539
O πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Zοσέ Μανουέλ Μπαρόζο ήταν αισιόδοξος για το μέλλον της Ευρώπης | EUROKINISSI/ delphiforum.gr

Ενας απρόβλεπτος, δύσκολος κόσμος

O πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Zοσέ Μανουέλ Μπαρόζο ήταν αισιόδοξος για το μέλλον της Ευρώπης
|EUROKINISSI/ delphiforum.gr

Ενας απρόβλεπτος, δύσκολος κόσμος

Κατά μία εκδοχή το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών είναι μία ενδιαφέρουσα συνάντηση του αυτονόητου με την κοινή λογική για να ρίξουν μία ματιά στο μέλλον.

Βλέπετε στους καιρούς μας η κοινή λογική θεωρείται πλέον εθνικό αγαθό υπό καθεστώς σχετικής σπανιότητας. Και είναι ένας παράγοντας που εξελίσσεται διαχρονικά, όπως η αισθητική και η ηθική. Αυτό που κάποτε ακουγόταν ως παράλογο, σήμερα αποτελεί τόπο κοινής λογικής. Το πρόβλημα είναι ότι πλέον στις μέρες μας υπάρχουν πολλές απόψεις για το τι στα αλήθεια είναι κοινή λογική. Ίσως να είναι και μερικά δισεκατομμύρια διαφορετικές απόψεις.

Ασφαλώς το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών υιοθετεί μία φιλελεύθερη, πραγματιστική ματιά που κατά βάση αντιπροσωπεύει την οπτική των ανθρώπων που κινούν τον κόσμο. Στους Δελφούς συναντώνται πολιτικοί, επιχειρηματίες, άνθρωποι της επικοινωνίας και της ακαδημαϊκής διανόησης. Όλοι αυτοί μοιράζονται την αγωνία τους για το μέλλον της ανθρωπότητας. Όχι επειδή, απαραιτήτως, τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλά, αλλά επειδή, κυρίως, δεν ξέρουμε προς τα πού κατευθύνονται.

Είναι πολύ δύσκολο να παρακολουθήσεις τις δεκάδες διαφορετικές ενότητες. Όμως δεν είναι το ίδιο δύσκολο να πάρεις μία γενική εικόνα και να κωδικοποιήσεις αυτά που λέγονται. Ο κόσμος οδεύει προς δραματικές ανατροπές που εκπορεύονται από την τεχνολογική εξέλιξη, την κλιματική αλλαγή, τη μετανάστευση και, φυσικά, την άνοδο του λαϊκισμού. Οι άνθρωποι δεν συγκρούονται πλέον για ιδεολογίες, οι παραδοσιακές ιδεολογικές διαμάχες έχουν εξαλειφθεί, ο καθένας πλέον μπορεί να αισθάνεται ότι ξεκινάει τη δική του σύγκρουση με μία πραγματικότητα που δεν του αρέσει.

Παράλληλα η κοινωνική δικτύωση αλλάζει την έννοια της Δημοκρατίας, όπως τη γνωρίζαμε πριν το Facebook, εντείνει τον φθόνο και καθιστά της «Γης τους κολασμένους» εύπιστα πρόβατα στα μαντριά των λαϊκιστών. Μεγάλες εταιρείες αποκτούν σταδιακά δυνάμεις που, στον παλιό κόσμο, μπορούσαν μόνο τα κράτη να αποκτήσουν και να ασκήσουν. Τα Μεγάλα Δεδομένα προβλέπουν (ή και καθορίζουν) συμπεριφορές πριν καν γεννηθούν από το θυμικό μας και ένα από τα μεγαλύτερα φιλοσοφικά ερωτήματα των καιρών μας είναι η ηθική με την οποία θα εξοπλιστούν οι κυρίαρχοι αλγόριθμοι. Ηθικό θα είναι αυτό που το Facebook και η Google θα θεωρούν ηθικό, πλην όμως Κινέζοι και Ρώσοι έχουν άλλη άποψη. Και πιθανότατα έχουμε υποτιμήσει τις διανοητικές δυνατότητες που θα αποκτήσουν τα ρομπότ. Η ζωή μας γίνεται πιο εύκολη, αλλά ο κόσμος όλο και πιο δύσκολος.

Βασικό θέμα συζήτησης στους Δελφούς είναι η ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς σε έναν κόσμο που από τη μία εντείνει τις ανισότητες, αλλά, από την άλλη, δημιουργεί νέες ευκαιρίες ακόμα και για εκείνους που, παλαιότερα, δεν θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε κεφάλαια, συνεργάτες και τεχνολογία. Επίσης οι τεχνολογίες του blockchain και του νέου χρήματος θα αποκεντρώσουν την κεφαλαιακή ισχύ, στο μέλλον οι τράπεζες δεν θα είναι τόσο ισχυρές όσο είναι σήμερα.

Η Ευρώπη ανησυχεί για το Brexit, τον λαϊκισμό και το ευρωσκεπτικισμό. Η Αμερική επιλέγει τα τείχη της εσωστρέφειας, ενώ η Ρωσία και η Κίνα ακονίζουν νύχια πάνω σε αγωγούς τεχνολογίας και ενέργειας. Το απρόβλεπτο έχει μεγαλύτερο βάρος από όσο είχε παλιά, ενώ ο λαϊκισμός μπορεί να γεννήσει συγκρούσεις ακόμα και σε ένα περιβάλλον που θεωρείτο ελεγχόμενο.

Και η Ελλάδα; Ε, τα γνωστά. Πρέπει, λένε, να κάνει μεταρρυθμίσεις, να βελτιώσει το brand της, να απαλλαγεί από τον λαϊκισμό και να ευνοήσει την καινοτομία, αξιοποιώντας το φυσικό περιβάλλον και τη γεωγραφική της θέση. Όμως συνέχεια δεν λέμε τα ίδια και τα ίδια; Ναι. Γιατί η βαριά βιομηχανία της χώρας είναι οι εμμονές της.