δαπάνη υπέρογκων ποσών.
Για κάποιους η πολυτέλεια είναι μια μυστική γλώσσα πλούτου που περιλαμβάνει δείπνα σε εστιατόρια με τρία αστέρια Michelin, κασμιρένια πουλόβερ πανάκριβων brands, διαστημικά ταξίδια (όπως αυτό που έκανε η νυν κυρία Μπέζος με τις φίλες της στο πλαίσιο των προγαμιαίων εορτασμών) ή ακόμα και ένα Οβάλ Γραφείο φρεσκοστολισμένο με χρυσό, σημειώνει η Ρέιτσελ Τάστζιαν στην Washington Post (αφήνοντας αιχμές για την ανακαίνιση με μπόλικο «χρυσάφι» που επιχείρησε ο Ντόναλντ Τραμπ), ανεξαρτήτως αν αυτός ο χρυσός είναι 24 καρατίων ή πλαστικά στολίδια από το πολυκατάστημα Home Depot – κάτι που μπορεί να καταστρέψει εντελώς την ψευδαίσθηση, αλλά ίσως και να μην έχει καθόλου σημασία.
Με άλλα λόγια, η πολυτέλεια είναι μια λέξη τόσο υπερβολικά χρησιμοποιούμενη όσο και αόριστη. Κάθε άτομο και κάθε μάρκα φαίνεται να έχει διαφορετική ιδέα για το τι σημαίνει «πολυτέλεια» σήμερα. Οταν μια μάρκα προωθεί μια τσάντα αξίας 2.000 δολαρίων, τι ζητά από τον καταναλωτή να αγοράσει; Κύρος; Ποιότητα; Προβολή;
Τις επόμενες εβδομάδες, σημειώνει η αμερικανίδα δημοσιογράφος της Washington Post, περισσότεροι από 12 σχεδιαστές θα παρουσιάσουν τις πρώτες συλλογές τους για μερικούς από τους μεγαλύτερους οίκους μόδας στον κόσμο, όπως οι Dior, Chanel, Balenciaga, Gucci, Bottega Veneta, Maison Margiela κ.ά. Εν μέσω αυτής της αναταραχής, η τύχη των μεγαλύτερων ομίλων μόδας στον κόσμο, LVMH και Kering, έχει πληγεί, καθώς οι καταναλωτές, που αντιμετωπίζουν δασμούς και αυξήσεις τιμών, αισθάνονται μια αυξανόμενη αμφιθυμία απέναντι στα ακριβά προϊόντα.
Μπορούν αυτοί οι σχεδιαστές να αναζωπυρώσουν το ενδιαφέρον μας για τον κόσμο της ομορφιάς και της σπανιότητας που δημιουργούν; Και τι είναι αυτός ο κόσμος, τελικά; Η Washington Post ρώτησε δεκάδες μέλη της βιομηχανίας της μόδας –σχεδιαστές, συντάκτες περιοδικών, στυλίστες και καλλιτέχνες– για να μάθουμε τι πιστεύουν ότι σημαίνει πολυτέλεια σήμερα. Ιδού μερικές απαντήσεις:
Πολυτέλεια είναι η ζωή χωρίς τηλέφωνο
«Πολυτέλεια σήμερα είναι να ζεις σε πραγματικό χρόνο, με κλειστό το τηλέφωνο. Πρόσφατα βρήκα κάποια ελευθερία από τα δεσμά του τηλεφωνικού εθισμού μου μέσω της εφαρμογής Brick. Αυτή τη στιγμή είμαι “bricked” εδώ και 24 ώρες, 50 λεπτά και 35 δευτερόλεπτα. Καθαρή πολυτέλεια», λέω ο Μελ Οτενμπεργκ, αρχισυντάκτης του περιοδικού Interview.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η επικεφαλής συντάκτρια μόδας της βρετανικής Vogue, είπε: «Πολυτέλεια είναι να αφήσω το κινητό μου στην άκρη για τουλάχιστον 72 ώρες (ή περίπου). Θέλω να αφήσω πίσω μου την πίεση του χρόνου ή την υποχρέωση να λογοδοτώ σε οποιονδήποτε. Πολυτέλεια για μένα θα ήταν να έχω τους ανθρώπους που αγαπώ δίπλα μου, ιδανικά σε ένα άνετο σπίτι μέσα στη φύση, και πολύ νόστιμο φαγητό σε κοντινή απόσταση. Είναι το απόλυτο “καθάρισμα του ουρανίσκου” από τον πολυάσχολο, θορυβώδη, συναρπαστικό κόσμο της παραδοσιακής “πολυτέλειας” στον οποίο συνήθως ζω, και γι’ αυτό λατρεύω τέτοιες στιγμές».
