«Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιτέλους αναλαμβάνει δράση, ορθώνοντας το ανάστημά του στον Βλαντίμιρ Πούτιν», γράφει ο αμερικανός πολιτικός σχολιαστής Τζόναθαν Λεμίρ σε άρθρο του στο The Atlantic. «Κατά κάποιο τρόπο. Προς το παρόν», προσθέτει με μια σχετική επιφύλαξη, δεδομένης της «υποταγής», όπως αναφέρει, του Τραμπ στον αυταρχικό ηγέτη της Ρωσίας, σχεδόν από τότε που αποφάσισε να μπει στην πολιτική, δηλαδή πριν περισσότερο από μια δεκαετία.

Πλέον, όμως, ο αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται ολοένα πιο απογοητευμένος από τη στάση του ρώσου ομολόγου του. Την προηγούμενη εβδομάδα δήλωσε χαρακτηριστικά πως «μας πετάει πολλές ανοησίες», ενώ την περασμένη Δευτέρα ενέκρινε μια σημαντική αποστολή αμερικανικών αμυντικών όπλων στην Ουκρανία μέσω του ΝΑΤΟ και απείλησε τη Ρωσία με «πολύ σκληρούς δασμούς», εάν ο πόλεμος δεν τερματιστεί εντός 50 ημερών.

Ομως αυτή η αλλαγή στάσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο Τραμπ υιοθέτησε μια νέα στρατηγική κοσμοθεωρία. Δεν άρχισε ξαφνικά να νοιάζεται για την Ουκρανία ή να συμπαθεί τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ούτε έγινε μέσα σε μια νύχτα υπέρμαχος των παραδοσιακών βορειοατλαντικών συμμαχιών τις οποίες εκτιμούσαν ιδιαιτέρως οι προκάτοχοί του ως αντίβαρο στη Μόσχα. «Στην πραγματικότητα ο Τραμπ προσβλήθηκε», γράφει ο Τζόναθαν Λεμίρ, επικαλούμενος δύο αξιωματούχους του Λευκού Οίκου και δύο εξωτερικούς συμβούλους του αμερικανού προέδρου, οι οποίοι του μίλησαν για τις τελευταίες εξελίξεις υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Και είναι αλήθεια πως, αγνοώντας τις εκκλήσεις του Τραμπ για τερματισμό του πολέμου και εντείνοντας συγχρόνως τις επιθέσεις στην Ουκρανία, ο επικεφαλής τον Κρεμλίνου έκανε τον Τραμπ να φαίνεται ως κατώτερος στη μεταξύ τους σχέση. Ο Πούτιν «πραγματικά ξεπέρασε κάθε όριο», ανέφερε ένας από τους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου που μίλησαν στο The Atlantic. «Ο πρόεδρος του έδωσε πολλές ευκαιρίες, αλλά φτάνει πια».

Μια σύντομη ανασκόπηση

Οπως θυμίζει ο αμερικανός δημοσιογράφος, ο Τραμπ ανέλαβε τα καθήκοντά του πιστεύοντας ότι θα μπορούσε να επιτύχει μια διαρκή εκεχειρία μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας εντός 24 ωρών, βασιζόμενος στην προσωπική του σχέση του με τον Πούτιν, την οποία θεωρούσε καλή. Στην αρχή της θητείας του τάχθηκε σε μεγάλο βαθμό με τη Μόσχα στον πόλεμό της εναντίον της Ουκρανίας, απαλλάσσοντας τη Ρωσία από την ευθύνη για το ξέσπασμα της σύρραξης και απειλώντας να εγκαταλείψει το Κίεβο.

Τραμπούκισε επίσης τον ουκρανό πρόεδρο στο Οβάλ Γραφείο (τον περασμένο Φεβρουάριο) ενώ στη συνέχεια ανέστειλε, αν και για σύντομο χρονικό διάστημα, την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αμερικανικών και των ουκρανικών υπηρεσιών. Ο Τραμπ πίστευε ότι θα μπορούσε, όχι μόνο να συνεργαστεί με τον Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου, αλλά και να αποκαταστήσει τις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας, σφυρηλατώντας ταυτόχρονα νέους οικονομικούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών.

Αλλά ο ρώσος πρόεδρος το μόνο που έκανε ήταν να απορρίπτει τις επανειλημμένες αμερικανικές εκκλήσεις για παύση των επιθέσεών του. Οι συνομιλίες της Μόσχας με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, δεν έφεραν κανένα αποτέλεσμα, με συνέπεια οι όποιες διπλωματικές προσπάθειες να εγκαταλειφθούν. Κάποια στιγμή ο αμερικανός πρόεδρος άρχισε να εκφράζει ολοένα πιο ξεκάθαρα την απογοήτευσή του, με τον Λευκό Οίκο να αφήνει να εννοηθεί ότι έχει αρχίσει να χάνει την υπομονή του.

