Σε μια εποχή που η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πια μελλοντικό σενάριο αλλά καθημερινή πραγματικότητα, ο πολιτισμός καλείται να επαναπροσδιορίσει τα εργαλεία άμυνάς του.

Αυτό ακριβώς το κρίσιμο πεδίο ανέδειξε η ημερίδα με τίτλο «Πολιτισμός και Κλιματική Πρόκληση», τις εργασίες της οποίας χαιρέτισε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, σηματοδοτώντας μια πιο ώριμη και συστηματική προσέγγιση στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στο επίκεντρο της ημερίδας βρέθηκαν τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου HERISKTAGE, ενός φιλόδοξου προγράμματος που υλοποιήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων, σε συνεργασία με το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».

Με χρηματοδότηση 1,5 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, το έργο ανέπτυξε συστήματα καταγραφής και παρακολούθησης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις συνθήκες μικροπεριβάλλοντος που επηρεάζουν άμεσα τη διατήρηση των μνημείων.

Η συζήτηση δεν περιορίστηκε στη διαπίστωση των κινδύνων. Αντίθετα, ανέδειξε τις δυνατότητες των σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων να λειτουργήσουν προληπτικά, προσφέροντας έγκαιρη διάγνωση και τεκμηριωμένες λύσεις.

Οπως υπογράμμισε η Λίνα Μενδώνη, η ημερίδα αποτέλεσε «εξαιρετική ευκαιρία άμεσου και ουσιαστικού διαλόγου» για το πώς οι φορείς προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς μπορούν και οφείλουν να ανταποκριθούν σε μία από τις πιο σύνθετες προκλήσεις της εποχής μας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στενή, σχεδόν αδιάρρηκτη, σχέση φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. «Το πολιτιστικό περιβάλλον δεν μπορεί να προστατευθεί αποκομμένο από το φυσικό», σημείωσε η υπουργός, τονίζοντας την ανάγκη για συνεκτικό σχεδιασμό και ολοκληρωμένα σχέδια βιώσιμης διαχείρισης.

Σε αυτό το πλαίσιο παρουσιάστηκαν οι  βασικοί άξονες του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Προστασίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής, ενός πρωτοποριακού –ακόμη και σε διεθνές επίπεδο– εγχειρήματος.

Ειδικότερα, το σχέδιο βασίζεται στη διασυνδεσιμότητα με όλες τις πολιτικές περιβάλλοντος, στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό με ορίζοντα το 2050, στη δομική αναδιάρθρωση θεσμών και πολιτικών, στην πρόληψη μέσω συστηματικής εκτίμησης κινδύνων, στην ευελιξία, στην άμεση εφαρμοστικότητα με ειδικά σχέδια για αρχαιολογικούς χώρους και, τέλος, στην καινοτομία μέσω ψηφιακών τεχνολογιών.

Οπως τόνισε η κυρία Μενδώνη, το HERISKTAGE δεν είναι ένα έργο «της στιγμής». Το σύστημα που αναπτύχθηκε είναι επεκτάσιμο και μπορεί να αποτελέσει τη βάση μιας εθνικής στρατηγικής προληπτικής προστασίας, αλλά και πεδίο διεθνών συνεργασιών, ιδίως στον μεσογειακό χώρο όπου οι κλιματικές πιέσεις είναι κοινές και εντονότερες.

Παράλληλα, ξεχωριστή σημασία αποδόθηκε στη διάχυση της γνώσης και στην εκπαίδευση. Το έργο επένδυσε στη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού, στην ενημέρωση επαγγελματιών και πολιτών και στην ανάπτυξη εργαλείων ανοιχτής πρόσβασης, υπενθυμίζοντας ότι η ανθεκτικότητα των μνημείων δεν είναι μόνο ζήτημα επιστήμης και τεχνολογίας, αλλά και συλλογικής συνείδησης.

Χαιρετισμό στην ημερίδα απηύθυνε και ο διευθυντής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» Ευάγγελος Καρκαλέτσης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας επιστημονικής έρευνας και δημόσιας πολιτικής.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News