Τα σκυλιά των πλούσιων προαστίων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης πηγαίνουν στο σχολείο, μαθαίνουμε. Κάθε πρωί η «νταντά» τους τα παραδίδει στο σχολικό και το απόγευμα τα παραλαμβάνει από το ίδιο σημείο. Στο μεταξύ έχουν παίξει, κολυμπήσει και κοινωνικοποιηθεί με άλλα σκυλιά και ανθρώπους, σε ειδικούς χώρους. Δεν γνωρίζουμε αν κάνουν και μαθήματα γλώσσας, όμως και γι’ αυτό υπάρχει η κατάλληλη εκπαίδευση.

Οποιοσδήποτε ιδιοκτήτης σκύλου θα σας πει, εξάλλου, ότι το αγαπημένο του κατοικίδιο καταλαβαίνει πολλές λέξεις, πράγμα που υποστηρίζει και η επιστημονική έρευνα. Εκτός όμως από τους σκύλους με κανονικά επίπεδα γνώσης «οικογενειακού σκύλου», υπάρχουν και σκύλοι με εξαιρετικό επίπεδο κατανόησης λέξεων. Αυτοί οι σκύλοι, που έχουν ονομαστεί «χαρισματικοί στη μάθηση λέξεων», εμφανίζονται σε διαφορετικές χώρες, ράτσες και νοικοκυριά.

Κατά την εκπόνηση μιας νέας μελέτης, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Science ερευνητές εξέτασαν την ικανότητα αυτών των σκύλων να αντιλαμβάνονται λέξεις όχι μόνο μέσω διδασκαλίας, αλλά ακούγοντας συνομιλίες που δεν απευθύνονταν σε αυτούς. Χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση που σχεδιάστηκε για να μελετήσει την κατανόηση νηπίων, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι σκύλοι ήταν σε θέση να μάθουν λέξεις κρυφακούγοντας, όπως παιδιά 1,5 ετών, ή και καλύτερα από αυτά.

Τόσο εξελιγμένη εκμάθηση λέξεων, βέβαια, φαίνεται να είναι σπάνια μεταξύ των σκύλων και η αναγνώριση συγκεκριμένων αντικειμένων απέχει πολύ από την εκμάθηση της γλώσσας. Αλλά τα ευρήματα της μελέτης προσθέτουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι γνωστικές και κοινωνικές ικανότητες που υποστηρίζουν ορισμένα είδη εκμάθησης γλωσσών δεν περιορίζονται στους ανθρώπους και υπογραμμίζουν πόσο επιδέξιοι είναι οι σκύλοι στην ανάγνωση ανθρώπινων σημάτων-λέξεων.

«Είναι πολύ καλοί στο να εντοπίζουν αυτά τα σήματα», δήλωσε στους New York Times η Δρ Σάνι Ντρορ, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο πανεπιστήμιο Κτηνιατρικής της Βιέννης και συγγραφέας της μελέτης, την οποία διεξήγαγε στο πανεπιστήμιο Eötvös Loránd στη Βουδαπέστη. «Είναι τόσο καλοί ώστε μπορούν να εντοπίζουν εξίσου καλά πότε τα σήματα απευθύνονται στον σκύλο ή σε κάποιον άλλο», τόνισε.

Πολλά σκυλιά μπορούν να κατανοήσουν απλές εντολές, όπως «κάτσε» ή «μείνε», ωστόσο η ανάκληση των ονομάτων συγκεκριμένων αντικειμένων – μια δεξιότητα γνωστή ως εκμάθηση ετικετών – φαίνεται να είναι ένα πολύ πιο δύσκολο έργο. Οι επιστήμονες δεν κατανοούν πλήρως το γιατί. Αλλά τις τελευταίες δύο δεκαετίες περίπου, έχουν εντοπίσει μερικά ασυνήθιστα έξυπνα σκυλιά, που γνωρίζουν τα ονόματα δεκάδων ή και εκατοντάδων παιχνιδιών και μπορούν να τα θυμούνται για χρόνια.

Οι ποιμενικοί σκύλοι και, ιδιαίτερα, τα Μπόρντερ Κόλεϊ  -φυλή που εκτράφηκε  για τη βόσκηση κοπαδιών στα σύνορα μεταξύ Σκωτίας και Αγγλίας- φαίνεται να έχουν μια ιδιαίτερη κλίση σε αυτό το είδος εκμάθησης λέξεων, ίσως επειδή κάποτε οι εκτροφείς προτιμούσαν τα ζώα που έδιναν ιδιαίτερα μεγάλη προσοχή σε αυτά που έλεγαν και έκαναν οι ιδιοκτήτες τους. Αλλά ακόμη και μεταξύ αυτών των φυλών, η εκμάθηση ετικετών φαίνεται να είναι σπάνια.

Οταν τα σκυλιά καταφέρνουν να συσσωρεύσουν ένα πλούσιο λεξιλόγιο, τείνουν να το κάνουν μέσω άμεσων αλληλεπιδράσεων με τους ιδιοκτήτες τους, όπως παιχνίδια ή σκόπιμη εκπαίδευση, δήλωσε η δρ Ντρορ. Αλλά ορισμένοι ιδιοκτήτες ανέφεραν επίσης ότι μόλις τα σκυλιά τους έμαθαν αυτές τις λέξεις, φαινόταν να τις αναγνωρίζουν σε συνομιλίες που άκουγαν.

