Στην αμερικανική πολιτική, το National Security Strategy (NSS) της εκτελεστικής εξουσίας αποτυπώνει προθέσεις, ιεραρχήσεις και περιθώρια ελιγμών. Το Κογκρέσο, όμως είναι εκείνο που καθορίζει τα όρια. Και η απόσταση ανάμεσα στα δύο δεν είναι θεωρητική· είναι απολύτως συνειδητή και, σήμερα, καθοριστική.

Ακριβώς αυτή την απόσταση ήρθε να οριοθετήσει το Κογκρέσο με την ψήφιση, στις 10 Δεκεμβρίου 2025, του National Defense Authorization Act για το 2026 (NDAA 2026). Με ευρεία διακομματική πλειοψηφία, το νομοθετικό σώμα επέλεξε να μετατρέψει κρίσιμες στρατηγικές επιλογές σε θεσμικές δεσμεύσεις, περιορίζοντας τη δυνατότητα μονομερών κινήσεων της εκτελεστικής εξουσίας σε ζητήματα που αφορούν την Ουκρανία, την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη συνοχή του ΝΑΤΟ.

Η επιλογή αυτή δεν είναι τυπική. Υποδηλώνει ότι το Κογκρέσο προεξοφλεί τον κίνδυνο πολιτικών ελιγμών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ταχείες διευθετήσεις με υψηλό στρατηγικό κόστος. Γι’ αυτό και επαναδιεκδικεί ενεργό ρόλο στον καθορισμό των ορίων — όχι για να ακυρώσει τη διπλωματία, αλλά για να αποτρέψει τετελεσμένα.

Στο επίκεντρο του NDAA 2026 βρίσκεται, πρώτον, η θεσμική κατοχύρωση μιας ελάχιστης αλλά σταθερής γραμμής στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία. Με την πρόβλεψη εγγυημένης βάσης χρηματοδότησης για εξοπλισμό, εκπαίδευση και επιχειρησιακή υποστήριξη, ο νόμος αποτρέπει αιφνίδιες διακοπές που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν το μέτωπο και να μετατρέψουν την πολιτική συγκυρία σε στρατιωτικό ρίσκο.

Δεύτερον, ο νόμος επαναφέρει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο στις αποφάσεις που αφορούν την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη. Η απόσυρση ή ουσιαστική μείωση δυνάμεων δεν μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί χωρίς θεσμική διαδικασία και συντονισμό με τη Συμμαχία. Με τον τρόπο αυτό, αποκλείονται αιφνιδιασμοί που θα έπλητταν την αποτρεπτική αξιοπιστία του ΝΑΤΟ και θα δημιουργούσαν αβεβαιότητα στους Ευρωπαίους συμμάχους.

Τρίτον, το NDAA επιβεβαιώνει με σαφήνεια την ιεράρχηση απειλής. Η Ρωσία παραμένει ο άμεσος στρατηγικός κίνδυνος για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, και η ενίσχυση του ανατολικού μετώπου του ΝΑΤΟ αντιμετωπίζεται ως διαρκής προτεραιότητα — όχι ως επιλογή που μπορεί να ανατραπεί από συγκυριακές μεταβολές πολιτικής βούλησης.

Συνολικά, το μήνυμα που εκπέμπεται διεθνώς είναι σαφές: η δυτική δέσμευση δεν είναι διαπραγματεύσιμη σε διμερές επίπεδο και δεν μπορεί να ανατραπεί από πολιτικές πρωτοβουλίες στιγμής. Η στήριξη της Ουκρανίας και η ασφάλεια της Ευρώπης μετατρέπονται σε θεσμικά δεδομένα, με υψηλό κόστος ανατροπής για όποιον επιχειρήσει να τα παρακάμψει.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η μετάβαση στο επόμενο θεσμικό επίπεδο είναι αυτόματη ή χωρίς τριβές. Η διαδικασία ολοκληρώνεται με την υπογραφή του Προέδρου, και εκεί ενδέχεται να υπάρξουν ενστάσεις ή προσπάθειες επαναδιαπραγμάτευσης επιμέρους διατάξεων. Ωστόσο, η ευρεία διακομματική στήριξη του νόμου και ο χαρακτήρας του ως βασικού πλαισίου εθνικής άμυνας καθιστούν το κόστος μιας ευθείας σύγκρουσης υψηλό. Ακόμη και αν υπάρξουν καθυστερήσεις, το θεσμικό μήνυμα δύσκολα ανατρέπεται.

Το πρακτικό αποτέλεσμα αυτής της θεσμικής θωράκισης είναι η δημιουργία ενός ωφέλιμου χρονικού διαστήματος. Για την Ουκρανία, σημαίνει αποτροπή αιφνίδιων ρήξεων και δυνατότητα συνέχισης της άμυνας χωρίς τον φόβο πολιτικής εγκατάλειψης. Για την Ευρώπη, σημαίνει χρόνο ώστε να προχωρήσουν οι χρηματοδοτικές και αμυντικές προετοιμασίες που έχουν ήδη δρομολογηθεί. Δεν πρόκειται για υπόσχεση λύσης, αλλά για εξασφάλιση χρόνου — και, σε αυτή τη φάση, ο χρόνος είναι κρίσιμο στρατηγικό μέγεθος.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο χρόνος που εξασφαλίζεται δεν είναι κενό διάστημα, αλλά χρόνος προετοιμασίας — πολιτικής, οικονομικής και αμυντικής — ιδίως για την ευρωπαϊκή πλευρά. Και ακριβώς εκεί, στη θεσμική αρχιτεκτονική και όχι στις συγκυριακές προθέσεις, κρίνεται σήμερα η ανθεκτικότητα της Δύσης.

---

* Η Δανάη Κουμανάκου είναι πρέσβειρα ε.τ.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News