Τα Χριστούγεννα είναι το νέο μέτωπο του πολιτιστικού πολέμου. Τα ακροδεξιά κόμματα διεκδικούν την εορταστική περίοδο ως δική τους, αναδιατυπώνοντας τα Χριστούγεννα ως σύμβολο του «διωκόμενου χριστιανικού πολιτισμού» – και παρουσιάζοντας την ιδεολογία τους ως την τελευταία γραμμή άμυνας ενάντια στην υποτιθέμενα εχθρική, κοσμική Αριστερά.

Το μοτίβο αυτό έρχεται από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπου πρωτοδιαδόθηκε από το Fox News, οι παρουσιαστές του οποίου επί χρόνια καταγγέλλουν τον «πόλεμο κατά των Χριστουγέννων». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, μάλιστα, ισχυρίζεται ότι «έφερε πίσω» τη φράση «Καλά Χριστούγεννα» στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρουσιάζοντάς την ως πράξη αντίστασης απέναντι στην πολιτική ορθότητα, γραφεί το Politico.

Τώρα, ευρωπαϊκά ακροδεξιά κόμματα, που συνήθως επικεντρώνονται στη μετανάστευση ή σε ζητήματα νόμου και τάξης, υιοθετούν παρόμοια ρητορική, μετατρέποντας τα Χριστούγεννα στο πιο πρόσφατο πεδίο μάχης μιας ευρύτερης πολιτισμικής σύγκρουσης.

Στην Ιταλία, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι θέτει την υπεράσπιση των χριστουγεννιάτικων παραδόσεων στο επίκεντρο της πολιτικής της ταυτότητας. Παρουσιάζει επανειλημμένα τις εορτές ως τμήμα της απειλούμενης κληρονομιάς της χώρας της, καταδικάζοντας τις «ιδεολογικές απόπειρες αποδυνάμωσης τους».

«Πώς ακριβώς σας προσβάλει η κουλτούρα μου;», έχει αναρωτηθεί στο παρελθόν, υπερασπιζόμενη τις σκηνές της Θείας Γέννησης σε δημόσιους χώρους. Υποστηρίζει ότι τα παιδιά πρέπει να μάθουν τις αξίες των Χριστουγέννων, αντί να τα συνδέουν με το φαγητό και τα δώρα – και απορρίπτει την ιδέα ότι οι μακροχρόνιες παραδόσεις πρέπει να τροποποιηθούν. Φέτος ισχυρίζεται ότι θα απέχει από το αλκοόλ μέχρι τα Χριστούγεννα, ως δείγμα πνευματικότητας και σεβασμού στην παράδοση.

Ο Εθνικός Συναγερμός στη Γαλλία και το Vox της Ισπανίας αντιτάσσονται στις κοσμικές και «woke» απόπειρες αντικατάστασης των θρησκευτικών εικόνων με ουδέτερη εποχιακή γλώσσα, και υποστηρίζουν τις φάτνες στα δημαρχεία. Στη Γερμανία, το AfD προειδοποιεί ότι οι χριστουγεννιάτικες αγορές χάνουν τον «γερμανικό χαρακτήρα» τους, και παραπληροφορεί τον κόσμο ότι οι μουσουλμανικές παραδόσεις περιθωριοποιούν τις χριστιανικές.

Ομως το κόμμα της Μελόνι, οι Αδελφοί της Ιταλίας, έχει μετατρέψει το μήνυμα σε θέαμα. Κάθε Δεκέμβριο διοργανώνει ένα πολιτικό φεστιβάλ με χριστουγεννιάτικο θέμα — με Aγιο Βασίλη, παγοδρόμιο και ένα επιβλητικό χριστουγεννιάτικο δέντρο φωτισμένο στα χρώματα της ιταλικής σημαίας.

