Η Ουκρανία προσπαθεί απεγνωσμένα να βρει σημεία στήριξης απέναντι στη μαζική επίθεση της Ρωσίας, σε έναν πόλεμο που μοιάζει να μπαίνει σε μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις του. Η αντίσταση στο πεδίο των μαχών γίνεται όλο και πιο δύσκολη, την ίδια ώρα που στο διπλωματικό πεδίο δεν σημειώνεται καμία ουσιαστική πρόοδος.

Στις 12 Δεκεμβρίου, οι χάρτες γύρω από τη στρατηγικής σημασίας πόλη Κουπιάνσκ, στη βορειοανατολική Ουκρανία, άλλαξαν χρώμα, από κόκκινο σε μπλε. Η πλατφόρμα DeepState, που παρακολουθεί τις εξελίξεις στο πεδίο, εξήγησε ότι μια επιτυχημένη ουκρανική αντεπίθεση είχε απελευθερώσει το μεγαλύτερο μέρος της πόλης, περικυκλώνοντας μικρούς θύλακες ρώσων στρατιωτών. Λίγες ώρες αργότερα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέβασε ένα βίντεο από την άκρη της πόλης, μόλις ένα χιλιόμετρο από τις εχθρικές θέσεις, αμφισβητώντας ανοιχτά τους ισχυρισμούς του Κρεμλίνου ότι κερδίζει τον πόλεμο. «Μιλούσαν πολύ για το Κουπιάνσκ» είπε. «Τώρα βλέπουμε την αλήθεια με τα μάτια μας».

Πολλές λεπτομέρειες της επιχείρησης παραμένουν απόρρητες, γράφει ο Economist. Η μυστικότητα οφείλεται και στο γεγονός ότι η Ουκρανία δεν θέλει να αποκαλύψει τις τακτικές που ελπίζει να της δώσουν το στρατηγικό πλεονέκτημα και σε άλλα μέτωπα.

Οι εμπλεκόμενοι αρνούνται να εξηγήσουν πώς κατάφεραν να παρακάμψουν τα συστήματα επιτήρησης και τις «ζώνες θανάτου» του πεδίου μάχης. Ο Ιχόρ Ομπολένσκι, διοικητής του σώματος Χάρτια, εξηγεί στον Economist ότι η επιτυχία βασίστηκε κυρίως στη δημιουργική σκέψη, στην κατανόηση της ψυχολογίας του αντιπάλου και στον συγχρονισμό με τον ρυθμό του. «Υπάρχουν πολεμικά “παιχνίδια” και διαφορετικές τακτικές, αλλά αυτά είναι πράγματα που ο εχθρός δεν πρέπει να γνωρίζει», λέει.

Η αντεπίθεση στο Κουπιάνσκ σχεδιάστηκε ως απάντηση στην αυξανόμενη ρωσική πίεση από τα τέλη του καλοκαιριού. Οι πρώτες φάσεις της ξεκίνησαν ήδη στις 24 Αυγούστου, ημέρα ανεξαρτησίας της Ουκρανίας.

Ωστόσο, έως τα μέσα Σεπτεμβρίου η κατάσταση είχε γίνει κρίσιμη: ρωσικά στρατεύματα διέσχισαν τον ποταμό Οσκίλ, κατέλαβαν το κέντρο της πόλης και απείλησαν να αποκόψουν τις ουκρανικές δυνάμεις που βρίσκονταν νοτιότερα. Στις 21 Σεπτεμβρίου ξεκίνησε η κύρια αντεπίθεση, με τη συμμετοχή του σώματος Χάρτια, της 92ης ταξιαρχίας και του επίλεκτου συντάγματος Code 9.2.

Κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου οι ουκρανικές δυνάμεις κατάφεραν σταδιακά να απωθήσουν τους Ρώσους πίσω από τον ποταμό και να καταλάβουν δυο χωριά βόρεια της πόλης, αποκόπτοντας κρίσιμες γραμμές ανεφοδιασμού του εχθρού. Η Ρωσία επιχείρησε να ενισχύσει τις περικυκλωμένες μονάδες μέσω ενός παλιού αγωγού, αγνοώντας ότι οι Ουκρανοί είχαν θέσει υπό έλεγχο το σημείο εξόδου του. Ο αγωγός μετατράπηκε έτσι σε παγίδα θανάτου, με καθημερινές ρωσικές απώλειες, οι οποίες, σύμφωνα με ουκρανούς αξιωματικούς, ισοδυναμούσαν με ένα ολόκληρο τάγμα τον μήνα.

