«Η γαλλική κυβέρνηση άρχισε το 2026 όπως ακριβώς και το 2025: χωρίς Προϋπολογισμό για το νέο έτος, χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία και χωρίς εγγύηση ότι θα επιβιώσει για πολύ», γράφει ο Economist. Αφού διαδέχτηκε τον Φρανσουά Μπαϊρού στην πρωθυπουργία, τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο Σεμπαστιάν Λεκορνί εξακολουθεί να βρίσκεται στη θέση του, δίχως όμως να έχει καταφέρει να πείσει τα μέλη της Εθνοσυνέλευσης να εγκρίνουν τον προϋπολογισμό του.

Στόχος του είναι να έχει διευθετηθεί το ζήτημα έως το τέλος του τρέχοντος μήνα, ωστόσο σύμφωνα με τους Βρετανούς «η πολιτική ενέργεια που αφιερώνει η Γαλλία στο ξεπέρασμα των δημοσιονομικών σκοπέλων είναι χειρότερη από απογοητευτική: υπονομεύει κάθε μεταρρυθμιστική φιλοδοξία και τροφοδοτεί μια λαϊκή αγανάκτηση που θα ωφελήσει μόνο τα άκρα».

Την ώρα όμως που η γαλλική κυβέρνηση προσπαθεί να σταθεί τα πόδια της στο εσωτερικό, ο γάλλος πρόεδρος εμφανίζεται ιδιαίτερα δυναμικός στο εξωτερικό. Σίγουρα «αυτός ο δυναμισμός έρχεται σε έντονη αντίθεση με την εσωτερική παράλυση», όπως αναφέρεται στο βρετανικό δημοσίευμα, αλλά αποτελεί γεγονός ότι ο Εμανουέλ Μακρόν είναι δραστήριος έως και μαχητικός στη διεθνή σκηνή, βάλλοντας μάλιστα με σκληρή γλώσσα κατά της «νεοαποικιακής» πολιτικής της τραμπικής Αμερικής.

Oι Ηνωμένες Πολιτείες «σταδιακά απομακρύνονται» από ορισμένους από τους συμμάχους τους και «απαλλάσσονται από διεθνείς κανόνες που συνέχιζαν να προωθούν έως πρόσφατα», επισήμανε την Πέμπτη απευθυνόμενος στους πρέσβεις και στις πρέσβειρες της Γαλλίας, καθώς οι ευρωπαϊκές δυνάμεις προσπαθούν ακόμα να καταλήξουν σε μια συντονισμένη απάντηση στην ανατροπή και απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από την Ουάσιγκτον, αλλά και στα σχέδια του αμερικανού προέδρου για τη Γροιλανδία.

«Ζούμε σε έναν κόσμο μεγάλων δυνάμεων με έναν πραγματικό πειρασμό να μοιράσουν τον κόσμο», πρόσθεσε ο Εμανουέλ Μακρόν, απορρίπτοντας αυτό που περιέγραψε ως «νέα αποικιοκρατία και νέο ιμπεριαλισμό». Ενώ ο γάλλος ηγέτης επέκρινε τόσο την «ολοένα πιο θρασεία εμπορική επιθετικότητα» της Κίνας όσο και τη Ρωσία ως «αποσταθεροποιητική δύναμη» της οποίας ο σχεδόν τετραετής πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να μαίνεται, τα σχόλιά του για τις ΗΠΑ ξεχώρισαν περισσότερο.

«Χωρίς να αναφέρει τη Βενεζουέλα και τη Γροιλανδία –το τελευταίο και το επόμενο θύμα του Λευκού Οίκου– ο ηγέτης του Μεγάρου των Ηλυσίων διάβηκε έναν Ρουβίκωνα, προσωπικό και ευρω-κοινοτικό, που τον εμπόδιζε να απαντάει δεόντως στον Τραμπ και να υπογραμμίζει σαφώς τον τεράστιο αντίκτυπο των ενεργειών του», σχολιάζει σε άρθρο του ο Τζανλούκα Μερκούρι της Corriere della Sera.

Είναι αλήθεια πως το περασμένο Σάββατο, μόλις ώρες μετά από την ολοκλήρωση της αμερικανικής επιχείρησης στη Βενεζουέλα, ο Μακρόν δήλωσε ότι οι Βενεζουελάνοι «μπορούν μόνο να χαίρονται» με την ανατροπή του Μαδούρο, παραβλέποντας το πώς (κατά παράβαση του διεθνούς Δικαίου) συνέβη αυτό.

Η πρώτη αυτή αντίδραση προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις, με πολιτικές προσωπικότητες να τον κατηγορούν ότι πρακτικά υποκλίνεται στον Τραμπ. Σε αυτό το πλαίσιο την περασμένη Δευτέρα ο Μακρόν τρόπον τινά αναγκάστηκε να υπογραμμίσει, απευθυνόμενος στους υπουργούς του, πως «υπερασπιζόμαστε το διεθνές Δίκαιο και την ελευθερία των λαών. Η μέθοδος που εφαρμόστηκε [στη Βενεζουέλα] ούτε υποστηρίζεται ούτε εγκρίνεται».

