Χαρακτηρίζεται επιεικώς ως «νοικοκύρεμα». Στην πραγματικότητα πρόκειται για τάξη στο χάος που διέπει χρόνια τώρα τον κόσμο της δόμησης, ταλανίζοντας πολίτες, μηχανικούς, νομικούς και επενδυτές. Η κυβέρνηση καθιερώνει νέο ενιαίο – αυτή είναι η λέξη κλειδί – εθνικό φορέα, τον Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ).

Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, χαρακτήρισε τολμηρή την απόφαση να μεταφερθεί η αρμοδιότητα των οικοδομικών αδειών και των κατασκευών στο Κτηματολόγιο, με στόχο – όπως είπε – «να δημιουργήσουμε ένα συνεκτικό σύστημα που θα διευκολύνει ιδιοκτήτες κατασκευαστές και επενδυτές με one stop shop (ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης), για κάθε ακίνητο που θα είναι λειτουργικό το 2026».

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έκανε τη σχετική παρουσίαση στο υπουργικό συμβούλιο της Παρασκευής, τονίζοντας ότι μέσω του νέου φορέα θα δίνεται δυνατότητα για: ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας, σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και ενιαίο σύστημα ελέγχου και διαδικασιών, καλύτερη οργάνωση ανθρώπινου δυναμικού σε εθνικό επίπεδο,  διαλειτουργικότητα με το Κτηματολόγιο και άλλες ψηφιακές βάσεις δεδομένων.

Ηταν κοινό μυστικό το κενό που υπήρχε στις υπηρεσίες δόμησης των δήμων (ΥΔΟΜ), τις γνωστές Πολεοδομίες, με προφανή την ανάγκη οργανωτικής ενοποίησης, ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού αδειοδοτήσεων και ελέγχου δόμησης, ο οποίος θα βασίζεται σε ψηφιακά εργαλεία, ενιαία πρότυπα και κοινές διαδικασίες σε όλη τη χώρα.

Είναι ενδεικτικά τα στοιχεία:

• Στο 23% των ΥΔΟΜ ο μέσος χρόνος έκδοσης οικοδομικής άδειας υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Εχουν καταγραφεί και περιπτώσεις ιδιαιτέρως σύνθετων φακέλων, όπου ο χρόνος έκδοσης οικοδομικής άδειας ξεπέρασε τα πέντε έτη.
• Από τους 332 δήμους της Χώρας, μόνο 185 διαθέτουν σήμερα ΥΔΟΜ – δηλαδή περίπου 56%.
• 147 δήμοι δεν διαθέτουν ΥΔΟΜ, ενώ 28 δήμοι με πληθυσμό άνω των 25.000 κατοίκων και 14 δήμοι με πληθυσμό άνω των 40.000 κατοίκων δεν διαθέτουν ΥΔΟΜ.
• Περίπου 35% των ΥΔΟΜ λειτουργούν με έως δύο μηχανικούς, αριθμός που δεν επαρκεί για να καλύψει όλες τις ειδικότητες που απαιτεί η κείμενη πολεοδομική νομοθεσία.
• Ορισμένες ΥΔΟΜ εξυπηρετούν πολλαπλούς όμορους δήμους, φτάνοντας σε κάποιες περιπτώσεις να καλύπτουν έως και 8-9 δήμους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το σημερινό πλαίσιο παρουσιάζει διαφοροποιήσεις στην εφαρμογή των διαδικασιών και στη διαθεσιμότητα ψηφιακών εργαλείων μεταξύ διαφορετικών περιοχών.

Η ταυτότητα του νέου φορέα

Ως Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης επιγράφεται ο ενιαίος ψηφιακός φορέας εθνικής εμβέλειας που συγκροτείται με τη συνένωση των αρμοδιοτήτων του Ελληνικού Κτηματολογίου και μέρος των αρμοδιοτήτων που ασκούνταν έως σήμερα από τις Πολεοδομίες.

Αποτελεί την πρώτη συνολική και εκτεταμένη μεταρρύθμιση του χώρου που πραγματοποιείται από το 2015 και αφορά την αναμόρφωση των υπηρεσιών δόμησης. Με τη σύστασή του, δημιουργείται ένα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης (one-stop-shop) για όλα τα θέματα που αφορούν το ακίνητο, με στόχο την καλύτερη οργάνωση των υπηρεσιών που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τη δόμηση.

Ο νέος φορέας αναλαμβάνει την καταγραφή, τεκμηρίωση και εγγύηση της ιδιοκτησίας, την έκδοση οικοδομικών αδειών και όλων των συναφών πράξεων (βεβαιώσεις όρων δόμησης, προεγκρίσεις), τον έλεγχο των κατασκευών και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας.

Στόχος του νέου Οργανισμού είναι η παροχή ενιαίας και συνεκτικής πληροφόρησης σε πολίτες, μηχανικούς, νομικούς και επενδυτές, μέσω της δημιουργίας, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ενός σύγχρονου και πλήρως ψηφιακού πλαισίου, που συγκεντρώνει σε έναν φορέα όλες τις βασικές λειτουργίες που αφορούν στην ιδιοκτησία και στον έλεγχο του δομημένου περιβάλλοντος.

Ο ενιαίος φορέας για το ακίνητο έρχεται να διασφαλίσει την ύπαρξη ισονομίας και οριζόντιων κανόνων, την άμεση εξυπηρέτηση των πολιτών και επαγγελματικών ομάδων, την πλήρη ψηφιακή ροή των υπηρεσιών, καθώς και τη διαλειτουργικότητα.

Οσοι αμφισβητούν τη σημασία της πρωτοβουλίας, αρκεί να ρίξουν μια ματιά σε μια πανελλαδική αξιολόγηση του υπουργείου Εσωτερικών, στο παρελθόν: οι Υπηρεσίες Δόμησης καταγράφουν μέση βαθμολογία 3,4/10. Υπάρχει πιο σαφής ένδειξη ότι οι πολίτες ήταν δυσαρεστημένοι;

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News