Η πολυτέλεια είναι ελευθερία
«Η πολυτέλεια είναι η ελευθερία να παίρνεις τον χρόνο σου», είπε η Σάρα Μούνβς, αρχισυντάκτρια του W Magazine, ενώ για τη δημοσιογράφο Εμίλια Πετράρκα «η πολυτέλεια το 2025 έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με την απόδραση από τη δυσάρεστη καθημερινή πραγματικότητα. Μπορεί να μοιάζει με ένα ταξίδι το Σαββατοκύριακο χωρίς email και με το να αφιερώσεις μια ώρα της ημέρας σου σε ένα μασάζ ή σε ψώνια. Από εκεί και πέρα κλιμακώνεται σε μεγαλύτερα, πιο εξωτικά ταξίδια και αποδράσεις, αφιερώνοντας περισσότερο χρόνο στον εαυτό σου και με τα αγαπημένα σου πρόσωπα.
»Φυσικά, όσο πιο πολυτελής είναι η ζωή σου, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να έχεις μια δουλειά εννέα με πέντε. Δεν λέω ότι αυτό είναι κάτι που πρέπει να επιδιώκει κανείς. Η πολυτέλεια δεν ήταν ποτέ δίκαιη. Αρνείται να ασχοληθεί με τις ειδήσεις ή ακόμα και με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ετσι, η πολυτέλεια μπορεί να είναι και ολοκληρωτική και μοναχική. Είναι το γελοία σπάνιο και ακριβό πράγμα που κανείς άλλος δεν έχει, αλλά επίσης είναι η ζωή που κανείς άλλος δεν έχει, ένα κάστρο σε ιδιωτικό νησί ή ένα καταφύγιο για την περίπτωση ολοκληρωτικής καταστροφής στη Νέα Ζηλανδία.
»Αντίθετα, το είδος της πολυτέλειας ή της απόδρασης που αναζητώ εγώ είναι η ελευθερία να παραβλέπω τις συμβάσεις, να κοιμάμαι μέχρι το μεσημέρι ή να τρώω το επιδόρπιο πριν το δείπνο, και να αλλάζω πάλι με την ησυχία μου».
Η πολυτέλεια δεν είναι μόδα. Είναι μπίζνες
«Πιστεύω ότι η μόδα και η πολυτέλεια είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Φυσικά, μπορούν να αλληλεπικαλύπτονται, αλλά κάτι πολυτελές δεν είναι απαραίτητα στη μόδα και κάτι μοντέρνο δεν είναι πάντα πολυτελές. Πιστεύω ότι η πολυτέλεια σήμερα έχει να κάνει με την ποιότητα, τα υλικά και την κατασκευή. Είναι η αναζήτηση του καλύτερου: ένα τέλειο λευκό βαμβακερό πουκάμισο, η τέλεια πετσέτα θαλάσσης, η τέλεια δερμάτινη τσάντα.
»Πιστεύω επίσης ότι μπορεί να είναι κάτι πολύ προσωπικό, πέρα από τα ρούχα και τα αξεσουάρ. Ενα τηγάνι που μαγειρεύει τέλεια κάθε φορά μπορεί να είναι μια μεγάλη πολυτέλεια για κάποιον και ένα εξαιρετικό σύστημα ηχείων εκπληκτική πολυτέλεια για κάποιον άλλον… Η μόδα, αντίθετα, κινείται πάντα γρήγορα και είναι εντελώς ρευστή. Είναι σχεδόν σαν κινούμενος στόχος ή ένα κύμα, και το κυνήγι της μπορεί να μοιάζει με άθλημα», κρίνει ο στυλίστας Μπράιαν Μολόι.
Για τον Γουίλ Γουέλτς, γενικό διευθυντή σύνταξης των GQ και Pitchfork, «το 2025 η πολυτέλεια είναι ένας επιχειρηματικός όρος. Eίναι μια συγκεκριμένη κατηγορία λιανικής πώλησης, ποιότητας και τιμής πολύ υψηλού επιπέδου, που περιλαμβάνει τους παγκόσμιους οίκους μόδας και τους ομολόγους τους σε άλλες κατηγορίες προϊόντων, όπως ρολόγια, κοσμήματα, τσάντες κ.λπ. Υποδηλώνει επίσης ένα συγκεκριμένο κοινό: τον λεγόμενο καταναλωτή πολυτελείας, ο οποίος ενδιαφέρεται γι’ αυτές τις επώνυμες μάρκες υψηλής ποιότητας και τα προϊόντα που κατασκευάζουν και του αρέσει να τα συνδέει με το δικό του προσωπικό brand και τρόπο ζωής. Αυτές τις μέρες, όταν ακούω τον όρο πολυτέλεια, αυτό σκέφτομαι: μια βιομηχανία».
