559
Τμήμα της σπηλαιογραφίας στο Σουλαβέζι | Ratno Sardi/Griffith University

Ινδονησία: Ανακάλυψαν την αρχαιότερη σπηλαιογραφία στον πλανήτη

Protagon Team Protagon Team 12 Δεκεμβρίου 2019, 12:03
Τμήμα της σπηλαιογραφίας στο Σουλαβέζι
|Ratno Sardi/Griffith University

Ινδονησία: Ανακάλυψαν την αρχαιότερη σπηλαιογραφία στον πλανήτη

Protagon Team Protagon Team 12 Δεκεμβρίου 2019, 12:03

Τις αρχαιότερες σπηλαιογραφίες στον κόσμο, ηλικίας 44.000 ετών, ανακάλυψαν σε σπηλιά της Ινδονησίας, στη νήσο Σουλαβέζι.

Συγκεκριμένα, αυστραλοί και ινδονήσιοι επιστήμονες ανακάλυψαν σε ασβεστολιθικό σπήλαιο, βραχογραφίες που απεικονίζουν οκτώ μικρές ανθρώπινες μορφές -μερικές από τις οποίες έχουν και χαρακτηριστικά ζώου- να κυνηγούν με δόρατα ή μακριά σκοινιά δύο αγριόχοιρους και τέσσερις μικρούς βούβαλους.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή αρχαιολογίας Μαξίμ Ομπερτ του πανεπιστημίου Γκρίφιθ στο Μπρίσμπεϊν της Αυστραλίας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature», ανακοίνωσαν ότι η σκηνή του κυνηγιού στο σπήλαιο Λεάνγκ Μπουλού Σιπόνγκ 4, που είχε ανακαλυφθεί το 2017, έχει μήκος περίπου 4,5 μέτρα σε βαθυκόκκινη απόχρωση.

Οι ανθρώπινες μορφές και τα ζώα έχουν ζωγραφιστεί ταυτόχρονα με το ίδιο στιλ και την ίδια τεχνική, ενώ τα πρόσωπα των ανθρώπων εμφανίζουν χαρακτηριστικά ζώων (ζωάνθρωποι ή θηριάνθρωποι). Το σώμα είναι ανθρώπινο, αλλά το κεφάλι ή άλλα μέρη του σώματος ανήκουν σε ζώα (πουλιά, ερπετά κ.α.).

Πιθανώς η απεικόνιση αυτή παραπέμπει σε πρωτόγονες θρησκευτικές αντιλήψεις σχετικά με τη σχέση ανθρώπων και ζώων. Ισως μάλιστα, είπαν οι ερευνητές, να πρόκειται για την αρχαιότερη ένδειξη ότι οι άνθρωποι φαντάζονταν από παλιά την ύπαρξη υπερφυσικών όντων.

Επιστήμονες στο άνοιγμα της σπηλιάς

Η επικρατούσα έως τώρα άποψη ήταν ότι οι πρώτες βραχογραφίες εμφανίστηκαν στην Ευρώπη και αρχικά περιείχαν αφηρημένα σύμβολα. Πριν περίπου 35.000 χρόνια, αυτή η απλή μορφή τέχνης είχε εξελιχτεί σε πιο πολύπλοκες μορφές.

Κατά την Ανώτερη Παλαιολιθική Περίοδο, πριν 21.000 έως 14.000 χρόνια, στην Ευρώπη, εμφανίζονται σκηνές ανθρώπων και ζώων μαζί σε αναγνωρίσιμες σκηνές κυνηγιού. Επίσης, εμφανίζονται απεικονίσεις αφηρημένων όντων που συνδυάζουν χαρακτηριστικά ζώων και ανθρώπων.

Ομως, το καταπληκτικό στην περίπτωση της Ινδονησίας είναι, κατά τον Ομπερτ, «πως η σπηλαιογραφία στο Λεάνγκ Μπουλού Σιπόνγκ 4 δείχνει ότι δεν υπήρξε βαθμιαία εξέλιξη της Παλαιολιθικής τέχνης από τις πιο απλές στις πιο πολύπλοκες μορφές πριν περίπου 35.000 χρόνια, τουλάχιστον όχι στη Νοτιοανατολική Ασία. Ολα τα βασικά συστατικά μιας άκρως εξελιγμένης καλλιτεχνικής κουλτούρας ήσαν παρόντα στο Σουλαβέζι πριν 44.000 χρόνια, συμπεριλαμβάνοντας αναπαραστατική τέχνη, σκηνές και θηριάνθρωπους».

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι, αν ληφθεί υπόψη και η ανακάλυψη μιας ανάλογης βραχογραφίας ηλικίας τουλάχιστον 40.000 ετών στη νήσο Βόρνεο (η ανακοίνωση είχε γίνει το 2018), τότε η Ινδονησία προβάλλει ως ένα από τα σημαντικότερα μέρη στη Γη για την κατανόηση των απαρχών της τέχνης των σπηλαίων και της εξέλιξης του ανθρώπινου νου.

«Οι απεικονίσεις των θηριανθρώπων στο Λεάνγκ Μπουλού Σιπόνγκ 4 μπορεί να αντιπροσωπεύουν τις πιο πρώιμες ενδείξεις της ικανότητάς μας να συλλαμβάνουμε νοητικά πράγματα που δεν υπάρχουν στον φυσικό κόσμο, μια θεμελιώδης έννοια για τη σύγχρονη θρησκεία», δήλωσε ο αναπληρωτής καθηγητής Ανταμ Μπραμ του Πανεπιστημίου Γκρίφιθ.

Η αρχαιότερη γνωστή σπηλαιογραφία στον πλανήτη, ηλικίας 44.000 ετών

«Οι οντότητες που είναι εν μέρει άνθρωποι και εν μέρει ζώα», προσέθεσε, «συναντώνται στις λαϊκές παραδόσεις και διηγήσεις σχεδόν κάθε σύγχρονης κοινωνίας και σε πολλές θρησκείες παγκοσμίως θεωρούνται θεοί, πνεύματα ή προγονικά πλάσματα. Το Σουλαβέζι είναι πλέον η κοιτίδα της αρχαιότερης εικόνας αυτού του είδους, πιο πρώιμη από τον άνθρωπο με κεφάλι λιονταριού της Γερμανίας, που είναι ηλικίας 40.000 ετών και ήταν έως τώρα η αρχαιότερη απεικόνιση θηριανθρώπου».

Οι αυστραλοί ερευνητές έχουν ανακαλύψει στο νότιο Σουλαβέζι, στην περιοχή Μάρος-Πανγκέπ, πολλά νέα σπήλαια με εντυπωσιακές βραχογραφίες, που ακόμη δεν έχουν χρονολογηθεί. Μάλιστα εξέφρασαν την ανησυχία τους, επειδή σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις τα έργα τέχνης υφίστανται αυξανόμενη φθορά, καθώς διαβρώνεται η επιφάνεια των βράχων, όπου έχουν γίνει οι ζωγραφιές.