«Λύσε με!»: Γιατί οι μεγάλοι φιόγκοι είναι παντού
«Λύσε με!»: Γιατί οι μεγάλοι φιόγκοι είναι παντού
Τα «Ανεμοδαρμένα Υψη» (1847), το κλασικό μυθιστόρημα της Εμιλι Μπροντέ, είναι μια ιστορία για τον πόνο, την εκδίκηση και τους βάλτους του Γιόρκσαϊρ ως μεταφορά για τις κακές επιλογές ζωής, που έχει μεταφερθεί πολλές φορές στον κινηματογράφο. Αλλά η νέα κινηματογραφική προσέγγιση της Εμεραλντ Φένελ, όπως φαίνεται στο επίσημο τρέιλερ της ταινίας «Wuthering Heights», είναι εντελώς σύγχρονη, με άλλα λόγια πολύ 2025, μάλιστα έχει ήδη ξεσηκώσει πολλές διαδικτυακές συζητήσεις.
Και όπως σχολιάζει στον Guardian η Μοργουένα Φέριεραν, αν έχει κάτι που πρέπει να λάβουμε υπόψη, είναι επίσης οι …φιόγκοι της Κάθι, η οποία, στο δίλεπτο τρέιλερ της νέας ταινίας της Φένελ, εμφανίζεται με φιόγκους σε όλα τα χρώματα, κόκκινους και μαύρους, ροζ και μπλε σκούρους. Υπάρχουν φιόγκοι σις γλάστρες του κήπου και φιόγκοι δεμένοι γύρω από τον λαιμό του «κακού» Εντγκαρ Λίντον Μερικοί φιόγκοι κυματίζουν στον αέρα, άλλοι λύνονται με μεγάλη ταχύτητα. Σε ένα αξέχαστο πλάνο, δε, βγαλμένο κατευθείαν από ένα τολμηρό μυθιστόρημα της Τζίλι Κούπερ, ένας όμορφος λευκός φιόγκος κόβεται από το μπούστο της Κάθι με ένα μαχαίρι εργάτη, κάτι εντελώς ασυγχώρητο αν δεν ήταν απίστευτα σέξι, σχολιάζει η συντάκτρια μόδας της βρετανικής εφημερίδας. Ωστόσο πρόκειται αποκλειστικά για τέχνασμα της πλοκής, αφού η Εμιλι Μπροντέ σπάνια αναφέρει φιόγκους στο βιβλίο της.
Βεβαίως, οι φιόγκοι δεν είναι κάτι καινούργιο. Τους φορούσαν τα παιδιά της Βικτωριανής εποχής, αλλά και η Μαρία Αντουανέτα. Είναι σήμα κατατεθέν της Μίνι Μάους και της τραγουδίστριας Τζότζο Σίουα. Αλλά μερικές φορές οι σημερινές εκδοχές έχουν μεγαλύτερη επιρροή. Πάρτε για παράδειγμα, η επίθεση από τρολ που δέχτηκε νωρίτερα φέτος η ουαλή παίκτρια του ράγκμπι Τζόρτζια Ιβανς, επειδή φορούσε ροζ φιόγκο στα μαλλιά της κατά τη διάρκεια ενός αγώνα, οδήγησε τελικά σε ένα κύμα συμπαράστασης, όταν σε έναν αγώνα εναντίον της εθνικής ομάδας των Φίτζι φορέθηκαν περισσότεροι από 1.000 φιόγκοι σε ένδειξη αλληλεγγύης.