Σε κάθε περίπτωση, όμως, όλα όσα είπε για τις ΗΠΑ στην καθιερωμένη ετήσια συγκέντρωση των πρέσβεων και των πρεσβειρών της Γαλλίας στο Ελιζέ σηματοδοτούν μια καμπή.

Κατά το προηγούμενο πρώτο έτος της δεύτερης θητείας Τραμπ ο γάλλος πρόεδρος ενσάρκωνε, ενδεχομένως καλύτερα από όλους, την «απαραίτητη διπλοπροσωπία της ευρωπαϊκής πολιτικής» –σύμφωνα με τον αρθρογράφο της Corriere–, αφενός γνωρίζοντας ότι η αμερικανική εχθρότητα προς την Ευρώπη δεν είναι παροδική αλλά στρατηγική, αφετέρου προσπαθώντας να καθυστερεί τις όποιες συνέπειες όσο το δυνατόν περισσότερο, σχεδόν προσποιούμενος ότι δεν συμβαίνει τίποτα, προκειμένου να επωφεληθεί από τα τελευταία υπολείμματα αμερικανικής υποστήριξης, καταρχάς όσον αφορά την Ουκρανία.

Πλέον, όμως, ο Μακρόν δείχνει έτοιμος να ασπαστεί έναν αντίστροφο ρεαλισμό, εστιάζοντας όχι στην ανάγκη να μην προσβληθεί ένας ευέξαπτος σύμμαχος που γίνεται ολοένα πιο εχθρικός, αλλά στην αναγνώριση του πόσο μάταιη είναι κάθε κολακεία, καθώς και του αυτοκαταστροφικού χαρακτήρα του συστηματικού κατευνασμού, δηλαδή της προσπάθειας ειρήνευσης μέσω συνεχών παραχωρήσεων (βλ. δασμούς).

Οι προσβολές και η «προδοσία» του Τραμπ

Τι, όμως, μπορεί να ώθησε τον Εμανουέλ Μακρόν να αλλάξει προς το σκληρότερο τη στάση του, τουλάχιστον με βάση όσα είπε την Πέμπτη;

Το πρώτο που αναφέρει στην ανάλυσή του ο Τζανλούκα Μερκούρι είναι οι αλλεπάλληλες προσωπικές προσβολές του Τραμπ. Μόλις πριν από λίγες ημέρες, μιλώντας ενώπιον Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών, ο αμερικανός πρόεδρος χλεύασε, φτάνοντας στο σημείο να μιμηθεί τον τρόπο που μιλάει, τον γάλλο ομόλογό του αναφερόμενος σε έναν μεταξύ τους διάλογο.

Σύμφωνα με τον Τραμπ, αφού απείλησε να επιβάλει δασμούς σε όλα τα γαλλικά προϊόντα που εξάγονται στις ΗΠΑ, ο Μακρόν αντέδρασε λέγοντάς του «όχι, όχι, όχι δεν μπορείς να το κάνεις αυτό. Ντόναλντ, εντάξει. Θα αυξήσω τις τιμές των συνταγογραφούμενων φαρμάκων κατά 200% ή ό,τι άλλο θέλεις. Ο,τι θέλεις, Ντόναλντ, σε παρακαλώ. Μόνο μην το πεις στον κόσμο, σε ικετεύω».

Και τον περασμένο Ιούνιο, στη σύνοδο της G7 στον Καναδά, σχολιάζοντας την αποχώρηση του Τραμπ μία ημέρα πριν από την ολοκλήρωσή της, ο Μακρόν έκανε το λάθος να εικάσει πως αποχώρησε για να διαπραγματευτεί μια συμφωνία μεταξύ Ιρανών και Ισραηλινών.

Ο αμερικανός πρόεδρος ενοχλήθηκε ιδιαίτερα από αυτή τη δήλωση, τόσο ώστε να σχολιάσει, ενώ πετούσε με το Air Force One, πως «ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, επιδιώκοντας δημοσιότητα, είπε λανθασμένα ότι έφυγα από τη Σύνοδο των G7 του Καναδά για να επιστρέψω στην Ουάσινγκτον με σκοπό να εργαστώ για κάποια “εκεχειρία” μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Λάθος! Δεν έχει ιδέα για ποιον λόγο πηγαίνω στην Ουάσιγκτον, σίγουρα όμως δεν έχει καμία σχέση με τέτοια εκεχειρία. Αυτό είναι ένα πολύ πιο σημαντικό ζήτημα. Είτε το κάνει επίτηδες είτε όχι, ο Εμανουέλ κάνει πάντα λάθος».

