Οι ισχυροί και οι προνομιούχοι συνωστίζονταν την Τετάρτη για να εξασφαλίσουν μια θέση στην αίθουσα του Συνεδριακού Κέντρου στο Νταβός, όπου θα μιλούσε ο Ντόναλντ Τραμπ. Aλλοι φοβούνταν μήπως χάσουν μια «ιστορική στιγμή», άλλοι απλώς δεν ήθελαν να χάσουν το θέαμα. Ωστόσο, καθώς περνούσε η ώρα και η ομιλία του αμερικανού προέδρου έδειχνε να πλατειάζει, αρκετοί άρχισαν να χαζεύουν τα κινητά τους ή να αποχωρούν για άλλα ραντεβού. «Δεν γράφτηκε, τελικά, Ιστορία στο Νταβός», γράφει ο Γκίντιον Ράχμαν στους Financial Times. «Γράφτηκαν, όμως, οι πρώτες γραμμές μιας υπαναχώρησης στο ζήτημα της Γροιλανδίας».

Σε ένα από τα ελάχιστα κάπως συνεκτικά σημεία της ομιλίας του, ο Τραμπ απέκλεισε ρητά τη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας. Αξιοσημείωτο ήταν και το ότι δεν επανέλαβε την απειλή για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες από την 1η Φεβρουαρίου, εάν δεν συμμορφώνονταν με τις αμερικανικές απαιτήσεις. Η απειλή δεν αποσύρθηκε επισήμως, όμως η απουσία της από την ομιλία δεν πέρασε απαρατήρητη. Και πράγματι, λίγες ώρες αργότερα, έπειτα από συνομιλίες με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι δεν θα επιβάλει τελικά δασμούς στους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.

Αν ο Τραμπ όντως κάνει πίσω στο θέμα της Γροιλανδίας, αυτό, σύμφωνα με τους Financial Times, οφείλεται στο γεγονός ότι για πρώτη φορά συνάντησε ουσιαστική αντίσταση: από τους Ευρωπαίους, από στελέχη του ίδιου του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και –ίσως το σημαντικότερο– από τις αγορές. Παρότι καυχήθηκε για τα ιστορικά υψηλά του χρηματιστηρίου επί των ημερών του, δεν παρέλειψε να σημειώσει ότι οι αγορές κατέγραψαν απότομη πτώση την προηγούμενη ημέρα. Δεν είναι η πρώτη φορά που η αντίδραση των αγορών τον οδηγεί σε αναδίπλωση: το ίδιο είχε συμβεί και μετά την περίφημη «ημέρα απελευθέρωσης» της 2ας Απριλίου, όταν αναγκάστηκε να μετριάσει τη ρητορική του για τους δασμούς.

Προς το παρόν, ο αμερικανός πρόεδρος ζητά «άμεσες διαπραγματεύσεις». Οι Ευρωπαίοι θα έκαναν καλά να κινηθούν αργά και προσεκτικά, γνωρίζοντας ότι ο Τραμπ έχει τη συνήθεια να εξαπολύει μεγαλόστομες απειλές και κατόπιν να τις αποσύρει. Μόλις πριν από δύο εβδομάδες υποσχόταν στους Ιρανούς ότι «η βοήθεια έρχεται». Ακόμη την περιμένουν, σχολιάζουν οι Financial Times.

Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει λόγος εφησυχασμού. Ενα μεγάλο μέρος της ομιλίας του αφιερώθηκε στη Γροιλανδία, με τον Τραμπ να επαναλαμβάνει το αμφίβολης εγκυρότητας στρατηγικό του επιχείρημα υπέρ της αμερικανικής κυριαρχίας στο νησί. Επιχείρησε μάλιστα να συνδέσει τη στάση της Ευρώπης στο θέμα αυτό με το μέλλον του ΝΑΤΟ, κατηγορώντας τους Ευρωπαίους για αχαριστία και ισχυριζόμενος ψευδώς ότι οι ΗΠΑ καλύπτουν σχεδόν το σύνολο του κόστους της συμμαχίας. Δήλωσε, επίσης, ότι η Αμερική δεν έχει πραγματική ανάγκη το ΝΑΤΟ, καθώς προστατεύεται από έναν «μεγάλο, όμορφο ωκεανό».

Παρά τις αιχμές, ο Τραμπ προτίμησε να κινηθεί με υπαινιγμούς και απειλητική αοριστία. Εμφανίστηκε ενοχλημένος από την ομιλία του καναδού πρωθυπουργού, Μαρκ Κάρνι, ο οποίος κάλεσε τις «μεσαίου μεγέθους δυνάμεις» να αντισταθούν στον εξαναγκασμό των μεγάλων δυνάμεων. Ο Τραμπ τού υπενθύμισε δημοσίως την εξάρτηση του Καναδά από τις ΗΠΑ, ενώ προς τους Ευρωπαίους είπε ξεκάθαρα: «Μπορείτε να πείτε όχι, αλλά θα το θυμόμαστε».

Ομως, γράφει ο Ράχμαν στους Financial Times, η μνήμη δεν λειτουργεί μονόπλευρα. Είναι πολύ πιθανό ότι μέσα σε έναν μήνα ο Τραμπ θα έχει εγκαταλείψει τη Γροιλανδία για μια νέα εμμονή. Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, όμως, δεν θα ξεχάσουν αυτό το επεισόδιο. Για πολλούς από αυτούς, επιβεβαίωσε τους βαθύτερους φόβους τους: ότι η εποχή μιας καλοπροαίρετης αμερικανικής ηγεσίας έχει τελειώσει.

Δεν είναι τυχαίο ότι μετά την ομιλία του, η αίθουσα χειροκρότησε με ενθουσιασμό τον Κάρνι, ενώ η ομιλία του Τραμπ τελείωσε με μια μάλλον χλιαρή αντίδραση. Η αντίθεση αυτή είπε περισσότερα από χίλιες λέξεις.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News