464
Το σπρέι "απομακρύνει" τα συμπτώματα της κατάθλιψης σε δύο ώρες | Shutterstock

Το πρώτο αντικαταθλιπτικό σε σπρέι

Το σπρέι "απομακρύνει" τα συμπτώματα της κατάθλιψης σε δύο ώρες
|Shutterstock

Το πρώτο αντικαταθλιπτικό σε σπρέι

Τα αντικαταθλιπτικά που είναι διαθέσιμα εδώ και δεκαετίες, χρειάζονται τουλάχιστον δύο μήνες για να προκαλέσουν «ευτυχία» ή να απομακρύνουν τα αρνητικά συναισθήματα. Έχουν όλα σχεδόν κοινό μηχανισμό δράσης στον εγκέφαλο. Το νέο φάρμακο που εγκρίθηκε σήμερα από τον αμερικανικό ΕΟΦ (FDA), αντιμετωπίζει τα συμπτώματα σε μερικές ώρες. Ποιος έχει τόσο άμεση ανάγκη; Πρώτος από όλους αυτός που επιχειρεί να αυτοκτονήσει. Άλλωστε το φάρμακο δεν είναι για ευρεία χρήση, καθώς η διάρκειά του είναι μικρή και η τιμή του αστρονομική.

Η δραστική ουσία είναι ένα παράγωγο της κεταμίνης (εσκεταμίνη), η οποία χρησιμοποιείται από τους κτηνιάτρους για αναισθησία των ζώων. Επίσης, είναι γνωστή και ως special K, ένα από τα γνωστά ναρκωτικά των club. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, το FDA έχει θέσει ως «όρο» για να αδειοδοτήσει το φάρμακο, να χορηγείται μόνο μέσα σε νοσοκομεία και όχι να μπορεί να το αγοράσει ο οποιοσδήποτε από το φαρμακείο ή έστω να το πάρει σπίτι του.

Το φάρμακο κυκλοφορεί ως ρινικό εκνέφωμα, δηλαδή σαν σπρέι για τη βουλομένη μύτη. Το θεραπευτικό πρωτόκολλο αναφέρει ότι η εφαρμογή του θα πρέπει να γίνεται δύο φορές την εβδομάδα επί τέσσερις εβδομάδες, σε συνδυασμό με ακόμα ένα «κλασικό» αντικαταθλιπτικό χάπι. Το κόστος του για ένα μήνα, σύμφωνα με την φαρμακευτική εταιρεία Janssen, θα είναι κοντά στις 3.500 ευρώ.

«Θεόσταλτο» για τους ανθρώπους που έχουν αυτοκτονικές τάσεις και άλλου τύπου βαριά καταθλιπτικά επεισόδια χαρακτήρισε το φάρμακο ο Στίβεν Χόλλον, καθηγητής ψυχιατρικής και συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο Βάντερμπιλτ του Τενεσί. «Το φάρμακο δεν προορίζεται για όλους, αλλά μόνο για όσους δεν ανταποκρίνονται στις ήδη υπάρχουσες φαρμακευτικές αγωγές», εξηγεί ο ίδιος μιλώντας στους New York Times.

Χαρούμενοι αλλά και συγκρατημένοι

Η εσκεταμίνη κάνει τομή στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης, 30 χρόνια μετά την κυκλοφορία της φλουοξετίνης (Prozac, Ladose). Είναι ένα φάρμακο που καλύπτει το μεγάλο κενό των περίπου 300.000 ανθρώπων στον κόσμο που ζουν με βαριά κατάθλιψη. Ωστόσο, οι επιστήμονες που έχουν μακροχρόνια εμπειρία στην αντιμετώπιση της νόσου είναι επιφυλακτικοί για δύο λόγους.

Ο πρώτος είναι ότι η Ιστορία με το Prozac έχει δείξει, ότι ακόμη και άτομα που δεν χρειάζονταν αντικαταθλιπτική αντιμετώπιση, έσπευσαν να πάρουν το «χάπι της χαράς». Και αυτό δεν θα ήθελαν να συμβεί με την εσκεταμίνη.

Ο δεύτερος είναι ότι τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών για την εσκεταμίνη, που πληρώθηκαν και πραγματοποιήθηκαν από την Janssen ήταν «μεικτά». Όπως φάνηκε από μία κλινική μελέτη που εξέτασε ο FDA, οι ασθενείς που πήραν εσκεταμίνη εμφάνισαν στατιστικά καλύτερα αποτελέσματα από εκείνους που έλαβαν εικονικό φάρμακο, μειώνοντας τις βαθμολογίες σε μια τυπική κλίμακα κατάθλιψης 60 βαθμών κατά 21 μονάδες, σε σύγκριση με τους 17 βαθμούς που μείωσαν όσοι πήραν εικονικό φάρμακο (placebo). Όμως σε άλλες δύο δοκιμές, το φάρμακο δεν παρουσίασε στατιστικά καλύτερη απόδοση από τη θεραπεία με εικονικό φάρμακο. Ιστορικά, ο FDA απαιτεί από ένα φάρμακο να έχει επιτύχει σε δύο βραχυπρόθεσμες δοκιμές πριν εγκριθεί. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη στη συγκεκριμένη περίπτωση.