Ο Ζελένσκι, εν τω μεταξύ, επιδίωξε και εν μέρει κατάφερε να αποκαταστήσει τη σχέση του με τον Τραμπ, συμφωνώντας σε μια πρόταση των ΗΠΑ για κατάπαυση του πυρός. Ομως ο Πούτιν άρχισε κάποια στιγμή να «εμπαίζει» τον Τραμπ, σύμφωνα με τα δικά του λόγια, απορρίπτοντας την ίδια συμφωνία, ενώ παράλληλα εξαπέλυε ολοένα πιο σφοδρές επιθέσεις στην Ουκρανία.

Παρότι δημοσίως αποφεύγει να το δηλώσει ρητώς, μιλώντας σε συμβούλους του πριν το καλοκαίρι ο Τραμπ είπε πως είχε αρχίσει να πιστεύει ότι ο Πούτιν δεν ήθελε να τελειώσει ο πόλεμος, εκτίμηση την οποία οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εξέφρασαν πρώτη φορά πριν από περισσότερο από έναν χρόνο.

Οταν ο Τραμπ άρχισε να εντείνει τις εκκλήσεις του για κατάπαυση του πυρός –γράφοντας κάποια στιγμή στο δικό του Truth Social «Βλαντίμιρ, ΣΤΑΜΑΤΑ!»–, ο Πούτιν επέλεξε να συνεχίσει να τον αψηφά, κλιμακώνοντας ξανά τις επιθέσεις στην Ουκρανία. Ενας από τους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου που μίλησαν στο The Atlantic είπε ότι ο Τραμπ ενοχλήθηκε ιδιαιτέρως όταν άκουσε τον Πούτιν να του επαναλαμβάνει, κατά τη διάρκεια της τελευταίας τηλεφωνικής τους συνομιλίας αυτόν τον μήνα, πως στόχος του είναι να «απελευθερώσει» ουκρανικά εδάφη τα οποία ο ρώσος πρόεδρος θεωρεί ότι ανήκουν στη Ρωσία.

«Το να εναντιώνεται στον Πούτιν είναι καλό, ακόμη και για λάθος λόγους»

Η πρώτη γραμμή του μετώπου στην Ουκρανία έχει σχεδόν παγώσει, αλλά Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι ο Πούτιν σχεδιάζει μια καλοκαιρινή επίθεση, πλήττοντας κυρίως αμάχους σε ουκρανικές πόλεις. Οπως υποστήριξαν ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου και ένας εξωτερικός σύμβουλος του Τραμπ, ακούγοντας και βλέποντας τον Πούτιν να αγνοεί τις εκκλήσεις του ο αμερικανός πρόεδρος αισθάνθηκε ταπεινωμένος και άρχισε να ανησυχεί για το ενδεχόμενο να δείχνει αδύναμος σε όλον τον πλανήτη.

«Μιλάω πολύ μαζί του για να γίνει αυτό το πράγμα. Και μετά κλείνω το τηλέφωνο και λέω “Αυτό ήταν ένα ωραίο τηλεφώνημα”, και μετά εκτοξεύονται πύραυλοι στο Κίεβο ή σε κάποια άλλη πόλη», είπε ο Τραμπ τη Δευτέρα μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο. «Και αφού έχει συμβεί αυτό τρεις-τέσσερις φορές, λες πως η συζήτηση δεν σημαίνει τίποτα», πρόσθεσε.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης ότι θα εγκρίνει την αποστολή ορισμένων αμερικανικών οπλικών συστημάτων στην Ουκρανία, περιλαμβανομένων έως και 17 συστοιχιών πυραύλων Patriot, οι οποίες θα ενισχύσουν σημαντικά την ικανότητα της χώρας να αναχαιτίζει ρωσικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (αν και ο αριθμός 17 κρίνεται από τον αμερικανό δημοσιογράφο ως ιδιαίτερα υψηλός, δεδομένου ότι εδώ και περισσότερο από τρία χρόνια που μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι ΗΠΑ έχουν παράσχει μόλις δύο τέτοιες συστοιχίες στο Κίεβο).

Ο γερμανός υπουργός Αμυνας Μπόρις Πιστόριους, μετά από συνάντηση με τον αμερικανό ομόλογό του Πιτ Χέγκσεθ στο Πεντάγωνο την περασμένη Δευτέρα, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Γερμανία θα συμμετάσχει σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ για την αγορά δύο συστοιχιών πυραύλων Patriot με προορισμό την Ουκρανία.

«Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν πιθανότατα δεν θα αλλάξουν τον ρουν του πολέμου και δεν ανταποκρίνονται σε αυτό που ορισμένοι ήλπιζαν ότι ο Τραμπ θα ενέκρινε. Αλλά θα μπορούσαν να αμβλύνουν τη δυναμική της Ρωσίας στη σύρραξη και, κατ’ επέκταση, την επιθυμία της να παρατείνει τον πόλεμο. Οι κινήσεις αυτές προσέφεραν επίσης διαβεβαιώσεις στην Ουκρανία και στην Ευρώπη ότι η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να συνεχίσει να είναι εταίρος στον αγώνα τους», σχολιάζει ο Τζόναθαν Λεμίρ.

Ο αμερικανός δημοσιογράφος εξηγεί ότι από τότε που ανέλαβε επισήμως τα καθήκοντά του, ο Τραμπ άρχισε να δέχεται πιέσεις για τη Ρωσία και την Ουκρανία από δύο ανταγωνιστικά στρατόπεδα. Οι απομονωτιστές, όπως ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο Στιβ Μπάνον, ο επί σειρά ετών στενός σύμβουλος του Τραμπ, του ζητούσαν να απομακρυνθεί από το Κίεβο. Οι πιο παραδοσιακοί Ρεπουμπλικανοί, συμπεριλαμβανομένων του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, εκ των «ψιθυριστών» του Τραμπ, και του επικεφαλής της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία Τζον Θουν, τον πίεζαν να σκληρύνει τη στάση του απέναντι στη Μόσχα.

Ο Τραμπ «μπορεί να κάνει μια πολύ ισχυρή δήλωση και να πάρει την απόφαση να συνδράμει την Ουκρανία, όχι επειδή νοιάζεται για την Ουκρανία, αλλά επειδή τον κάνουν να φαίνεται ταπεινωμένος», υποστήριξε μιλώντας στο The Atlantic και ο Γκάρι Κασπάροφ, ο γνωστός ρώσος πολιτικός ακτιβιστής. «Νομίζω ότι το να εναντιώνεται ο Τραμπ στον Πούτιν και να δείχνει τη δύναμή του είναι καλό, ακόμη και αν το κάνει για λάθος λόγους», πρόσθεσε ο πάλαι ποτέ κορυφαίος σκακιστής στον κόσμο.

Δεδομένου, όμως, ότι πρόκειται για τον Τραμπ, τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν στέλνουν τα όπλα απευθείας στην Ουκρανία (αλλά μέσω των συμμάχων τους στο ΝΑΤΟ, οι οποίοι θα επωμιστούν και το κόστος) προσφέρει μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών στον αμερικανό πρόεδρο όσον αφορά τις σχέσεις του με τους απομονωτιστές τoυ MAGA κινήματός του.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν διευκρίνισαν αν θα αποσταλούν περισσότερα όπλα στο μέλλον, ενώ μεγάλο μέρος της βάσης του Τραμπ, καθώς και πολλοί Ρεπουμπλικανοί βουλευτές, αντιτίθενται σθεναρά στην αποστολή πρόσθετης στρατιωτικής ή οικονομικής βοήθεια στο Κίεβο. Αναπόφευκτα αυτή η αβεβαιότητα θα περιπλέξει τον τρόπο με τον οποίο το Κίεβο και η Ευρώπη καταστρώνουν σχέδια για τη μελλοντική άμυνα της Ουκρανίας.

«Αν νομίζω ότι ο Τραμπ τάσσεται πλέον υπέρ της Ουκρανίας; Σας παρακαλώ. Σε καμία περίπτωση», είπε στο The Atlantic ο Μαρκ Πολυμερόπουλος, ένας πρώην πράκτορας της CIA που έχει ασκήσει κριτική στον Τραμπ για τον χειρισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Χαρακτηρίζοντας τη σκλήρυνση της στάσης του αμερικανού προέδρου ως «καλά νέα», προειδοποίησε ότι «η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να καταστρώνει σχέδια έχοντας κατά νου ότι οι ΗΠΑ δεν είναι αξιόπιστος σύμμαχος, επειδή ο Τραμπ μπορεί ξανά να αλλάξει γνώμη».

Ο Τραμπ εξακολουθεί επίσης να αρνείται να υποστηρίξει ένα διακομματικό νομοσχέδιο για την επιβολή νέων, αυστηρότερων κυρώσεων στη Ρωσία, καθώς και δασμούς 500% σε χώρες που συναλλάσσονται με τη Μόσχα. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, συν-εισηγητής του νομοσχεδίου, το οποίο έχει περισσότερους από 80 υποστηρικτές στη Γερουσία, δήλωσε επανειλημμένως τις τελευταίες ημέρες ότι ο Τραμπ ήταν πρόθυμος να το υποστηρίξει.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News