Η εκδήλωση, που παλαιότερα γινόταν με διακριτικότητα στα τέλη του καλοκαιριού, φέρει το όνομα Atreyu — από έναν χαρακτήρα της ταινίας φαντασίας Η Ατέλειωτη Ιστορία — και έκτοτε έχει μεταφερθεί στο εμβληματικό Καστέλ Σαντ Σντζελο, προσελκύοντας οικογένειες, τουρίστες και κάθε είδους επισκέπτες, όπως περιγράφει το Politico. Οι Αδελφοί της Ιταλίας ανέφεραν στο κανάλι τους στο WhatsApp ότι το φετινό φεστιβάλ ήταν «μια επιτυχία χωρίς προηγούμενο, με ρεκόρ συμμετοχών.

Σε τέτοιου είδους εποχιακές εκδηλώσεις, η θρησκεία συνήθως δεν παίζει ρόλο. Οι περισσότεροι ευρωπαίοι πολιτικοί που διοργανώνουν αυτές τις εκστρατείες δεν είναι ιδιαίτερα ευσεβείς – ενώ, παράλληλα, μόνο μια μειοψηφία των ψηφοφόρων τους είναι ενεργά ασκούντες Χριστιανοί. Η έμφαση δίνεται στον χριστιανικό πολιτισμό – ένας πολιτικός και πολιτισμικός συμβολισμός που χαράσσει όρια ανάμεσα σε «εμάς» και «εκείνους».

Στις δεκαετίες του 1980 και του 1990, η ριζοσπαστική Δεξιά διατηρούσε σε μεγάλο βαθμό αποστάσεις από την εκκλησία, αλλά αυτό άλλαξε μετά τις ισλαμιστικές τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη στις αρχές της δεκαετίας του 2010 – οι οποίες, σταδιακά, άρχισαν να παρουσιάζονται ως πολιτιστικές συγκρούσεις. Αυτό το πλαίσιο έδωσε τη δυνατότητα στην Ακροδεξιά να αυτοπαρουσιαστεί ως υπερασπιστής των παραδοσιακών αξιών και της «χριστιανικής ταυτότητας».

Αυτή η στρατηγική επωφελείται από την παραδοσιακά άβολη στάση της ευρωπαϊκής Αριστεράς απέναντι στο ρόλο της θρησκείας στο δημόσιο βίο. Προοδευτικά κόμματα και θεσμοί, όπως η ΕΕ, επιχειρούν να τονίσουν τη συμπερίληψη, χρησιμοποιώντας ουδέτερες φράσεις, όπως «εορταστική περίοδος» – κάτι που για την ευρωπαϊκή Ακροδεξιά ισοδυναμεί με πολιτική αυτο-απέχθεια.

Η ειρωνεία, βέβαια, όπως επισημαίνει το Politico, είναι ότι πολλές χριστουγεννιάτικες παραδόσεις είναι σχετικά σύγχρονες, διαμορφωμένες τόσο από το εμπόριο, όσο και από την οργανωμένη θρησκεία. Ωστόσο, τα Χριστούγεννα παρέχουν ισχυρούς πολιτικούς συμβολισμούς ακριβώς επειδή είναι συναισθηματικά φορτισμένα, συνδεδεμένα με οικογενειακές τελετουργίες, παιδικές αναμνήσεις και τοπικές παραδόσεις.

Για την κυβέρνηση Μελόνι, η «ιδιοκτησία» των Χριστουγέννων εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο ανάκτησης του ελέγχου των πολιτιστικών θεσμών της χώρας –από τη δημόσια ραδιοτηλεόραση, μέχρι τα μουσεία και την όπερα– μετά από δεκαετίες αριστερής κυριαρχίας τους. Το ακροδεξιό αφήγημα της υπεράσπισης των Χριστουγέννων συνιστά πρόκληση για τα μετριοπαθή κόμματα της Ευρώπης, που δυσκολεύονται να υπερασπισθούν πειστικά τον κοσμικό χαρακτήρα των εορτών.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News