Οι πιο όμορφες δίκες δεν έχουν γίνει ακόμα (*)
Οι πιο όμορφες δίκες δεν έχουν γίνει ακόμα (*)
Υπάρχουν κλασσικά αιτήματα που διατυπώνονται, επαναλαμβάνονται, μένουν για πολλούς λόγους στα λόγια και τελικώς με το πέρασμα του χρόνου στοιχειώνουν και μας κυνηγούν, όπου σταθούμε και βρεθούμε. Η πάταξη της φοροδιαφυγής, η δίκαιη και βιώσιμη λύση του κυπριακού, η χάραξη μιας άλλης πολιτικής, η πλήρωση των κενών θέσεων είναι μερικά επαναλαμβανόμενα και συμπληρώνονται διαρκώς από νέα: η αντιμετώπιση της διαπλοκής και της διαφθοράς, η συρρίκνωση του δημόσιου τομέα, ο περιορισμός του σπάταλου κράτους, η πράσινη ανάπτυξη κλπ.
Ανάμεσά τους, σε προνομιούχο και προβεβλημένη θέση, βρίσκεται η επιτάχυνση στην απόδοση της δικαιοσύνης. Στερεότυπο που κοσμεί κάθε εκλογικό κομματικό πρόγραμμα εδώ και πολλές δεκαετίες, απαραίτητο μέτρο στις εξαγγελίες κάθε παράταξης στις δικηγορικές εκλογές, συχνή αιχμή διεκδικήσεων όσων εμπλέκονται στην απονομή δικαιοσύνης, ευθέως (δικαστές, εισαγγελείς, γραμματείς, δικαστικοί επιμελητές, δικηγόροι) ή εμμέσως (κατηγορούμενοι, κρατούμενοι, σωφρονιστικοί υπάλληλοι).
Για να μείνουμε στην τελευταία 20ετία, τον ανυπέρβλητο αυτό στόχο έχουν φιλοδοξήσει να επιτύχουν έως σήμερα 7 υπουργοί δικαιοσύνης (5 του ΠΑΣΟΚ και 2 της ΝΔ) με ισάριθμους νόμους, που επιχείρησαν να επιταχύνουν τη διαδικασία στα πολιτικά (4 φορές), ποινικά (3 φορές) και διοικητικά (άπαξ) δικαστήρια. Αποτέλεσμα δενείχαν. Το αντίθετο μάλλον, τα πράγματα χειροτερεύουν.
Στο πλαίσιο αυτό ο νυν αρμόδιος υπουργός ανακοίνωσε κι έθεσε σε διαβούλευση 2 νέα φιλόδοξα σχέδια επιτάχυνσης της ποινικής και διοικητικής δίκης. Τα σχόλια κι η κριτική -μέσω της συμμετοχής στη διαβούλευση- των νομοσχεδίων αποκαλύπτουν κάποιες από τις αιτίες, που κάνουν τις δίκες να κρατούν δεκαετίες στη χώρα μας.
Οι κενές θέσεις δικαστών οδηγούν σε φόρτο εργασίας των ήδη διορισμένων, που συχνά καθυστερούν την έκδοση αποφάσεων. Δεν είναι, όμως, μόνο αυτό. Το ίδιο λίγο πολύ συμβαίνει με τους γραμματείς, που εδώ και χρόνια κατεβαίνουν από την έδρα στις 14:30, λόγω λήξης του ωραρίου, οδηγώντας σε αναβολή εκατοντάδες υποθέσεις αφού χωρίς αυτούς δεν είναι νόμιμη η σύνθεση. Οι παλαιότεροι θα θυμούνται κι απογευματινές συνεδριάσεις των δικαστηρίων, κυρίως ποινικών, που σταμάτησαν επειδή μεταξύ άλλων δεν καταβάλλονταν υπερωρίες. Οι δικηγόροι δεν είμαστε βέβαια αμέτοχοι. Αντιδρούμε σπασμωδικά στη διάσπαση του υπετροφικού πρωτοδικείου Αθηνών σε 3-4 περιφερειακά, προτιμούμε το απόγευμα να μένουμε στο Γραφείο μας αντί στις δικαστικές αίθουσες, δεν είμαστε φειδωλοί στο αίτημα αναβολής κ.α. Είναι σχεδόν κανόνας: ελάχιστες από τις πρωτοείσακτες υποθέσεις εκδικάζονται. Οι δικαστικές αίθουσες δεν βοηθούν για νηφάλια κι ιδίως αξιοπρεπή διεξαγωγή της δίκης με σεβασμό στα δικαιώματα της κάθε πλευράς.
Έχουν προσφάτως ακουσθεί μεγάλα λόγια για ηλεκτρονική δικαιοσύνη, υποβολή δικογράφων με email, online παρακολούθηση υποθέσεων κι άλλα πολλά. Δεν είμαι από τους αισιόδοξους για την υλοποίησή τους, όχι διότι αρνούμαι την ανάγκη και αγαθές προθέσεις στο υπουργείο κι αλλού, αλλά επειδή γνωρίζω τις αντιστάσεις αδράνειας που χαρακτηρίζουν μεγάλο μέρος από τους παράγοντες της δίκης. Λείπει νομίζω αυτή η κοινή προσπάθεια που θα έπρεπε να κινεί προς τη ίδια κατεύθυνση δικαστές κι εισαγγελείς, γραμματείς και δικηγόρους. Ο καθείς απομονωμένος στα δικά του δεν στέργει σε κοινή πορεία κι υιοθέτηση κοινών στόχων. Έτσι η απονομή δικαιοσύνης στη χώρα έχει γίνει αστείο, όχι μόνο στην αλλοδαπή αλλά και μεταξύ μας. Μόνο που δεν φέρνει πια γέλιο.
ΥΓ: Ένα παράδειγμα:Σήμερα (Τετάρτη 22.9.10) έχει προγραμματισθεί να γίνει -μετά από 7 αναβολές- στο Β΄Τριμελές Πλημμελειοδικείο η δίκη των Κ. Θάνου, Κ. Κεντέρη και Χρ. Τζέκου για όσα συνέβησαν παραμονές (12.8.2004) των καλύτερων ολυμπιακών αγώνων που έγιναν ποτέ.
(*) Ασυγχώρητη παράφραση του Ναζίμ Χικμέτ
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News