Το 2025, οι φιόγκοι είναι μεγάλοι, φανταχτεροί και επιδεικτικοί. Είναι το κεντρικό κομμάτι μιας εμφάνισης, όχι απλά ένα αξεσουάρ, υπογραμμίζει η Μοργουένα Φέριερ στον Guardian και δίνει το παράδειγμα της χρυσής τουαλέτας του οίκου Marc Jacobs με τον τεράστιο φιόγκο στο στήθος, που φόρεσε η Λίλι Αλεν στο πάρτι για το λανσάρισμα του άλμπουμ της. Υπάρχει, εξάλλου, μεγάλη ποικιλία μοντέρνων φιόγκων. Μπορεί να είναι όμορφοι και σεμνοί (η Αμάντα Σέιφριντ εμφανίστηκε στο φεστιβάλ κινηματογράφου της Βενετίας τυλιγμένη σαν δώρο με ένα σύνολο Prada), αλλά και σκούροι και gothy (όπως ο τεράστιος φιόγκος στην τουαλέτα Louis Vuitton από σκούρο πράσινο βελούδο της Σίνθια Ερίβο στην τελετή των Οσκαρ).
Και δεν τους φορούν μόνο οι διασημότητες: στους εμπορικούς δρόμους του Ηνωμένου Βασιλείου, η Next πουλάει πολλές διαφορετικές ζακέτες με φιόγκους, ενώ το M&S έχει δύο μικρά μαύρα φορέματα στολισμένα με φιογκάκια για τα Χριστούγεννα, το ένα με μικρούς λευκούς φιόγκους στο στήθος και το άλλο με έναν μεγάλο φιόγκο να κυριαρχεί. Στου Joseph, ένα λευκό βαμβακερό πουκάμισο για σμόκιν συνοδεύεται με έναν αποσπώμενο μαύρο φιόγκο από κορδέλα γκρο γκρεν, ενώ ο Oliver Bonas προτείνει μια μεγάλη σειρά με σκουλαρίκια σε σχήμα φιόγκου και αντίστοιχα ο Damson Madder αξεσουάρ μαλλιών με φιόγκο.
Ακόμη, τον Σεπτέμβριο, ο Τζόναθαν Αντερσον άνοιξε την πολυαναμενόμενη επίδειξη της πρώτης του γυναικείας συλλογής για τον οίκο Dior με ένα λευκό στράπλες φόρεμα στολισμένο με δύο μεγάλους φιόγκους από οργάντζα στο στήθος και στο στρίφωμα. Οπότε, δεν είναι περίεργο το γεγονός ότι το διαδίκτυο αποκαλεί το 2025 «year of the bow-pocalypse» («χρονιά της φιόγκο-αποκάλυψης»…).
Υπάρχει, βέβαια, ο κίνδυνος της υπερβολής. Οι φιόγκοι, άλλωστε, είναι εύκολοι στο δέσιμο και ένας οικονομικός τρόπος για να εντυπωσιάσουμε, ειδικά καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, η πιο φασαριόζικη εποχή του φιόγκου. Αλλά υπάρχει και κάτι μεγαλύτερο που παίζει ρόλο. Από την (ρουστίκ) μικροτάση του cottagecore της εποχής της πανδημίας μέχρι την υποκουλτούρα της tradwife, τα τελευταία χρόνια η γυναικεία ένδυση περιβάλλεται από μια παράξενη ιδέα για τη θηλυκότητα, που αναπολεί την αθωότητα του ποιμενικού παραδείσου. Το να ντύνεσαι ως γυναίκα, ή αυτή καθαυτή η ιδέα αυτού του στυλ, έχει αλλάξει και οι φιόγκοι έχουν γίνει ένα μέσο επίδειξης της θηλυκότητας με τον πιο έντονο δυνατό τρόπο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο Χάρι Στάιλς στο Met Gala του 2019 με ένα σύνολο Gucci by Alessandro Michele
«Eχει υπάρξει μια σταδιακή μετατόπιση των γυναικών που δεν αισθάνονται πλέον ότι πρέπει να ντύνονται σαν άντρες για να τις παίρνουν στα σοβαρά», λέει στον Guardian η Ελίζα Ντε Γουίνγκερτ επιμελήτρια στο μουσείο μόδας Momu της Αμβέρσας, όπου η τρέχουσα έκθεση, «Girls», εξετάζει τον αντίκτυπο της κοριτσίστικης ηλικίας στον πολιτισμό. Η αναβίωση του φιόγκου, εξηγεί, έρχεται σε μια εποχή που άλλα παραδοσιακά κοριτσίστικα είδη –τα παπούτσια Mary Jane και οι λευκές κάλτσες, για παράδειγμα – «έχουν υιοθετηθεί ξανά και έχουν αγκαλιαστεί από ανθρώπους που βλέπουν την κοριτσίστικη αισθητική όχι ως αδυναμία ή έλλειψη πνευματικής αυστηρότητας, αλλά ως κάτι για το οποίο πρέπει να είναι περήφανοι».
