953
Με φόντο αφίσα που απεικονίζει τον Ατατούρκ, ο Εκρέμ Ιμάμογλου απευθύνεται στους υποστηρικτές του αμέσως μετά την είδηση για επανάληψη των δημοτικών εκλογών στην Κωνσταντινούπολη | REUTERS / Murad Sezer

Η Κωνσταντινούπολη και το μεγάλο λάθος του Ερντογάν

Protagon Team Protagon Team 8 Μαΐου 2019, 18:30
Με φόντο αφίσα που απεικονίζει τον Ατατούρκ, ο Εκρέμ Ιμάμογλου απευθύνεται στους υποστηρικτές του αμέσως μετά την είδηση για επανάληψη των δημοτικών εκλογών στην Κωνσταντινούπολη
|REUTERS / Murad Sezer

Η Κωνσταντινούπολη και το μεγάλο λάθος του Ερντογάν

Protagon Team Protagon Team 8 Μαΐου 2019, 18:30

Ξεχύθηκαν αμέσως στους δρόμους και άρχισαν να χτυπούν κατσαρόλες και τηγάνια, φωνάζοντας, συγχρόνως, συνθήματα υπέρ της δημοκρατίας και κατά της κυβέρνησης και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Εκατοντάδες πολίτες της Κωνσταντινούπολης από διάφορες γειτονιές της μεγαλύτερης πόλης της Τουρκίας θέλησαν να εκφράσουν έτσι την οργή τους για την απόφαση της ανώτατης εκλογικής επιτροπής της χώρας τους να ακυρώσει τη νίκη του Εκρέμ Ιμάμογλου στις δημοτικές εκλογές της 31ης Μαρτίου, προκηρύσσοντας, ταυτόχρονα, νέες εκλογές που θα διεξαχθούν στις 23 Ιουνίου.

Αλλά ο νικητής της εκλογικής αναμέτρησης, ο άνθρωπος δηλαδή που στέρησε από το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) τον δήμο ο οποίος αποτέλεσε το εφαλτήριο για την αναρρίχηση του Ερντογάν έως την προεδρία της Τουρκίας, παρότι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το δημαρχιακό θώκο λίγες εβδομάδες αφότου τον κατέλαβε, άδραξε την ευκαιρία για να εκφωνήσει έναν υποδειγματικό ενωτικό λόγο ενώπιον πλήθους λαού που τον επευφημούσε.

«Κανένας δεν μπορεί να παρεμποδίσει τη δημοκρατία, δεν θα υποκύψουμε ποτέ, γιατί γνωρίζω πως όταν περπατώ, δεν θα περπατώ πότε μόνος» βροντοφώναξε ο Ιμάμογλου. Χαρακτήρισε την ετυμηγορία της εκλογικής επιτροπής «επίβουλη» (την ώρα που ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος μιλούσε για «ωμή δικτατορία») και κάλεσε τους αντιφρονούντες υποστηρικτές του να αγωνιστούν για το δίκιο τους ενωμένοι. «Προσπαθούν να υφαρπάξουν την εκλογική νίκη μας. Μπορεί να είστε αναστατωμένοι αλλά μη χάνετε ποτέ την ελπίδα σας» τόνισε ο πρώην δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, δείχνοντας πως είναι πανέτοιμος να αναμετρηθεί ξανά με το καθεστώς Ερντογάν.

Ξεχάστηκε στον στύλο από τον Μάρτιο ή αναρτήθηκε τώρα; Να μια προεκλογική αφίσα του υποψηφίου δημάρχου Κωνσταντινούπολης και εκλεκτού του Ερντογάν, Μπιναλί Γιλντιρίμ. Λεπτομέρεια με ουσία: εμφανίζεται πίσω από το «αφεντικό» του… (REUTERS/Murad Sezer)

Πέρα, όμως, από πανέτοιμος για τη νέα εκλογική αναμέτρηση, ο Ιμάμογλου εμφανίζεται και αισιόδοξος για την τελική έκβαση, δηλώνοντας πως «όλα θα πάνε καλά». Μάλιστα το εν λόγω, καθησυχαστικό, σλόγκαν, #herseyçokgüzelolacak, συγκαταλέγεται, πλέον, ανάμεσα στα πιο δημοφιλή  hashtag στην Τουρκία, δεδομένου ότι το τουρκικό Twitter κατακλύστηκε τις τελευταίες ημέρες από γελοιογραφίες κατά της κυβέρνησης και βίντεο από τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας.

Αλλά έντονη υπήρξε και η αντίδραση της διεθνούς κοινότητας. Η Κάτι Πίρι, εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, υπογράμμισε στο Twitter πως «ο Ερντογάν δεν αποδέχεται την ήττα και αντιτίθεται στη λαϊκή βούληση. Τερματίζεται έτσι η αξιοπιστία της δημοκρατικής μετάβασης, μέσω εκλογών, της εξουσίας στην Τουρκία». Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Φεντερίκα Μογκερίνι προειδοποίησε την τουρκική κυβέρνηση ότι καταπατά τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει ως μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, σημειώνοντας πως η ακύρωση της εκλογής του Ιμάμογλου «αντιτίθεται στις δημοκρατικές εκλογικές διαδικασίες στόχος των οποίων είναι να διασφαλιστεί η επικράτηση της λαϊκής ετυμηγορίας». Και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, o Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μάρκο Ρούμπιο θέλησε να υπενθυμίσει πως «ο αυταρχισμός αμφισβητεί παντού τη δημοκρατία. Στην Τουρκία ο Ερντογάν υπονομεύει το κράτος δικαίου και τη δημοκρατική τάξη».

