Υπάρχουν κακές πολιτικές που όμως βασίζονται σε ενάρετες πρόθεσεις και υπάρχουν κακές πολιτικές που βασίζονται σε άθλιες προθέσεις.

Η απόφαση των πολιτικών να μην προχωρήσουν σε πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας εστιάζονται φαινομενικά στην άποψη ότι οι άνθρωποι δεν πρέπει να χάνουν την στέγη τους λόγω μιας οικονομικής δυσκολίας. Όπως έχω αναλύσει σε άλλο άρθρο μου πρόκειται για μία κακή απόφαση. Το ερώτημα όμως που τίθεται είναι αν η κακή αυτή απόφαση βασίζεται σε ενάρετες προθέσεις ή αν αντίθετα βασίζεται σε ύποπτες προθέσεις.

Με άλλα λόγια: Είναι πράγματι η συμπόνοια με τους ανθρώπους που θα χάσουν την στέγη τους, ο λόγος για τον οποίο όλα τα κόμματα από το ΚΚΕ μέχρι την Χ.Α και από την ΝΔ μέχρι τον ΣΥΡΙΖΑ επιμένουν στην μη πραγματοποίηση των πλειστηριασμών;

Ας υποθέσουμε ότι έχουμε δύο άτομα τον κ. Τζίτζικα και τον κ. Μέρμηγκα. Ο πρώτος επενδύει ένα κεφάλαιο που έχει δανεισθεί σε χρηματοοικονομικά εργαλεία (μετοχές, ομόλογα, κλπ) με την προσδοκία ότι η απόδοσή τους θα του καλύπτει το ενοίκιο του διαμέρισματος το οποίο νοικιάζει. Ο δεύτερος δανείζεται και επενδύει το κεφάλαιό του στην αγορά μιας κατοικίας ελπίζοντας ότι η άνοδος της αξίας του ακινήτου θα του επιτρέπει να παίρνει δανεια που θα καλύπτουν τα τοκοχρεολύσια.

Όμως τα πράγματα δεν πάνε καλά και οι δύο φίλοι μας σύντομα αντιμετωπίζουν προβλήματα. Ο κ.Τζίτζικας βλέπει τις αξίες/αποδόσεις των επενδυτικών του εργαλείων να καταβαραθρώνεται κατά 30%. Ανάλογα πράγματα συμβαίνουν και στον τομέα του real estate, με αποτέλεσμα η αξία του ακινήτου του φίλου κ. Μέρμηγκα να μειωθεί και αυτού κατά 30%. Με αποτέλεσμα λοιπόν τώρα οι δύο πρωταγωνιστές της ιστορίας αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να χάσουν την στέγη τους. Αν λοιπόν τα κίνητρα των πολιτικών μας ήταν η συμπόνοια με τους ανθρώπους που χάνουν την στέγη τους, τότε φυσικά δεν θα εμπόδιζαν μόνο τον πλειστηριασμό της οικίας του κ. Μέρμηγκα, αλλά θα φρόντιζαν είτε να κάνουν top-up τις απώλειες στο χαρτοφυλάκιο του κ. Τζίτζικα ή να παγώσουν για μερικά χρόνια την καταβολή ενοικίων. Θα ήταν μία κακή απόφαση, όμως θα πήγαζε τουλάχιστον από καλές προθέσεις στον βαθμό που δεν θα έκανε διακρίσεις μεταξύ των ανθρώπων που λόγω οικονομικών δυσκολιών χάνουν την στέγη τους.

Όμως αυτό δεν πρόκειται να γίνει. Μόνο ο κ. Μέρμηγκας θα ωφεληθεί. Με άλλα λόγια, το μέτρο της απαγόρευσης των πλειστηριασμών δεν είναι μία κακή απόφαση που βασίζεται τουλάχιστον σε ενάρετα κίνητρα. Είναι μία κακή απόφαση που βασίζεται σε άθλια κίνητρα.

Ποια είναι αυτά τα άθλια κίνητρα; Εν μέρει, όπως ανέλυσα αλλού, βασίζεται στα εκλογικά μαθηματικά και στο κίνητρο της μεγιστοποίησης του πολιτικού όφελους. Όμως εδώ υπάρχει και κάτι άλλο.

Η απόφαση να ευνοηθεί ο κ. Μέρμηγκας και όχι ο κ. Τζίτζικας σηματοδοτεί την επιλογή μιας συγκεkριμένης κοσμοαντίληψης έναντι μιας άλλης.

Πρώτον, στον βαθμό που συνεπάγεται την προτίμηση σε εκείνον που επενδύει σε ακίνητα έναντι εκείνου που επενδύει στην οικονομία, σηματοδοτεί την κοσμοαντίληψη σύμφωνα με την οποία το σπίτι και η γη είναι οι μόνες «χειροπιαστές» «πραγματικές» επενδύσεις που κάνει ο τίμιος βιοπαλαιστής, ενώ αντίθετα οι μετοχές, τα παράγωγα, κλπ, είναι «όργανα του διαβόλου», «άερας κοπανιστός» με τα οποία παίζουν τα «λαμόγια».

Δεύτερον, στον βαθμό που ευνοεί την ιδιοκτησία έναντι της ενοικίασης, παραπέμπει σε μία κοσμοαντίληψη στην οποία προέχει η ακινησία, η μονιμότητα, η σταθερότητα έναντι της κινητικότητας, της ελαστικότητας, της ρευστότητας, της αστάθειας.

Σε τελική ανάλυση, η απαγόρευση των πλειστηριασμών αντανακλά αξιακές επιλογές μιας πολιτικής τάξης που δεν έχουν καμιά σχέση με «συμπόνοια», αλλ'α παραπέμπουν σε μία κοσμοαντίληψη που έπαψε να υφίσταται στην Δυτική Ευρώπη από τα τέλη του 17ου αιώνα.

Μία κοσμοαντίληψη που αφαιρεί από την Ελλάδα κάθε δυνατότητα να επιβιώσει στην σημερινή παγκοσμιοποιημένη οικονομία όπου ο ήρωας θα πρέπει να είναι ο κ. Τζίτζικας και όχι ο κ. Μέρμηγκας.

Summary in English:
The decision to ban foreclosures reflects a world view that sees immobility and permanence as the key values of the social order. It is an anachronistic world view that has disappeared from the West since the end of the 17th century and which is hardly conducive to the demands of today’s dynamic global economy. 

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News