Οι τίτλοι τους θα ακουστούν συχνά μέσα στη νέα χρονιά που διανύουμε, καθώς διαθέτουν ένα αδιαμφισβήτητο προσόν, πέρα από την ίδια την ποιότητα του κειμένου: αντέχουν στον χρόνο. Για την ακρίβεια, αντέχουν τα τελευταία 100 χρόνια, καθώς το έτος κυκλοφορίας τους ήταν το 1926. Ο Μεσοπόλεμος, δηλαδή, των μεγάλων υποσχέσεων (τα «20’s που βρυχώνται», όπως έλεγαν στις ΗΠΑ), η εποχή της ξέφρενης τζαζ, αλλά και των επώδυνων ματαιώσεων. Ολα αυτά άλλωστε θα κλιμακώνονταν με το Κραχ του 1929 και την επακόλουθη ύφεση. Οι συγγραφείς της περιόδου, λοιπόν, είχαν πολλαπλά ερεθίσματα για να αποτυπώσουν έναν κόσμο που έδειχνε εξωστρεφής, αλλά έκρυβε τις αγωνίες του για το αύριο που πλησίαζε ολοένα και πιο απειλητικό.

«Ο ήλιος ανατέλλει ξανά», Ερνεστ Χεμινγουέι

Το καλοκαίρι του 1925 ο Χέμινγουεϊ και διάφοροι περιπετειώδεις φίλοι του ταξιδεύουν στην Παμπλόνα της Ισπανίας για τις διαβόητες ταυρομαχίες. Στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια έξι εβδομάδων, ξοδεύεται σε μεθυσμένους καβγάδες, ερωτική αντιζηλία, απιστίες και hangover.

Τις εμπειρίες εκείνες θα αποτυπώσει στο πρώτο μεγάλο του μυθιστόρημα με τίτλο «Ο ήλιος ανατέλλει ξανά» (στα ελληνικά από τον «Καστανιώτη»), όπου πρωταγωνιστής είναι ο Τζέικ Μπαρνς, αμερικανός δημοσιογράφος που κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου έχει τραυματιστεί στα γεννητικά όργανα και πλέον ζει στο Παρίσι με μια παρέα ευκατάστατων συμπατριωτών του.

Οι σχέσεις τους θα περάσουν από σαράντα κύματα στις εξόδους των κλαμπ, αλλά ειδικά με την εκδρομή τους στην Παμπλόνα της Ισπανίας με αφορμή μια μεγάλη τοπική γιορτή.  Το έργο θεωρήθηκε επαναστατικό για τη σύγχρονη λογοτεχνία όσο και για τους συνομηλίκους του Χεμινγουέι, οι οποίοι θα αποκαλούνταν για πάντα η «Χαμένη Γενιά».

«Η δολοφονία του Ρότζερ Ακρόιντ», Αγκαθα Κρίστι

Κλασική περίπτωση βιβλίου που αρκεί από μόνο του για να κάνει διάσημη μία συγγραφέα, η οποία θα επιμείνει μέχρι τέλους στο αδιόρατο χιούμορ και τη «δικαιοσύνη» της αστυνομικής λογοτεχνίας. Ο Ρότζερ Ακρόιντ του τίτλου (που κυκλοφορεί από τον «Ψυχογιό») είναι ένας άνθρωπος που γνωρίζει πολλά. Ότι η γυναίκα που αγαπά έχει δηλητηριάσει τον πρώτο σύζυγό της. Ότι κάποιος την εκβίαζε. Και ότι αυτοκτόνησε με υπερβολική δόση βαρβιτουρικών. Μάλιστα ο ίδιος δεν θα μάθει ποτέ ποιος είναι ο εκβιαστής, παρόλο που περιμένει το βραδινό ταχυδρομείο…

Η Αγκαθα Κρίστι -που, παρεμπιπτόντως πέθανε στις 12 Ιανουαρίου 1976- μεταφέρει τους αναγνώστες στο Κινγκς Αμποτ, ένα μικρό χωριό της βρετανικής επαρχίας, όπου ο Ηρακλής Πουαρό έχει αποσυρθεί με άκρα μυστικότητα για να ησυχάσει. Φυσικά δεν θα μπορέσει υπό το βάρος των νέων εξελίξεων. Υπόψιν ότι η λύση του μυστηρίου θεωρήθηκε επίμαχη, επειδή υπερέβαινε τους παραδοσιακούς κανόνες της γραφής μυστηρίου, έτσι όπως είχαν τεθεί από το London Detection Club, την επίλεκτη οργάνωση από συγγραφείς αστυνομικών, της οποίας η Κρίστι ήταν μέλος.

«Ο Πύργος», Φραντς Κάφκα

Στον «Πύργο» ο πρωταγωνιστής λέγεται για άλλη μια φορά Κ. και είναι χωρομέτρης. Χωρίς άλλο όνομα ή επίθετο φτάνει σε ένα χωριό και προσπαθεί να αποκτήσει πρόσβαση στις μυστηριώδεις Αρχές οι οποίες κυβερνούν από έναν πύργο. Ο Κάφκα πέθανε προτού ολοκληρώσει το έργο, οπότε ο «Πύργος» κυκλοφόρησε σε βιβλίο με τη φροντίδα του επιστήθιου φίλου του Μαξ Μπροντ (στα ελληνικά από τις «Ροές»).