Οι Εριν Γουάιλι και Τζόνα Γουάινερ, δημοσιογράφοι του newsletter Blackbird Spyplane, δήλωσαν: «Μόλις τελειώσαμε και οι δύο το βιβλίο του Μάικλ Μ. Γκρίνμπαουμ “Empire Of The Elite: Inside Condé Nast”. Κάτι που μας έκανε εντύπωση διαβάζοντάς το είναι ότι τα περιοδικά του Condé Nast θεωρούνταν “προϊόντα πολυτελείας” επειδή η εταιρεία ξόδευε υπερβολικά πολλά χρήματα, όχι μόνο σε τεράστιες ενέργειες μάρκετινγκ όπως το Met Gala και το πάρτι των Οσκαρ του Vanity Fair, αλλά κυρίως για την ποιότητα των ίδιων των περιοδικών.
»Πρόσφεραν πλούσια συμβόλαια σε λαμπρούς συγγραφείς και δημοσιογράφους, προσλάμβαναν έξυπνους συντάκτες και σπουδαίους φωτογράφους για να κάνουν εξαιρετικά δαπανηρές φωτογραφίσεις και στη συνέχεια εξαιρετικά δαπανηρές επαναληπτικές φωτογραφίσεις. Σύμφωνα με τη διατύπωση του Γκρίνμπαουμ, ο Σ.Ι. Νιούχαουζ (ΣΣ : Το αφεντικό του εκδοτικού οίκου Conde Nast) τελικά δεν ενδιαφερόταν τόσο για τα κέρδη όσο για το κύρος, και η δημιουργία κάτι κορυφαίου, όχι μόνο επιφανειακά, ήταν κεντρικής σημασίας για την αίσθηση κύρους που είχε.
»Αυτό που βλέπουμε σήμερα στους μεγάλους “πολυτελείς” ομίλους είναι διαφορετικό. Οι μάρκες εξακολουθούν να ξοδεύουν υπερβολικά ποσά για το μάρκετινγκ –διαφημίσεις διασημοτήτων, εντυπωσιακές επιδείξεις μόδας, εντυπωσιακές προσλήψεις– αλλά όταν πρόκειται για τα προϊόντα που πωλούν είναι σαφές ότι ενδιαφέρονται έντονα για τα περιθώρια κέρδους.
»Αυτή η περιφρόνηση είναι εμφανής και κάνει την “πολυτέλεια” να μοιάζει με καπνό και καθρέφτες. Η LVMH πλήρωσε τον Λεμπρόν Τζέιμς ένας Θεός ξέρει πόσα χρήματα, για να ποζάρει στις διαφημίσεις της με βαλίτσες Rimowa. Στο μεταξύ, η εταιρεία μετέφερε την παραγωγή της από τη Γερμανία στον Καναδά για να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας. Τώρα πουλάνε ένα σωρό γελοία “περιφερειακά” προϊόντα Rimowa, όπως θήκες για iPhone. Ταυτόχρονα, τα κλειδώματα στις κλασικές αποσκευές δεν κλείνουν τόσο καλά όπως όταν κατασκευάζονταν στη Γερμανία, προτού η LVMH αγοράσει τη μάρκα και επικεντρωθεί στη μεγιστοποίηση του περιθωρίου κέρδους».
Η πολυτέλεια δεν είναι προϊόν, είναι συναίσθημα
«Η έννοια της πολυτέλειας έχει μετατοπιστεί από αυτό που έχεις στο πώς νιώθεις», Ραούλ Λόπεζ, σχεδιαστής της Luar.
«Η πολυτέλεια συνδέεται όλο και περισσότερο με την ελευθερία των ιδεών και λιγότερο με την υλικότητα», Μάικ Εκχάους, σχεδιαστής της Eckhaus Latta
«Δεν επινόησα εγώ αυτό το concept, αλλά τώρα συμφωνώ απόλυτα με αυτό: Ο χρόνος είναι η απόλυτη πολυτέλεια», Ζόε Λάτα, σχεδιάστρια της Eckhaus Latta.
«Η πολυτέλεια είναι ποιητική και συναισθηματική. Σου προκαλεί συναισθήματα, δύναμη και ενθουσιασμό. Προσωπικά, ξεκινάω με έμπνευση από την έρευνα και την πρωτότυπη ανάπτυξη υφασμάτων», Φράνσις Χάουι, σχεδιάστρια της Fforme.
