O κόσμος αλλάζει και μάλιστα με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Το βλέπουμε όλοι καθημερινά στα μάτια των συνομιλητών μας. Παρατηρούμε την αγωνία και την αβεβαιότητά τους για το τι μέλλει γενέσθαι, ποια θα είναι η επόμενη πράξη του ελληνικής τραγωδίας.

Όλες οι συζητήσεις περιστρέφονται εδώ και χρόνια γύρω από την οικονομική πολιτική. Παρατηρείς ανθρώπους σε καφενεία στα 80 τους να συνομιλούν για spreads, ομόλογα, μνημόνια, δημοσιονομική λιτότητα! Ειδήμονες και μη, διατυπώνουν τις δικές τους θεωρίες για το τι πρέπει να γίνει για να ορθοποδήσει η οικονομία και κοινωνία μας.

Μέσα στη σύγχυση, την οργή και τις αδιάκοπες αναλύσεις, θεωρώ πως κάπου χάνουμε την ουσία. Για όλα φταίει η «διεθνής συνωμοσία», οι «προδότες πολιτικοί». Δεν υπάρχει όμως κάποιος που να πει ότι οι «προδότες» δεν υφάρπαξαν την εξουσία, αλλά εκλέχθηκαν από τον λαό, τον ίδιο λαό που σήμερα αποποιείται των ευθυνών του, γιατί του έχει καλλιεργηθεί συστηματικά η αντίληψη ότι η ευθύνη του για τον πολιτικό βίο τερματίζεται με το που θα ρίξει το ψηφοδέλτιο στην κάλπη, ή με το που θα διορισθεί το παιδί του στο δημόσιο. Ο ενεργός πολίτης όμως, που με το ενδιαφέρον του για τα κοινά προάγει τις αξίες της δημοκρατίας και τη λειτουργία του πολιτεύματος, δεν είναι έτσι.

Και αν όλοι εμείς οι εξαπατηθέντες δεν ευθυνόμαστε για το περιεχόμενο της ψήφου μας «γιατί δεν ξέραμε», ευθυνόμαστε απεριόριστα για την παθητικότητα μας. Η κρίση είναι ξεκάθαρα μια ευκαιρία και πρόκληση ταυτόχρονα (και αυτό δεν είναι νεοφιλελεύθερο, ούτε ανάλγητο). Πρέπει να προβούμε όλοι μαζί και ο καθένας ξεχωριστά σε μια διαδικασία αυτοκριτικής και να συλλογιστούμε με ωριμότητα ποια θέλουμε να είναι η θέση της χώρας στον διεθνή κόσμο, μέσα σε ένα πλαίσιο νέων συσχετισμών και δραστικών αλλαγών. Θα είμαστε μέσα στην Ενωμένη Ευρώπη, ή θα είμαστε η ηλιόλουστη χώρα στην άκρη της Ευρώπης που θα είναι απομονωμένη;

Όσο κι αν κάποιοι ευαγγελίζονται ότι θα διαπραγματευτούν τα πάντα και θα τα αλλάξουν προς το καλύτερο, υπάρχει ένας στενός πυρήνας αρχών που είναι αδιαπραγμάτευτος στη συλλογική συνείδηση. Η θέση της Ελλάδας στην Ενωμένη Ευρώπη, που εξασφαλίζει την απρόσκοπτη πορεία της μέσα στον σύγχρονο κόσμο κι η διαφύλαξη των θυσιών του λαού είναι αδιαπραγμάτευτα δεδομένα για την επόμενη μέρα των εκλογών, και όποιος τολμήσει να τα διακινδυνεύσει έστω, θα περάσει στα μαύρα κατάστιχα της ιστορίας.

Στις επικείμενες εκλογές ερχόμαστε ενώπιον των ευθυνών μας και αποφασίζουμε για τις ζωές μας. Σε αυτές τις εκλογές δεν συγκρούονται δυο κόμματα ή δυο ιδεολογίες, αλλά δυο κουλτούρες. Οφείλουμε να πράξουμε το ορθό. Τώρα πλέον όλοι ξέρουμε καλά τι κρύβεται πίσω από τα δημαγωγικά πυροτεχνήματα. Είναι όμορφα αλλά τελειώνουν γρήγορα. Εν προκειμένω αμέσως μετά τις εκλογές, και από μηχανής θεός δεν υπάρχει.

«Οι καιροί ου μενετοί», γράφει ο Θουκυδίδης στην Ιστορία του, θέτοντας περιεκτικά σε λίγες λέξεις την πρόκληση που κρύβει ανέκαθεν η ιστορία. Οι ευκαιρίες δεν περιμένουν και αν δεν τις αρπάξουμε εμείς, άμεσα, τότε θα τεθούμε στο περιθώριο. Στη δική μας τραγωδία, όμως, δεν υπάρχει από μηχανής Θεός. 

Δυστυχώς, είμαι απαισιόδοξος. Φοβάμαι ότι ο λαϊκισμός θα κερδίσει, για να νικηθεί ολοκληρωτικά λίγο αργότερα, να νικηθεί από τις συνθήκες και τις περιστάσεις. Και κάπου εδώ μου έρχονται οι στίχοι του T.S. Eliot στους «Κούφιους Ανθρώπους» (μετάφραση Γ. Σεφέρη):

«Ότι Σου εστίν
Είναι η ζωή
Ότι Σου εστίν η
Έτσι τελειώνει ο κόσμος
Έτσι τελειώνει ο κόσμος
Έτσι τελειώνει ο κόσμος
Όχι με ένα βρόντο μα μ' ένα λυγμό».

*Ο Βασίλης Ραδαίος είναι φοιτητής Νομικής ΔΠΘ

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News