Σύμφωνα με την μαρτυρία του Μπροντ, ο Κάφκα είχε σκοπό να τελειώσει το γραπτό του με τον χωρομέτρη να πεθαίνει από εξάντληση. Και, πάνω στο ψυχορράγημά του, θα κατέφθανε αγγελιοφόρος με την είδηση ότι, παρόλο που δεν θα γινόταν δεκτός ως επίσημος χωρομέτρης του Πύργου, θα του επιτρεπόταν να ζήσει στο χωριό. Περιττό και να υπενθυμίσει κανείς ότι τα βασικά ζητήματα πάνω στα οποία γράφει ο Κάφκα είναι η αποξένωση, η ατελείωτη γραφειοκρατία, η απόγνωση και η μάταιη επιδίωξη ενός ανεπίτευκτου σκοπού.

«Γουίνι το Αρκουδάκι», Α.Α. Μιλν

Ο Γουίνι το Αρκουδάκι είναι το προϊόν φαντασίας του άγγλου συγγραφέα Α.Α.Μιλν, ο οποίος ξεκίνησε τη σειρά το 1924 με το βιβλίο «Οταν ήμασταν νέοι» σε μορφή ποιήματος. Το 1926 κυκλοφόρησε το δεύτερο βιβλίο και είχε την ονομασία Γουίνι το Αρκουδάκι, με εικονογράφησης του Ε.Χ.Σέπραντ.

Ο Μιλν ονόμασε τον ήρωα Γουίνι από ένα αρκουδάκι που είχε ο γιος του, Κρίστοφερ. Μάλιστα, πολλοί από τους χαρακτήρες, πήραν το όνομά τους από τα παιχνίδια του γιου του. Ο δε Κρίστοφερ είχε ονομάσει ο ίδιος το αρκουδάκι Winne από μία μαύρη αρκούδα που συχνά επισκεπτόταν στο Ζωολογικό Κήπο του Λονδίνου και Pooh από έναν κύκνο που είχε δει σε κάποιες διακοπές. Ο αγαπημένος φίλος του Γουίνι γίνεται ο Piglet (το Γουρουνάκι), με τον οποίο περνάει τον περισσότερο χρόνο. Κατά τα άλλα μένει στο δάσος των γαλάζιων ονείρων (Δάσος των Εκατό Στρεμμάτων), μαζί με τους φίλους του: τον Λαγό, την Κουκουβάγια, την Κάνγκα και τον Ρω, τον Γκαρή, τον Τίγρη κλπ.

«Ονειρική ιστορία», Αρθουρ Σνίτσλερ

«Εχω συχνά αναρωτηθεί από πού μπορέσατε να αποκομίσετε ετούτη ή εκείνη τη μυστική γνώση, την οποία εγώ κατέκτησα ύστερα από κοπιώδη διερεύνηση του αντικειμένου, και τελικά κατέληξα να ζηλεύω τον ποιητή, τον οποίον ούτως ή άλλως θαύμαζα. Eχω λοιπόν σχηματίσει την εντύπωση πως εσείς, δια της διαίσθησης -στην πραγματικότητα όμως ως συνέπεια εκλεπτυσμένης αυτοαντίληψης- γνωρίζετε όλα εκείνα, όσα αποκάλυψα εγώ έπειτα από κοπιαστική εργασία σε άλλους ανθρώπους».

Στην παραπάνω επιστολή του προς τον Αρτουρ Σνίτσλερ, ο Ζίγκμουντ Φρόιντ συνοψίζει τον γενικό θαυμασμό για τη νουβέλα πρωτοποριακής τόλμης «Ονειρική ιστορία» (εκδ. Ερατώ στα ελληνικά), η οποία θα δάνειζε τελικά την πλοκή της στην ταινία «Μάτια Ερμητικά Κλειστά» του Στάνλεϊ Κιούμπρικ ύστερα από 73 χρόνια.

Στην πλοκή, ένας νεαρός γιατρός και η σύζυγός του, επιστρέφοντας από χορό μεταμφιεσμένων, αρχίζουν να αφηγούνται επεισόδια -πραγματικά ή φανταστικά- τα οποία ως εκείνη τη στιγμή δεν είχαν εξομολογηθεί ο ένας στον άλλον. «Το παιχνίδι, ασυνείδητα σχεδόν και χωρίς τη θέλησή τους, καταλήγει σε μια δίνη εκρηκτική και για τους δύο, καμωμένη από οράματα γεμάτα προσωπεία άκρως ανησυχητικά, από μυστηριώδη περιβάλλοντα και μυστικά, από καταπιεσμένες επιθυμίες που έρχονται απροσδόκητα στο φως, από ερωτικές εντάσεις, που έμεναν απωθημένες για μεγάλο διάστημα» θα γράψει η εφημερίδα «La Repubblica».

«Η πληρωμή του στρατιώτη», Γουίλιαμ Φώκνερ

Με το μυθιστόρημα αυτό έκανε εν έτει 1926 την είσοδό του στη λογοτεχνία ο μεγάλος αμερικανός συγγραφέας και οι κριτικοί της εποχής διέκριναν ήδη τις αρετές που θα χαρακτήριζαν τον μελλοντικό νομπελίστα (1949). Η «Πληρωμή του στρατιώτη» (εκδ. Αγκυρα) αφορά την ιστορία ενός τραυματισμένου, ετοιμοθάνατου, αξιωματικού που γυρίζει μετά τον πόλεμο στο σπίτι του, στη Τζόρτζια, κοντά στον ιερέα πατέρα του και στην άστατη μνηστή του.

Γύρω από τους κεντρικούς ήρωες της υπόθεσης υπάρχει η κοινωνία της εποχής με τα ήθη και τις αξίες των ανθρώπων, λευκών και μαύρων. Αυτό το υλικό δίνει την ευκαιρία στον Φώκνερ να αρχίσει να ξεδιπλώνει την ικανότητα για εμπνευσμένες ψυχογραφίες τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο.

 

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News