Το τελευταίο σήμα της Ευρωπαικής Επιτροπής ότι δεν πρόκειται να δοθεί παράταση πέραν του 2026 στην υλοποίηση έργων και προγραμμάτων που εντάχθηκαν στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μετά την πανδημία, σήμανε συναγερμό και στην Ελλάδα καθώς θα πρέπει να αποφασίσει που θα διαθέσει τους εναπομείναντες πόρους (άνω των 17 δις. ευρώ) για να μην χαθούν προθεσμίες και χρήματα.

Όπως αποκάλυψε το Politico, στις 4 Ιουνίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να απορρίψει οριστικά το ενδεχόμενο παράτασης της ισχύος του προγράμματος πέραν του 2026, καθώς πλέον οι προτεραιότητες επιδοτήσεων και φθηνής χρηματοδότησης αλλάζουν για τις Βρυξέλλες. Σε πρώτο πλάνο έρχεται η ευρωπαική άμυνα και η χρηματοδότηση της αμυντικής βιομηχανίας, σε δεύτερο η ενεργειακή ασφάλεια όσο ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται ενώ ακολουθούν τα μέτρα στήριξης της ευρωπαικής αυτοκινητοβιομηχανίας και των βιομηχανιών που θα πληγούν από την πολιτική Τραμπ.

Η Αθήνα καταβάλλει προσπάθειες να επιταχύνει την απορρόφηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και να ολοκληρώσει κρίσιμες μεταρρυθμίσεις, εν μέσω μεγάλων καθυστερήσεων (όπως η ολοκλήρωση κτηματολογίου, των δασικών χαρτών και των πολεοδομικών σχεδίων) στους στόχους που έχει προσυμφωνήσει με την ΕΕ.

Η απόφαση της Κομισιόν, θα πλήξει κυρίως τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης – κυρίως την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Πολωνία – οι οποίες είχαν ζητήσει επίσημα την παράταση του Ταμείου, πέραν του 2026, καθώς θεωρούν ότι δεν προλαβαίνουν να απορροφήσουν κονδύλια συνολικού ύψους 650 δισ. ευρώ. Όπως σημειώνει το Politico, η απόφαση αναμένεται να προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια, καθώς πολλές χώρες βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία υλοποίησης έργων και μεταρρυθμίσεων (προαπαιτούμενα για την κάθε χώρα) που απαιτούνται για την εκταμίευση των κονδυλίων.

Παρά τις πιέσεις που ασκούνται – κυρίως από την Ιταλία, η οποία είναι και ο μεγαλύτερος δικαιούχος του Ταμείου – η νομική υπηρεσία της ΕΕ φέρεται να έχει κλείσει το ενδεχόμενο παράτασης, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή στους κανόνες θα απαιτούσε ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών. Σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, αυτό θεωρείται πολιτικά ανέφικτο, λόγω της αντίθεσης χωρών του Βορρά όπως η Γερμανία και η Ολλανδία.

«Τρέξτε τις μεταρρυθμίσεις»

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιέζει πλέον τα κράτη-μέλη ώστε να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις πριν από την καταληκτική ημερομηνία. «Τα κράτη-μέλη πρέπει επειγόντως να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους και να αφαιρέσουν όποιες δράσεις δεν είναι πλέον εφικτές», τόνισε χαρακτηριστικά ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις.

Σε αυτή τη διαδικασία βρίσκεται πλέον και η ελληνική κυβέρνηση καθώς στις μεταρρυθμίσεις για τις οποίες έχει συμφωνήσει με τις Βρυξέλλες περιλαμβάνονται η ολοκλήρωση του κτηματολογίου, η μετάβαση της Δικαιοσύνης σε ψηφιακό περιβάλλον και η επίλυση όλων των πολεοδομικών θεμάτων που έχουν ανακύψει από το ΝΟΚ, τους δασικούς χάρτες και τα πολεοδομικά σχέδια.

Παράλληλα ζητούμενο παραμένει, οι πόροι να κατευθυνθούν και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς στην πρώτη φάση υλοποίησης των έργων οι μεγάλες χρηματοδοτήσεις οδηγήθηκαν στις μεγάλες επιχειρήσεις και τους Ομίλους της χώρας

Για την Ελλάδα το ποσοστό απορρόφησης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης στο τέλος του 2024 ξεπέρασε το 51%, που σημαίνει ότι από τα 36 δισ. ευρώ που είναι το συνολικό πρόγραμμα η Ελλάδα έχει λάβει μέχρι στιγμής 18,2 δισ. Ευρώ.

Σε αυτό το ποσό θα προστεθούν τα κονδύλια ύψους 3,1 δις.. ευρώ από το έκτο αίτημα πληρωμής που υποβλήθηκε το Μάιο στην ΕΕ. Ετσι μέχρι το Σεπτέμβριο οι συνολικές εισροές θα φθάσουν σε 21,3 δισ. ευρώ.

Παπαθανάσης: Τι θα κάνουμε

Ερωτηθείς από το Protagon ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης για τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης είπε τα εξής:

-Αυτή τη στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη επτά προγράμματα που στοχεύουν στην εξοικονόμηση ενέργειας, συνολικού προϋπολογισμού 910 εκατ. ευρώ, όπως το «Εξοικονομώ 2025», το «Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα», το πρόγραμμα «Εξοικονομώ για επιχειρήσεις τριτογενούς τομέα» και το «Αλλάζω συσκευή για επιχειρήσεις», το πρόγραμμα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ορεινών τουριστικών καταλυμάτων, το πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Βρεφονηπιακών και Παιδικών Σταθμών «Φοίβος» και αναβάθμιση νηπιαγωγείων και δημοτικών σχολείων. Όλα αυτά πρέπει να τρέξουν.

Προτεραιότητα Υγεία και Στέγη

Ηδη από το σκέλος των επιχορηγήσεων του ΤΑΑ, χρηματοδοτούνται οι εξετάσεις στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου «Προλαμβάνω», το πρόγραμμα για τη δημιουργία 20.000 επιπλέον θέσεων βρεφονηπιακών σταθμών, τα προγράμματα για πρόσβαση σε γρήγορο internet, και τα προγράμματα της ΔΥΠΑ για την ενίσχυση της απασχόλησης.

Από το δανειακό σκέλος του ΤΑΑ, χρηματοδοτούνται το «Σπίτι μου ΙΙ», το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», και τα προγράμματα για επενδυτικά κεφάλαια με χαμηλό επιτόκιο, μέσω τραπεζικών ιδρυμάτων, σε επιχειρήσεις κάθε μεγέθους.

Πού θα κριθεί το «στοίχημα»

Τα μεγαλύτερα έργα και παρεμβάσεις που θα χρηματοδοτηθούν εφέτος και έως το τέλος του 2026 είναι:

-Η ανακαίνιση 80 Δημόσιων Νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας. Η επέκταση του θεσμού του Προσωπικού Ιατρού.

-Η ολοκλήρωση της Ψηφιακής Δικαιοσύνης και η ανανέωση των κτιριακών και υλικοτεχνικών υποδομών της.

-Η ανάπλαση της Αθηναϊκής Ριβιέρας και του Βοτανικού.

-Το Βόρειο Τμήμα του Ε-65 Τρίκαλα- Εγνατία Οδός.

-Η ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου.

-Το Πρόγραμμα εκπόνησης Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων σε 750 δημοτικές ενότητες της χώρας.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News