Παρά τη σχετική επιτυχία στο Κουπιάνσκ, η συνολική εικόνα για την Ουκρανία παραμένει ζοφερή, σημειώνει ο Economist. Η Ρωσία συνεχίζει να εκμεταλλεύεται την υπεροχή της σε ανθρώπινο δυναμικό και σε εξοπλισμό, πιέζοντας ταυτόχρονα σε πολλαπλά μέτωπα. Αν και δεν έχει επιτύχει κάποια αποφασιστική διάσπαση των γραμμών, οι ουκρανικές δυνάμεις υποχωρούν μαζικότερα από ό,τι σε οποιαδήποτε προηγούμενη φάση του πολέμου. Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, η πέμπτη ρωσική στρατιά κινείται ταχύτερα από το προβλεπόμενο στο μέτωπο του Χουλιαϊπόλε, στη Ζαπορίζια.

Η άμυνα του Ποκρόφσκ και του γειτονικού Μίρνοχραντ, που κρατάει εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, δείχνει να πλησιάζει επίσης σε ένα οδυνηρό για την Ουκρανία τέλος. Η Ρωσία έχει συγκεντρώσει στο συγκεκριμένο πεδίο περίπου 160.000 στρατιώτες. Στο Μίρνοχραντ, με προπολεμικό πληθυσμό 50.000 κατοίκων, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν ουσιαστικά περικυκλώσει την πόλη, με εκατοντάδες ουκρανούς στρατιώτες να είναι παγιδευμένοι, πολλούς τραυματίες και αδύνατη πλέον μια επιχείρηση εκκένωσης.

Εξίσου ανησυχητική είναι η κατάσταση στο Σίβερσκ, στην επαρχία Ντονέτσκ. Η πόλη, που βρίσκεται σε στρατηγικό ύψωμα, λειτουργούσε ως ανάχωμα προς μεγαλύτερα αστικά κέντρα, σημειώνει ο Economist. Στα μέσα Δεκεμβρίου, ρωσικές δυνάμεις πέτυχαν σημαντική διείσδυση στις γραμμές του μετώπου. Ενας ανώτερος ουκρανός αξιωματικός προειδοποίησε ότι αν καταρρεύσει αυτή η γραμμή, θα ακολουθήσει αλυσιδωτή αντίδραση πανικού και υποχώρησης.

Οι δυσκολίες της Ουκρανίας οφείλονται σε τρεις βασικούς παράγοντες, εξηγεί ο Economist: τα προβλήματα επιστράτευσης και εξοπλισμού, τη ραγδαία βελτίωση της ρωσικής ικανότητας στον πόλεμο με drones και τις αδυναμίες τοπικού συντονισμού. Η Ρωσία συνεχίζει να στρατολογεί περισσότερους στρατιώτες από όσους χάνει, ενώ τα drones της πλήττουν πλέον τα ουκρανικά μετόπισθεν με μεγάλη ακρίβεια.

Παρά τη σφοδρότητα της ρωσικής επίθεσης, οι απώλειες της Μόσχας είναι τεράστιες, με περισσότερους από 1.000 νεκρούς και τραυματίες ημερησίως. Οι Ουκρανοί εκτιμούν ότι αυτή η πίεση μπορεί να συνεχιστεί έως τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, η επιτυχία στο Κουπιάνσκ δείχνει πως όταν υπάρχει σωστός σχεδιασμός και συνοχή, η Ουκρανία μπορεί να αντιστέκεται και να νικά. Οπως το θέτει ένας στρατιωτικός διοικητής, «μπορεί να είμαστε υπό πίεση, αλλά αποδείξαμε πως όταν οργανωνόμαστε, μπορούμε να τους κερδίσουμε».

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News