Πάρτε για παράδειγμα νέους σχεδιαστές όπως οι Σάντι Λιάγκ, Τσόποβα Λοουένα και η Σιμόν Ροσά, οι οποίες έχουν κάνει τους φιόγκους σήμα κατατεθέν τους, βάζοντάς τους σε τσάντες, σλιπάκια, ακόμη και σε νυφικά. «Για αυτές τις σχεδιάστριες, ο φιόγκος έχει γίνει ένα είδος κώδικα ή ταυτότητας», λέει στον Guardian η ιστορικός μόδας Βάλερι Στιλ, «Είναι ένα σύμβολο θηλυκότητας, αλλά είναι επίσης ειρωνικοί», τονίζει. Και η Φέριερ σχολιάζει το άρθρο της ότι ένας όμορφος φιόγκος φορεμένος σε ένα μη αναμενόμενο πλαίσιο είναι ανατρεπτικός, σχολιάζει.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο Αντριου Γκάρφιλντ με γιακά – φιόγκο σο κόκκινο χαλί των Οσκαρ
Η δανή σχεδιάστρια Σέσιλι Μπάνζεν το γνωρίζει πολύ καλά αυτό. Σχεδιάζει ογκώδη φορέματα για όλους τους σωματότυπους, χρησιμοποιώντας φιόγκους αντί για φερμουάρ και κουμπιά, τοποθετώντας τους, μάλιστα, στον ώμο ενός φορέματος για να το συγκρατεί. «Μου αρέσει το γεγονός ότι ένας φιόγκος μπορεί να είναι θηλυκός, αλλά και επιπόλαιος, κυρίως, όμως όχι υπερβολικά σέξι», λέει, «Πρόκειται για γυναίκες που ντύνονται για τις γυναίκες». Η Ντε Γουίνγκερτ συμφωνεί: «Ο τρόπος που χρησιμοποιούνται οι φιόγκοι σήμερα συχνά έρχεται σε αντίθεση με κάτι πιο σκοτεινό, ένα χαρούμενο στοιχείο σε μια σκοτεινή εποχή», λέει, «Δεν αφορούν πραγματικά το ανδρικό βλέμμα».
Κι όμως, οι άνδρες ήταν αυτοί που φόρεσαν για πρώτη φορά φιόγκους, όταν οι κροάτες στρατιώτες, των οποίων η στολή περιλάμβανε ένα κασκόλ δεμένο με κόμπο, ενέπνευσαν μια νέα τάση στην αυλή του Λουδοβίκου ΙΔ΄, με φιόγκους στα ρούχα των αριστοκρατών. Στη συνέχεια ήρθε η Μαρία Αντουανέτα, η οποία πραγματικά χρησιμοποίησε τον φιόγκο ως αντικείμενο μόδας, λέει η δρ Σάρα Γκραντ, επιμελήτρια στο μουσείο V&A που ειδικεύεται στο design του 18ου και 19ου αιώνα. Περιγράφει την Αντουανέτα ως «τον κορυφαίο φιόγκο της ιστορίας». «Φορούσε φιόγκους στα μαλλιά της, σε φορέματα, στο στήθος της, ήταν υφασμένοι σε μαξιλάρια και έπιπλα», λέει η Γκραντ στον Guardian. Γιατί τότε το θέμα ήταν «να επιδείξεις τα καλύτερα γαλλικά μεταξωτά σου, φυσικά», αλλά η τοποθέτησή τους ήταν επίσης στρατηγική: «νάτοι, κλείνουν το μάτι σε τυπικά θηλυκές περιοχές», επισημαίνει η επιμελήτρια του V&A.

