740
Προσωπογραφία του Λεονάρντο Ντα Βίντσι από το 1510 | Hulton Archive/Getty Images/Ideal Image

Η αλήθεια για τη μητέρα του Λεονάρντο ντα Βίντσι

Protagon Team Protagon Team 23 Μαΐου 2017, 11:11
Προσωπογραφία του Λεονάρντο Ντα Βίντσι από το 1510
|Hulton Archive/Getty Images/Ideal Image

Η αλήθεια για τη μητέρα του Λεονάρντο ντα Βίντσι

Protagon Team Protagon Team 23 Μαΐου 2017, 11:11

Οι άνθρωποι αγαπούν τους μύθους γύρω από τους θρύλους. Τους αρέσει η θεωρία ότι η «Μόνα Λίζα» είναι ο ίδιος ο δημιουργός της, σε μία τρανς εκδοχή. Οτι η πραγματική μητέρα του Λεονάρντο ντα Βίντσι ήταν μία σκλάβα. Ή ότι ο ίδιος ο καλλιτέχνης είχε ρίζες στη Μέση Ανατολή ή την Αφρική. Τους αρέσει να επισκέπτονται το σπίτι όπου μεγάλωσε στα μέσα του 15ου αιώνα. Μόνο που, απ’ ό,τι φαίνεται, τόσο καιρό επισκέπτονται το λάθος σπίτι!

Δύο ειδικοί, ο Μάρτιν Κεμπ, επίτιμος καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και ο Τζουζέπε Παλάντι, ένας οικονομολόγος, αναζήτησαν, εξέτασαν και ανέλυσαν έγγραφα και φορολογικά στοιχεία που για κάποιον λόγο δεν είχε αγγίξει ποτέ κανείς. Και σε ένα βιβλίο, το «Mona Lisa: The People and the Painting» αποκαλύπτουν μεγάλες αλήθειες που διαλύουν μύθους γύρω από τη ζωή του κορυφαίου ιταλού ζωγράφου. Ξεκινώντας από τη μητέρα του.

vinci
Η θέα του Βίντσι, στην Τοσκάνη

Εδώ και χρόνια οι επιστήμονες είχαν καταλήξει στο όνομα «Κατερίνα». Τώρα το όνομά της έχει και επίθετο: Κατερίνα ντι Μέο Λίπι. Με άλλα λόγια η μητέρα του ντα Βίντσι δεν ήταν σκλάβα, αφρικανή ή ανατολίτισσα, όπως έχουν υποστηρίξει πολλοί κατά καιρούς. Αλλά ήταν όντως μία πολύ άτυχη γυναίκα σε πολύ δύσκολες εποχές.

Γεννήθηκε φτωχή, περίπου 1,5 χιλιόμετρο έξω από το Βίντσι στην Τοσκάνη. Εχασε τη μητέρα της πολύ νωρίς και ο πατέρας της, Μπαρτολομέο Λίπι, την εγκατέλειψε όταν ήταν ακόμη πολύ μικρή. Εμεινε με τη γιαγιά της σε μία φάρμα κι ύστερα μεγάλωσε με τους θείους της.

Το 1451, όταν ήταν ακόμη μόλις 15 ετών, έμεινε έγκυος από τον Σερ Πιέρο ντα Βίντσι, ένα 25χρονο δικηγόρο, που εργαζόταν στη Φλωρεντία. «Ηταν ένας νεαρός που έκανε τα πρώτα του βήματα», σχολιάζει ο καθηγητής Κεμπ. Αλλά ένας νεαρός που προοριζόταν να παντρευτεί κάποια άλλη γυναίκα.

Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι ο ίδιος έκανε ένα διάλειμμα τον Ιούλιο του 1451, ακριβώς την ίδια περίοδο που ταιριάζει με τη γονιμοποίηση της Κατερίνας. «Ενα καλοκαιρινό δειλινό, πιθανότατα στα χωράφια –και αυτό ήταν», σχολιάζει ο Κεμπ.

