Ανάμεσα στα προς απελευθέρωση επαγγέλματα αναφέρονται οι δικηγόροι, που όμως δεν ασκούν κλειστό επάγγελμα. Κάθε απόφοιτος της νομικής μπορεί μετά από πρακτική άσκηση να δώσει εξετάσεις και περνώντας τες επιτυχώς να λάβει άδεια δικηγόρου, που του επιτρέπει -με μερικές εξαιρέσεις- να δουλεύει στην έδρα του συλλόγου όπου πρέπει υποχρεωτικά να εγγραφεί. Δεν υπάρχουν περιορισμένες θέσεις, ούτε χρειάζεται για να εργασθεί κάποιος νεοεισερχόμενος προηγουμένως να έχει κενωθεί θέση. Ετσι από όσο γνωρίζω είναι οι συμβολαιογράφοι, ίσως κι άλλοι, όχι όμως -εδώ και πολλά χρόνια- οι δικηγόροι.

Είναι αλήθεια, ωστόσο, ότι ισχύουν μερικές ειδικές ρυθμίσεις που θεσπίσθηκαν και για να διασφαλίσουν επαγγελματικά δικαιώματα π.χ. ο καθορισμός από το κράτος -για δικαστικές κυρίως ενέργειες- ελάχιστης δικηγορικής αμοιβής. Η προκαταβολή της αφενός είναι αναγκαία για να εκδικασθεί η υπόθεση, αφετέρου εξασφαλίζει την προείσπραξη από το δικηγόρο –έστω- ενός ελάχιστου ποσού, που η καταβολή του είναι εύκολα ελέγξιμη από τις φορολογικές αρχές κι έτσι ευχερής η κατ’ ελάχιστον φορολόγησή του. Ισχύει και στη Γερμανία.

Αλλη ρύθμιση: για να παρασταθεί δικηγόρος σε δικαστήριο περιοχής εκτός του συλλόγου του πρέπει να νομιμοποιηθεί από δικηγόρο της έδρας του δικαστηρίου. Οποιος δηλαδή από την περιφέρεια θέλει να πάει με το δικηγόρο του σε δικαστήριο της Αθήνας (όχι σε ποινική υπόθεση) πρέπει να πληρώσει κι ένα Αθηναίο δικηγόρο. Προφανής σκοπός: να επιλέγονται δικηγόροι από τις έδρες των δικαστηρίων και να αποτρέπεται η διείσδυση στην τοπική αγορά δικηγόρων από άλλες περιοχές. Μολονότι είναι αμφίβολο, εάν το μέτρο παραβιάζει τελικώς τον ανταγωνισμό, δεν παύει να αποτελεί ένα τεχνητό περιορισμό που αποβλέπει στη δημιουργία, διατήρηση και προστασία δικηγορικής αγοράς μόνο με τοπικά κριτήρια. Αυτό από τη μία περιορίζει το δικαίωμα του καθένα να διαλέγει ανεμπόδιστα το δικηγόρο του, από την άλλη αυξάνει το κόστος αφού χρειάζεται να πληρωθεί κι άλλος ένας δικηγόρος, μόνο και μόνο επειδή έχει την έδρα του στην ίδια πόλη με το δικαστήριο που δικάζει την υπόθεση κι όχι διότι είναι ικανός να τη χειρισθεί.

Τέλος, αναφέρουν ως στόχο του επικείμενου νομοσχεδίου να επιτραπεί η διαφήμιση των δικηγόρων, που τώρα απαγορεύεται. Αν και συμφωνώ στην ανάγκη άρσης του περιορισμού (ήδη εξάλλου με την τηλεόραση και το ίντερνετ έχει ξεπερασθεί), αδυνατώ να καταλάβω πώς ακριβώς θα βοηθήσει το μέτρο σε ό,τι καταχρηστικά καλείται απελευθέρωση. Πάντως περιορισμοί στη διαφήμιση υπάρχουν σε πλείστες όσες περιπτώσεις κι όχι πάντα για λόγους δημόσιας υγείας (π.χ. παιγνίδια). Εως πρόσφατα ο φόβος ήταν ο εκμηδενισμός μέσω της διαφήμισης των οικονομικά ασθενέστερων από τους ισχυρούς. Για πολλούς λόγους, που δεν είναι του παρόντος να αναφερθούν, δεν τον συμμερίζομαι.

Στη πρόσφατη συνάντηση όμως των δικηγόρων με τον Χ. Καστανίδη αποκαλύφθηκε κι άλλος ένας κίνδυνος: η γελοιοποίηση του κλάδου από τη χωρίς μέτρο προφανώς χρήση της διαφήμισης. Ούτε τον κίνδυνο αυτό δέχομαι ως ικανό λόγο για να παραμείνει η απαγόρευση. Λίγοι σώζονται οριστικά επειδή δεν τους επιτρέπεται η γελοιοποίηση. Πάντα βρίσκεται τρόπος. Κι επιτέλους, η γελοιοποίηση (όπως και πολλά άλλα) είναι πάντα εξατομικευμένη κι είτε το θέλουμε είτε όχι δεν μπορεί τελικά να ρεζιλέψει ούτε κάποιον τρίτο ούτε -πολύ περισσότερο- ένα ολόκληρο (οποιοδήποτε) κλάδο επαγγελματιών.

Οι δικηγόροι (όπως και πολλοί άλλοι) κάνουν κάθε ημέρα τη δουλειά τους σε πολύ δύσκολες συνθήκες, η άμεση βελτίωση των οποίων είναι πολύ σημαντικότερος στόχος από την αντίδραση στη διαφήμιση κι η επίτευξή του επιτακτική ανάγκη. Ιδού, πεδίο δόξης λαμπρό για όλους τους συνδυασμούς που θα λάβουν μέρος στις δικηγορικές εκλογές την τελευταία Κυριακή του ερχομένου Φεβρουαρίου.
 

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News