Στις μέρες μας, πάντως, σπάνια υπάρχει κόκκινο χαλί χωρίς την εμφάνιση μερικών ανδρών με εντυπωσιακούς φιόγκους (όπως ο Αντριου Γκάρφιλντ και ο Χάρι Στάιλς, αλλά και ο Νκούτι Γκάτβα στο Met Gala με κοστούμι Ozwald Boateng και μαύρο πουκάμισο με γιακά – φιόγκο). Στην αυλή του 18ου αιώνα, οι φιόγκοι που φορούσαν οι άνδρες ήταν κυρίως status symbol. Στη σημερινή μόδα, ωστόσο, συμβολίζουν την περιφρόνηση του δυαδικού φύλου, μια κορυφαία κίνηση από μόνη της.
Φυσικά, δεν είναι όλοι οι φιόγκοι δεμένοι ισότιμα. Στο « All’s Fair», τη νέα αποκρουστική δικαστική σειρά της Disney+ (χαρακτηρίστηκε η «χειρότερη τηλεοπτική σειρά όλων των εποχών»), με την Κιμ Καρντάσιαν επικεφαλής μιας ομάδας γυναικών δικηγόρων διαζυγίων, η δικηγόρος την οποία υποδύεται η Σάρα Πόλσον φοράει έναν τόσο μεγάλο φιόγκο στον λαιμό της που μόλις της επιτρέπει να βλέπει πάνω από αυτόν, κατάλληλο για έναν χαρακτήρα που ασφυκτιά από την ίδια του την επιθυμία να ανήκει στο γυναικείο κλαμπ, σχολιάζει καυστικά η Μοργουένα Φέριερ στον Guardian.
Στρατηγική, εξάλλου, είναι η χρήση των φιόγκων και από παρουσιάστριες τηλεοπτικών εκπομπών, όπως η Κέιτ Γκάραγουεϊ του «Celebrity Traitors». Ο φιόγκος της έμοιαζε να λέει ότι η Γκάραγουεϊ «έχει μια απαλότητα, απλώς μας έχει λείψει», λέει η Ντε Γουίνγκερτ.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο Νκούτι Γκάτβα στο φετινό Met Gala με κοστούμι Ozwald Boateng
Με τούτα και με κείνα, ωστόσο, είναι εύκολο να ξεχάσουμε ότι οι φιόγκοι είναι επίσης απλώς ένας τρόπος να δέσουμε κάτι. «Οι φιόγκοι ήταν πάντα διακοσμητικοί και θηλυκοί», λέει η Μπάνζεν. «Προσωπικά, τους χρησιμοποιώ ως σύστημα ρύθμισης για να αλλάξω το σχήμα ή το μέγεθος κάποιου πράγματος». Η δανή designer επιλέγει πάντα έναν φιόγκο αντί για ένα κουμπί ή ένα φερμουάρ: «Ενας μεγάλος φιόγκος γύρω από τη μέση μπορεί να αλλάξει εντελώς ένα ένδυμα», υπογραμμίζει.
Αλλά ακόμη και αυτό μας ξαναφέρνει στο σεξ: «Ναι, είναι ένας τρόπος να κλείσεις ή να ανοίξεις κάτι, αλλά ανάλογα με το πού βρίσκεται ο φιόγκος, δεν μπορείς να ξεφύγεις από το γεγονός ότι δένεσαι ως δώρο για κάποιον», επισημαίνει η Στίλ. «Είναι ένα σημαίνον φύλου αλλά και ένα ερωτικό σημαινόμενο. Ενας φιόγκος λέει: “λύσε με!”», τονίζει.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News