Η Κατερίνα βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση: 16 ετών με ένα εξώγαμο παιδί και χωρίς σπίτι. Την κατάσταση φαίνεται να έσωσε η οικογένεια του πατέρα του μωρού, Σερ Πιέρο. Η συμφωνία ήταν η εξής: Ο Σερ Πιέρο θα παντρευόταν κανονικά την αρραβωνιαστικιά του. Η Κατερίνα κανονίστηκε να παντρευτεί ένα ντόπιο χωρικό, τον Αντόνιο ντι Πιέρο Μπούτι. Οι ίδιοι οι Σερ Πιέρο της παραχώρησαν την υποτυπώδη προίκα που απαιτούνταν για να παντρευτεί. Και το παιδί θα μεγάλωνε με τους γονείς του πατέρα του.

anchiano
Επιγραφή μπροστά από «το σπίτι του Λεονάρντο» στο Αντσιάνο. Αλλά οι συγγραφείς του βιβλίου υποστηρίζουν ότι οι τουρίστες προσκυνούν το λάθος σπίτι

Μέχρι σήμερα πιστεύεται ότι ο Λεονάρντο γεννήθηκε στις 15 Απριλίου 1452 σε αυτό που σήμερα είναι γνωστό ως το Κάσα Νατάλε, στο Αντσιάνο, 1,5 χιλιόμετρα από το Βίντσι. Αλλά οι συγγραφείς του βιβλίου υποστηρίζουν ότι ο Λεονάρντο γεννήθηκε (στις 14 Απριλίου) και μεγάλωσε στο σπίτι του πατέρα του Σερ Πιέρο, Αντόνιο, στο Βίντσι. Αυτό αποδεικνύεται από φορολογικές δηλώσεις του Αντόνιο όπου ανάμεσα στα μέλη της οικογενείας αναφέρουν τον «μπάσταρδο γιο» ως γεννημένο από τον ίδιο και την Κατερίνα.

«Είναι σοκαριστικό πόσα βήματα δεν έχουν γίνει κατά τη διάρκεια ερευνών. Πολλά αρχεία παραμένουν ανέγγιχτα γιατί στον σύγχρονο ακαδημαϊκό κόσμο, θέλεις γρήγορα αποτελέσματα και όχι ώρες μελέτης εγγράφων που δεν εγγυώνται να αποφέρουν τίποτα», σχολιάζει ο Κεμπ, σύμφωνα με τους βρετανικούς Times. 

Ο ίδιος με τον συνάδελφό του περιγράφουν ότι ο (βιολογικός πατέρας του Ντα Βίντσι) Σερ Πιέρο έχτιζε την καριέρα του στη Φλωρεντία και δεν ήθελε να έχει ένα μωρό μαζί του, ενώ αντιθέτως, ο παππούς είχε χρόνο και ήταν αρκετά ευκατάστατος, ως γόνος οικογένειας συμβολαιογράφων. «Ο παππούς φέρθηκε άψογα. Οταν ο Λεονάρντο μετακόμισε στη Φλωρεντία, ήταν πια γνωστός με το όνομα Λεονάρντο ντι Σερ Πιέρο ντα Βίντσι», τονίζουν οι συγγραφείς.

Η μητέρα του Ντα Βίντσι έκανε άλλα παιδιά με τον νέο της σύζυγο. Αλλά πέρασε τους τελευταίους μήνες της ζωής της με τον πρώτο της γιο. Υπάρχει ένα σημείωμα, με ημερομηνία 1494, στα έγγραφα του Ντα Βίντσι που αναφέρει: «Η Κατερίνα ήρθε για να μείνει». Σε άλλο χαρτί υπάρχουν οι υπολογισμοί του καλλιτέχνη για τα έξοδα της κηδείας. Η ημερομηνία συμπίπτει με τον θάνατο μίας Κατερίνας από τη Φλωρεντία. Αν τα βάλεις αυτά τα τρία μαζί, συμπεραίνεις ότι η Κατερίνα πέθανε έναν χρόνο αφού επισκέφθηκε τον Λεονάρντο.

«Ταξίδεψε στο Μιλάνο για να περάσει χρόνο με τον γιο της, που είναι ένα ιδιαίτερα ρομαντικό τέλος σε μία κατά τα άλλα μελαγχολική ιστορία», τονίζει ο Κεμπ.