«Για εμάς η πολυτέλεια είναι ποιότητα και δεξιοτεχνία, η αίσθηση ότι κάτι είναι πραγματικά καλοφτιαγμένο και όχι σύμβολο κύρους», Μάργκαρετ Οστιν και Χάνα Ρίκε, ιδιοκτήτριες της Outline.
«Πολυτέλεια είναι να έχεις συναρπαστικούς, πολύπλοκους και ενδιαφέροντες πελάτες που σε εμπνέουν, σε προκαλούν και σε υποστηρίζουν. Είναι να συνεργάζεσαι με μια στοχαστική, σοφή και ποικιλόμορφη ομάδα και να μοιράζεσαι τους στόχους σου. Είναι μάθηση, είναι χρόνος. Είναι χρόνος μακριά από τις οθόνες, για πειραματισμούς. Και ύπνος!», Ρέιτσελ Κόμεϊ, σχεδιάστρια μόδας.
«Η πολυτέλεια το 2025 δεν έχει να κάνει με την υπερβολή ή το θέαμα. Εχει να κάνει με την οικειότητα, τις μικρές λεπτομέρειες που ανακαλύπτεις μόνο όταν ζεις με ένα αντικείμενο, την αίσθηση φροντίδας και της πρόθεσης που σε συνδέει με το χέρι που το έφτιαξε. Η αληθινή πολυτέλεια βασίζεται στην αδιαπραγμάτευτη ποιότητα, στα καλύτερα υλικά, στην καλύτερη δεξιοτεχνία και στην ακρίβεια που εξασφαλίζει τη διάρκεια ενός αντικειμένου. Για μένα, η πολυτέλεια ορίζεται από τον σκοπό και το νόημα: επιλογές που μοιάζουν επιμελημένες, εξατομικευμένες και βαθιά προσωπικές. Στον πυρήνα της είναι οτιδήποτε σε κάνει να νιώθεις βαθιά ξεχωριστός», Τζόζεφ Αλτουζάρα, σχεδιαστής μόδας.
«Η πολυτέλεια για την πολυτέλεια είναι ξεπερασμένη και περιττή. Φαίνεται ότι οι πιο πολυτελείς πινελιές στη ζωή κάποιου μπορούν να εφαρμοστούν σε στιγμές απόλυτης ανάγκης. Αν η πολυτέλεια υποδηλώνει διάκριση, με τη μορφή μιας μοναδικής οπτικής άποψης, τότε πιστεύουμε ότι η επιδίωξη της πολυτέλειας μπορεί να είναι σημαντική για τον καθορισμό της μόδας και της ένδυσης», Λόρα και Ντιάνα Φάνινγκ, σχεδιάστριες των γυναικείων ενδυμάτων Kiko Kostadinov.
«Είναι κάτι που ξέρω εγώ κι εσύ», Ελ Ράσελ Λίνετς, σχεδιαστής μόδας της ERL.
«Η πολυτέλεια δεν είναι κάτι υλικό, είναι ένα αίσθημα υπεροχής, η συνειδητοποίηση ότι βρίσκεσαι στην κορυφή της ζωής σου και δεν συγκρίνεσαι με κανέναν άλλο. Ανήκει σε εσένα και μόνο σε εσένα», Φραν Τιράντο, αρχισυντάκτρια του Them.
Αλλά μπορεί να είναι και πράγμα, αν είσαι πραγματικά απαιτητικός
«Για μένα πολυτέλεια είναι να απολαμβάνεις το καλοκαιρινό κολύμπι στη Βόρεια Θάλασσα και να στεγνώνεις σε μια άδεια παραλία με βότσαλα ενώ σε ζεστάνει ο ήλιος. Και τον χειμώνα, ένα από τα κασμιρένια μας πουλόβερ», Μάργκαρετ Χάουελ, σχεδιάστρια μόδας MHL.
«Την πρώτη φορά που πήγα στην Ιαπωνία υπήρχε μια πινακίδα στο Park Hyatt που έγραφε “Η πολυτέλεια είναι προσωπική”. Το σκέφτομαι πολύ, το έκλεψα κιόλας για τον τίτλο ενός έργου τέχνης. Από άποψη ενδυματολογίας, μου αρέσει ένα σπάνιο ρούχο φτιαγμένο από εκλεκτά υφάσματα που εφαρμόζει και κινείται καλά. Ο στόχος μου ήταν πάντα να μπορώ να δείχνω όπως θέλω. Η λαχτάρα για ευχαρίστηση είναι η μόνη πραγματική ευχαρίστηση. Μου αρέσει επίσης να μου δίνουν ρούχα οι φίλες μου, επειδή έχουν το καλύτερο γούστο στον πλανήτη Γη», Μαρτίν Σιμς, εικαστικός.