Η Μπάσκετ, για παράδειγμα, ένα Μπόρντερ Κόλεϊ επτά ετών που ζει στο Μανχάταν, γνωρίζει τα ονόματα τουλάχιστον 150 παιχνιδιών της και μπορεί να τα φέρει αν της δοθεί η παραγγελία, χάρη στις προσπάθειες της αφοσιωμένης ιδιοκτήτριάς της Ελ Μπάουμγκαρτελ-Οστιν . Η λέξη «αβοκάντο» αντιστοιχεί σε ένα από τα αγαπημένα της παιχνίδια. «Θα φέρει το αβοκάντο», είπε στους New York Times η κυρία Μπάουμγκαρτελ-Οστιν, περιγράφοντας την αντίδραση της Μπάσκετ κάθε φορά που αυτή και ο σύζυγός της συζητούσαν αδιάφορα την αγορά- αληθινών- αβοκάντο για τους ίδιους.  Προσθέτει, δε, ότι η σκυλίτσα της (πήρε το όνομά της από τα κατοικίδια της Γερτρούδης Στάιν και της Αλις Τόκλας) κάνει το ίδιο και με άλλα παιχνίδια που έχουν το ίδιο όνομα με καθημερινά αντικείμενα.

Οι ερευνητές αναρωτήθηκαν αν σκυλιά όπως η Μπάσκετ όχι μόνο αναγνωρίζουν γνωστές ετικέτες (λέξεις) σε συνομιλίες που ακούνε, αλλά και μαθαίνουν νέες με αυτόν τον τρόπο, κάτι που μπορούν να κάνουν τα παιδιά από την ηλικία των περίπου 18 μηνών. Αλλά είναι μια παραπλανητικά περίπλοκη εργασία, που μπορεί να περιλαμβάνει την παρακολούθηση του βλέμματος, την παρακολούθηση της προσοχής και την κατανόηση της οπτικής γωνίας των άλλων ανθρώπων, σημειώνει στους New York Times η Εμιλι Ανθς.

Στη νέα μελέτη, η δρ Ντρορ και οι συνάδελφοί της εξέτασαν 10 σκυλιά που είχαν ήδη αναγνωριστεί ως «χαρισματικά στη μάθηση λέξεων». (εξετάστηκαν επτά Μπόρντερ Κόλεϊ, ένα Λαμπραντόρ Ριτρίβερ, ένας μίνι Αυστραλιανός Ποιμενικός και ένα σκυλί από διασταύρωση Αυστραλιανού Ποιμενικού/Μπλου Χίλερ.)

Ζήτησαν από τους ιδιοκτήτες τους να παρουσιάσουν ένα καινούργιο παιχνίδι σε ένα άλλο μέλος (άνθρωπο) της οικογένειας, ενώ τα σκυλιά τούς παρακολουθούσαν. Οι συμμετέχοντες έδιναν το παιχνίδι ο ένας στον άλλο μεταξύ τους, χρησιμοποιώντας το όνομά του σε μια σειρά από απλές προτάσεις, όπως «Αυτό είναι ένα σαλάχι» και «Θέλεις το σαλάχι;» Κατά τη διάρκεια αυτών των σύντομων συνομιλιών, δε, κανένας από τους δύο δεν απευθύνθηκε ή δεν κοίταξε τον σκύλο.

Κατόπιν σε κάθε σκύλο παρουσιάστηκαν δύο νέα παιχνίδια με αυτόν τον τρόπο κατά τη διάρκεια αρκετών σύντομων συνεδριών που πραγματοποιήθηκαν σε διάστημα πολλών ημερών. Αρκετές μέρες αργότερα, οι ιδιοκτήτες εξέτασαν τις γνώσεις των σκύλων τοποθετώντας τα δύο νέα παιχνίδια, συν άλλα εννέα γνωστά, σε ένα δωμάτιο εκτός του οπτικού τους πεδίου. Στη συνέχεια, ζήτησαν από τα σκυλιά να φέρουν διάφορα παιχνίδια λέγοντας το όνομά τους.

Κατά μέσο όρο, τα σκυλιά έφεραν τα νέα παιχνίδια περίπου στο 80% των περιπτώσεων, ποσοστό επιτυχίας ισοδύναμο με αυτό που είχαν οι ιδιοκτήτες όταν παρουσίαζαν νέα παιχνίδια απευθείας στα σκυλιά τους. Μεμονωμένα, επτά από τα 10 σκυλιά, συμπεριλαμβανομένης της Μπάσκετ, είχαν σημαντικά καλύτερες επιδόσεις από το τυχαίο δείγμα. (Μια ομάδα ελέγχου 10 Μπόρντερ Κόλεϊ που δεν είχαν δείξει ασυνήθιστες ικανότητες εκμάθησης λέξεων δεν ήταν σε θέση να μάθουν τις ονομασίες λέξεων από ομιλία που άκουγαν.)

«Νομίζω ότι αυτά τα επτά σκυλιά μπορεί να κάνουν κάτι πολύ εντυπωσιακό, που πράγματι μοιάζει πολύ με αυτό που κάνουν τα μικρά παιδιά», δήλωσε στους New York Times ο Φεντερίκο Ροσάνο, ερευνητής Συγκριτικής Γνωστικής Λειτουργίας στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα. Πιστεύει, ωστόσο, ότι η μελέτη θα μπορούσε να είχε ωφεληθεί αν είχαν σταλεί ερευνητές στα σπίτια των ιδιοκτητών για να επιβλέπουν την εκπαίδευση. «Ανυπομονώ να το δω να γίνεται με ίσως λίγο πιο ελεγχόμενο τρόπο», τόνισε.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News