Τις τελευταίες ημέρες, όμως, ο Τραμπ ταπείνωσε τον Μακρόν με πολύ πιο ουσιαστικό τρόπο. Ο γάλλος πρόεδρος συγκάλεσε στο Παρίσι (την περασμένη Τρίτη) τους ηγέτες του Συνασπισμού των Προθύμων και τους απεσταλμένους του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Στόχος ήταν να επικυρωθεί ένα νέο σχέδιο που θα αντικαθιστούσε εκείνο των «28 σημείων» που είχαν συντάξει οι αμερικανοί απεσταλμένοι, ξεπουλώντας ουσιαστικά την Ουκρανία.

Το ευρωπαϊκό μπλοκ (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία) κατάφερε να ματαιώσει εκείνο το σχέδιο και υπήρξε η εντύπωση ότι οι Αμερικανοί είχαν πειστεί να συμβάλουν με συγκεκριμένο τρόπο στις εγγυήσεις για τη μελλοντική ασφάλεια της Ουκρανίας. Ομως, όπως αποκάλυψε το Politico, «αν και αρχικά υπήρχαν ελπίδες ότι η Ουάσινγκτον θα δεσμευόταν σε μια κοινή δήλωση για τις εγγυήσεις ασφαλείας, η τελική δήλωση υπογράφηκε μόνο από τον Συνασπισμό των Προθύμων».

Επιπλέον, «οι λεπτομέρειες της αμερικανικής συμμετοχής στην πολυεθνική δύναμη για την Ουκρανία αφαιρέθηκαν από ένα προηγούμενο προσχέδιο», στο οποίο «προβλεπόταν ότι οι ΗΠΑ θα δεσμεύονταν να “υποστηρίξουν τη δύναμη σε περίπτωση επίθεσης” και να τη συνδράμουν με πληροφορίες και υλικοτεχνική υποστήριξη».

Ο Μακρόν εξέλαβε τη στάση των Αμερικανών ως μία ακομη προδοσία, όσον αφορά μάλιστα ένα ζήτημα ύψιστης σπουδαιότητας: την προστασία της Ευρώπης από τη ρωσική απειλή και τη σταθερότητα των ευρωαμερικανικών δεσμών.

Οσον αφορά τη Βενεζουέλα, καθώς περνούν οι μέρες ο Μακρόν μάλλον μετανιώνει για τις αρχικές δηλώσεις του, δεδομένου ότι όλες οι κινήσεις του Τραμπ μετά τη σύλληψη του Μαδούρο –από την ανάληψη του ελέγχου του πετρελαίου της λατινοαμερικανικής χώρας έως τη συνεργασία με τα απομεινάρια του καθεστώτος– δείχνουν ότι σεβασμός της κυριαρχίας της και η διασφάλιση του κράτους Δικαίου για τα οποία έκανε λόγο ακόμη και ο Πάπας Λέων δεν πολυαπασχολούν τους Αμερικανούς.

Οσο για τη Γροιλανδία, το γεγονός ότι ο Τραμπ επανέλαβε την επιθυμία του να την κάνει πάση θυσία δική του αμέσως μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης στο Καράκας, κατέστησε τις απειλές του πολύ πιο συγκεκριμένες. Μάλιστα, φαίνεται ότι έχει πείσει πολλούς –πιθανώς και τον ίδιο τον Μακρόν– ότι αργά ή γρήγορα οι ΗΠΑ θα καταλάβουν όντως το νησί της Αρκτικής, ακόμη και με τη βία. Οπως επισήμανε η πρωθυπουργός της Δανίας, αυτό θα ήταν το τέλος του ΝΑΤΟ. Θα μπορούσε, όμως, να είναι και το τέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αν διχαστεί ως προς την αντίδρασή της στις ΗΠΑ.

Βάσει όλων των παραπάνω, με όσα υποστήριξε ο Μακρόν την Πέμπτη μιλώντας στους γάλλους διπλωμάτες σκιαγράφησε την ίδια στάση που είχε επιδείξει κατά τις εμπορικές διαπραγματεύσεις της ΕΕ με τις ΗΠΑ (τασσόμενος υπέρ της λήψης επιθετικών αντιμέτρων στους δασμούς του Τραμπ), αλλά απορρίφθηκε από τη Γερμανία και την Ιταλία.

Ο γάλλος πρόεδρος φαίνεται τώρα να πιστεύει ότι η σκλήρυνση της στάσης δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά αναγκαιότητα. «Πάνω σε αυτό το ρήγμα θα αναδιαμορφωθεί η Ευρώπη: το ρήγμα που θα χωρίσει όσους επιθυμούν να αντισταθούν από εκείνους που θα κλίνουν προς την υποτέλεια και την ηττοπάθεια», σχολιάζει ο Τζανλούκα Μερκούρι.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News