«Το 2025 η πολυτέλεια θα είναι ένα παλιό μνημείο… Αλλά θα πρέπει να χρησιμοποιείται, να επαναχρησιμοποιείται, να διακινείται λαθραία και να κρύβεται σε κοινή θέα. Η πολυτέλεια είναι ένα μεταλλικό άρωμα σε επίπεδα με λεπτές νότες βετιβέρ που ενεργοποιούνται από τον ανθρώπινο ιδρώτα. Φανταστείτε ένα σύνθετο άρωμα που είναι διαστημικό, μυρίζει σαν λιβάνι σε λειτουργία, καθώς περπατάτε μέσα σε ένα πλήθος, και μυρωδιά πατσουλί στον λαιμό και στους καρπούς σας», Ερικ Ν. Μακ, εικαστικός.
«Στον κλάδο μας, η λέξη πολυτέλεια έχει χρησιμοποιηθεί τόσο πολύ που έχει απογυμνωθεί από κάθε βαθύτερο νόημα. Χρησιμοποιείται για να πουλήσει την επιθυμία. Αλλά η πολυτέλεια, όπως τη βιώνω εγώ, είναι κάτι βαθύτερο. Αφορά την πρόθεση και την παρουσία. Είναι το να φοράς ένα παλτό και να ανακαλύπτεις ότι έχει μια τσέπη ακριβώς στο σωστό μέρος για τα κλειδιά σου και για μερικές λιχουδιές για σκύλους. Είναι το να κοιτάς έξω από ένα παράθυρο και να συνειδητοποιείς ότι έχει τοποθετηθεί για να πλαισιώνει τη γραμμή του ορίζοντα, είναι το να τρως μια όμορφα καλλιεργημένη ντομάτα και να παρατηρείς ότι δεν χρειάζεται τίποτα άλλο εκτός από λίγο ελαιόλαδο.
»Η πολυτέλεια είναι ιδιαιτερότητα. Είναι μια σχέση μεταξύ δημιουργού και καταναλωτή: μπορείς να νιώσεις τις στοχαστικές επιλογές του ατόμου που τις έκανε, και σου μιλάνε. Και η αίσθηση ευχαρίστησης που έρχεται σε κάνει να νιώθεις τόσο συγγενής με τον δημιουργό, όσο και πιο ορατός», Κρίστεν Νάιμαν, επικεφαλής της μάρκας The Real Real.
Ισως και η απόλυτη ανθρώπινη εμπειρία
«Σε μια εποχή που τόσο τα χρήματα όσο και η γνώση έχουν διογκωθεί σε σημείο που να έχουν χάσει το νόημά τους, θα έλεγα ότι η φιλία είναι η απόλυτη πολυτέλεια. Κατά μέσο όρο, οι άνθρωποι έχουν λιγότερους φίλους τώρα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην ιστορία της ανθρωπότητας. Και η φιλία είναι η μόνη μορφή πρόσβασης που δεν μπορεί εύκολα να αγοραστεί, να πουληθεί ή να ερευνηθεί.
»Οταν ήμουν 10 ετών η μητέρα μου με πήγε για δείπνο στο διαμέρισμα μιας φίλης της κοντά στη λεωφόρο Σεν Ζερμέν, στο Παρίσι. Στον δρόμο, μου είπε: “Αυτό που πρόκειται να ζήσεις είναι πολύ ξεχωριστό. Οι άνθρωποι μπορεί να έρχονται σε αυτή την πόλη για όλη τους τη ζωή, να μένουν στα πιο πολυτελή ξενοδοχεία, να τρώνε στα καλύτερα εστιατόρια, αλλά να μη δειπνήσουν ποτέ στο διαμέρισμα ενός πραγματικού Παριζιάνου”. Αυτή είναι η πολυτέλεια της φιλίας», λέει ο Τομ Μπέτριτζ, αρχισυντάκτης του i-D.
Αλλοι το θέτουν πιο άμεσα: Η πολυτέλεια είναι ομορφιά
«Για μένα η πολυτέλεια μιλάει για μια ήσυχη άνεση που γοητεύει το μάτι», Νάνσι Πέρλσταϊν, ιδιοκτήτρια του Relish.
«Πολυτέλεια είναι να βρίσκεις την ομορφιά τόσο στο εξαιρετικό όσο και στο καθημερινό», Τόρι Μπερτς, σχεδιάστρια μόδας.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News
