Στις 10 Ιανουαρίου 2016, πριν από ακριβώς δέκα χρόνια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξελέγη αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας. Υπάρχουν πολιτικές διαδρομές που μοιάζει να έχουν σχεδιαστεί σε γραφείο και άλλες που θυμίζουν περισσότερο μυθιστόρημα με ειρωνικό αφηγητή. Η πορεία (αρχηγική και πρωθυπουργική) του Μητσοτάκη ανήκει καταφανώς στη δεύτερη κατηγορία.

Δέκα χρόνια μετά την απρόσμενη εκλογή του, η Ιστορία –που έχει χιούμορ– τον καταγράφει πλέον ως τον δεύτερο μακροβιότερο αρχηγό της ΝΔ, ως τον πρωθυπουργό που κέρδισε αλλεπάλληλες εκλογές και πάει για ρεκόρ, ως τον ηγέτη που κατόρθωσε να μετατρέψει ένα κόμμα της κρίσης σε κόμμα εξουσίας με διάρκεια. Οχι χωρίς κόστος, όχι χωρίς αντιφάσεις, αλλά με σταθερότητα που σπανίζει στα καθ’ ημάς.

Το 2016 η ΝΔ ήταν κόμμα πληγωμένο, χρεωμένο, ηττημένο, με εσωτερικές καχυποψίες, που απευθυνόταν σε μια κοινωνία στραμμένη αλλού. Ο Μητσοτάκης δεν υποσχέθηκε θαύματα. Υποσχέθηκε δουλειά, τάξη, «κανονικότητα». Λέξεις βαρετές τότε. Σχεδόν αντιεμπορικές. Αποδείχθηκαν όμως ανθεκτικές.

Στην πορεία άλλαξε το DNA της παράταξής του χωρίς να τη διαλύσει. Εφερε ψηφιακό κράτος, κεντρώο λεξιλόγιο, φιλελεύθερες επιλογές και μια διαρκή έγνοια για το διεθνές προφίλ και την άμυνα της χώρας. Ταυτόχρονα, συγκρούστηκε –ή συμβιβάστηκε– με το παλιό κόμμα, ανάλογα με τη συγκυρία. Γιατί η πολιτική, στο τέλος-τέλος, δεν είναι σεμινάριο, είναι διαχείριση συσχετισμών.

Ο βασικός κορμός αυτής της δεκαετίας είναι προφανώς η πρωθυπουργική θητεία του. Μια θητεία που ξεκίνησε το 2019 με προσδοκίες «κανονικότητας» και βρέθηκε σχεδόν αμέσως αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες κρίσεις. Πανδημία, ενεργειακό σοκ, πληθωρισμό, γεωπολιτικές αναταράξεις, μεταναστευτικές πιέσεις, φυσικές καταστροφές. Σε αυτό το περιβάλλον η κυβέρνησή του παρήγαγε απτά αποτελέσματα: ψηφιακό κράτος που μπήκε στη ζωή των πολιτών, δημοσιονομική σταθερότητα, επιστροφή της χώρας σε επενδυτική βαθμίδα, διεθνή παρουσία χωρίς συμπλέγματα.

Ταυτόχρονα, όμως, η ίδια περίοδος γέννησε και τις αντιφάσεις της. Σκάνδαλα που πλήγωσαν το αφήγημα της «αριστείας», στιγμές κρατικής ανεπάρκειας σε κρίσιμες καταστάσεις, κοινωνικές ανισότητες που δεν εξαφανίστηκαν, αδυναμίες να νικηθεί ένα βαθύ κράτος που αντιστέκεται σθεναρά σε κάθε αλλαγή.

Ο Μητσοτάκης έδειξε μια τρομερή ευελιξία. Πότε λειτούργησε ως ατμομηχανή που σέρνει τα βαγόνια του κόμματος και της κυβέρνησής του προς τις μεταρρυθμίσεις, και πότε ως πυροσβέστης που έσβηνε μόνος του τις φωτιές που ξεσπούσαν εδώ κι εκεί. Κυβέρνησε περισσότερο ως μάνατζερ παρά ως χαρισματικός ηγέτης, και αυτό στην Ελλάδα είναι ταυτόχρονα προσόν και μειονέκτημα.

Και όμως, παρά τις φθορές, η δημοσκοπική αντοχή του παραμένει αξιοσημείωτη. Σε μια χώρα όπου οι πρωθυπουργοί καίγονται γρήγορα, εκείνος διατηρεί ευδιάκριτο προβάδισμα και μια εικόνα σταθερότητας που λειτουργεί σχεδόν υπνωτιστικά για ένα κουρασμένο εκλογικό σώμα. Δεν είναι τυχαίο ότι παραμένει πιθανότατο το ενδεχόμενο να γίνει ο μόνος μεταπολιτευτικός πρωθυπουργός με τρεις συνεχείς θητείες.

Αν το δούμε ψυχρά, ο χρόνος δουλεύει υπέρ του. Ηδη, σε διάρκεια πρωθυπουργίας συγκρίνεται με όλα τα βαριά ονόματα της μεταπολεμικής Ιστορίας μας. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μεταπολιτευτικά κυβέρνησε έξι χρόνια, συνολικά δεκατέσσερα και μισό. Ο Ανδρέας Παπανδρέου σχεδόν έντεκα, όλα μετά το 1974, αλλά όχι συνεχόμενα. Ο Κώστας Καραμανλής περίπου πεντέμισι. Ο Γιώργος Παπανδρέου κάτι λιγότερο από δυόμισι. Ο Κώστας Σημίτης έφτασε σχεδόν τα οκτώ. Ο Μητσοτάκης, αν κάνει εκλογές το 2027, όπως όλα δείχνουν, θα έχει πιάσει τα οκτώ. Αν συνεχίσει, δεν θα τους συναγωνίζεται απλώς, θα ξεπεράσει όλους τους άλλους πλην του ιδρυτή της ΝΔ.

Και εδώ ακριβώς έρχεται το αλατοπίπερο της Ιστορίας. Διότι όλη αυτή η διαδρομή ξεκίνησε όχι από κάποιον θρίαμβο, αλλά από ένα φιάσκο. Την κατάρρευση του συστήματος καταμέτρησης στην πρώτη εκλογή αρχηγού της ΝΔ. Συνεχίστηκε με μια νίκη την οποία πέτυχε ως αουτσάιντερ, ενάντια σε φαβορί και κομματικά στερεότυπα. Σαν να ήθελε η Ιστορία να μας προειδοποιήσει ότι δεν σκόπευε να σεβαστεί καμία πρόβλεψη.

Δέκα χρόνια μετά, ο Μητσοτάκης δεν είναι ούτε συγκυριακός ούτε τυχαίος. Είναι προϊόν επιμονής, συγκυριών, επιλογών σωστών και λανθασμένων. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ειλικρινές πορτρέτο του. Ενας αρχηγός και πρωθυπουργός που άντεξε περισσότερο από όσο προέβλεπαν φίλοι και αντίπαλοι, σε μια χώρα που σπάνια συγχωρεί τη διάρκεια.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News