6 Μαΐου: νεαροί Τούρκοι, με δυτικό στυλ αμφίεσης, διαδηλώνουν την αντίθεσή τους στα εκλογομαγειρέματα του Ερντογάν στον Δήμο της Πόλης (REUTERS/Kemal Aslan)

Πριν από τις εκλογές της 31ης Μαρτίου, πολλοί έβλεπαν, σωστά όπως αποδείχθηκε, πως η αντιπολίτευση θα μπορούσε να κερδίσει τον Δήμο της Αγκυρας αλλά και άλλες μεγάλες πόλεις της Τουρκίας. Λόγω της έντονης δυσφορίας πολλών εκατομμυρίων ψηφοφόρων, κυρίως όσον αφορά την τραγική κατάσταση της τουρκικής οικονομίας.

Ελάχιστοι, ωστόσο, θεωρούσαν πιθανό το ενδεχόμενο να χάσει το κυβερνών κόμμα τον έλεγχο της Κωνσταντινούπολης, της πόλης του Ερντογάν, προβλέποντας πως το AKP θα έκανε τα πάντα ώστε να κερδίσει τη δημαρχία, ακόμα και να ακυρώσει το αποτέλεσμα των εκλογών.

Και «η απόφαση της εκλογικής επιτροπής επιβεβαιώνει ξεκάθαρα την πρόβλεψή τους» σημειώνει σε άρθρο του στην ισραηλινή εφημερίδα Haaretz ο Λούις Φίσμαν, καθηγητής στο Μπρούκλιν Κόλετζ της Νέας Υόρκης με ειδίκευση στην Τουρκία. Επιβεβαιώνει επίσης πως ο Ερντογάν αδιαφορεί για μία από τις βασικές αρχές της δημοκρατίας η οποία επιτάσσει τον σεβασμό της λαϊκής βούλησης. Σύμφωνα, ωστόσο, με τον αμερικανό ειδικό δεν είναι αυτό το πιο σημαντικό συμπέρασμα που απορρέει από τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στην Τουρκία.

Υποστηρίζει πως η ακύρωση των εκλογών στην Κωνσταντινούπολη αποτελεί τη χειρότερη δυνατή εξέλιξη για τον πρόεδρο της Τουρκίας και το κυβερνών κόμμα του. Γιατί «η υπέρμετρη πίστη των φανατικών υποστηρικτών τους στην ικανότητα του κόμματος να κερδίζει ή να προβαίνει, όπως θα μπορούσαν να υποστηρίξουν κάποιοι, σε εκτεταμένες απάτες, κατέληξε σε ένα πολιτικό φιάσκο πρωτόγνωρης κλίμακας» σημειώνει ο Φίσμαν, κάνοντας λόγο για ένα κόμμα το οποίο είναι, πλέον, ευάλωτο, «εξασθενημένο, ανασφαλές και διχασμένο, ένα κόμμα το οποίο έχει χρεοκοπήσει πολιτικά». Και το γεγονός ότι όλα αυτά εκτυλίσσονται στη δημόσια σφαίρα και όχι στο παρασκήνιο, όπως συνήθως, αποτελεί απλά «ντροπή για το AKP».

Διαμαρτυρίες, φυσικά, και από τους φίλους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (REUTERS/Murad Sezer)

Ο πανικός που κυρίευσε τους κυβερνώντες και οι μετέπειτα ενέργειές τους με στόχο την ακύρωση του εκλογικού αποτελέσματος στην Κωνσταντινούπολη, αποξένωσε πολλούς, ακόμα και φανατικούς, υποστηρικτές του Ερντογάν, οι οποίοι θεωρούν πως το κόμμα του δεν λαμβάνει υπόψη τη λαϊκή βούληση. Η απόφαση της εκλογικής επιτροπής αποτελεί αναμφίβολα ένα σημαντικό πλήγμα κατά της δημοκρατίας στην Τουρκία. Συγχρόνως, όμως, αποδεικνύει πως η μάχη, όχι μόνον δεν έχει χαθεί, αλλά πως τώρα αρχίζει ουσιαστικά, με το κυβερνών κόμμα να γνωρίζει πως μετά από 17, ολοένα πιο αυταρχικά, χρόνια στην εξουσία δεν πρόκειται να μονοπωλήσει ξανά την πολιτική στην Τουρκία.

Οσον αφορά την αντιπολίτευση απέδειξε πως έχει ισχυρές αντοχές, ειδικά όταν τα κόμματα που την συναποτελούν αγωνίζονται ενωμένα, όπως συνέβη στις δημοτικές εκλογές. Θα πρέπει, οπότε, να πορευτούν εξίσου ενωμένα έως την εκλογική αναμέτρηση της 23ης Ιουνίου, έχοντας κατά νου που έχουν ήδη αναδειχτεί νικητές.

Σε αντίθεση με τον Ερντογάν και το κόμμα του που κινδυνεύουν να χάσουν για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες τη δημαρχία της Κωνσταντινούπολης. Εάν συμβεί αυτό το πλήγμα θα είναι εξαιρετικά βαρύ ακόμα και για τον πρόεδρο της Τουρκίας καθώς θα σημάνει κατά πάσα πιθανότητα την αρχή του τέλους της πολυετούς παντοκρατορίας του. Γιατί εάν όντως «όποιος κερδίζει την Κωνσταντινούπολη, κερδίζει την Τουρκία», όπως έχει δηλώσει πολλές φορές στο παρελθόν ο Ερντογάν, τότε θα πρέπει να ισχύει και το αντίστροφο.