1821
Η νίκη του Μπαρντελά σε πολλές μεγάλες πόλεις θα του παρείχε τη νομιμότητα, τη χρηματοδότηση και τις διασυνδέσεις που έλειπαν από τη Λεπέν το 2022 | EPA/CHRISTOPHE PETIT TESSON / CreativeProtagon

Ποιος θα σταματήσει τον ακροδεξιό «Μαμντάνι της Ευρώπης»;

Protagon Team Protagon Team 25 Νοεμβρίου 2025, 14:20
Η νίκη του Μπαρντελά σε πολλές μεγάλες πόλεις θα του παρείχε τη νομιμότητα, τη χρηματοδότηση και τις διασυνδέσεις που έλειπαν από τη Λεπέν το 2022
|EPA/CHRISTOPHE PETIT TESSON / CreativeProtagon

Ποιος θα σταματήσει τον ακροδεξιό «Μαμντάνι της Ευρώπης»;

Protagon Team Protagon Team 25 Νοεμβρίου 2025, 14:20

Στα τέλη του Οκτωβρίου, 1.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο παριζιάνικο Θέατρο Μαρινί για να ακούσουν τον ακροδεξιό Ζορντάν Μπαρντελά να παρουσιάζει το βιβλίο του «Τι θέλουν οι Γάλλοι», που περιέχει 20 συνομιλίες του με εργάτες, τεχνίτες και μικρούς επιχειρηματίες «που ξυπνούν νωρίς και δεν έχουν ωράριο».

Στην πρώτη σειρά βρισκόταν και η Μαρίν Λεπέν, που έχρισε το 30χρονο «λιονταράκι» της διάδοχό της στην Εθνική Συσπείρωση (Rassemblement National, RN). Μετά την καταδίκη της για διαφθορά και την αφαίρεση του δικαιώματος να θέσει υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές του 2027, ο Μπαρντελά πήρε κεφάλι.

Μια δημοσκόπηση της Elabe που δημοσιεύθηκε την 1η Νοεμβρίου τού έδωσε 35-37,5% στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, περισσότερο από το διπλάσιο του πλησιέστερου αντιπάλου του, του πρώην πρωθυπουργού Εντουάρ Φιλίπ. Τη Δευτέρα 24 Νοεμβρίου, νεότερη δημοσκόπηση, από την εταιρεία Odoxa αυτή τη φορά, έδειξε ότι ο Μπαρντελά κερδίζει οποιονδήποτε αντίπαλο και στον β’ γύρο.

Η Μαρίν Λεπέν ήταν από καιρό η υποψήφια της Εθνικής Συσπείρωσης (RN) το 2027, αλλά η πρόσφατη καταδίκη της στην υπόθεση των βοηθών της ΕΕ τής επέβαλε πενταετή απαγόρευση από τα δημόσια αξιώματα.

Ακόμα και αν η καταδίκη ανατραπεί από το Εφετείο τον Ιανουάριο, πιθανότατα θα είναι πολύ αργά για να κάνει προεκλογική εκστρατεία, είπε, προσθέτοντας ότι σε αυτή την περίπτωση η επιλογή του Μπαρντελά γίνεται «προφανής» και «απαραίτητη για το συμφέρον της χώρας».

Στην ίδια δημοσκόπηση η Λεπέν συγκέντρωσε το 34% των προτιμήσεων.

Ο Ζορντάν Μπαρντελά στην παρουσίαση του βιβλίου του στη Νίκαια, τον Νοέμβριο (EPA/SEBASTIEN NOGIER)

Ο Μπρις Τεντουριέ, αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας δημοσκοπήσεων Ipsos BVA, χαρακτηρίζει την αλλαγή «ιστορική». «Ο Μπαρντελά υπάρχει πλέον από μόνος του. Δεν είναι ένας απλός αντικαταστάτης», δήλωσε στην Telegraph. «Δεν πρόκειται για φούσκα. Το RN είναι ένα ισχυρό, ανερχόμενο κόμμα και ένα τρίτο των γάλλων ψηφοφόρων επιθυμεί την αλλαγή που εκπροσωπεί».

Σε αυτό το πλαίσιο, η περιοδεία του Μπαρντελά για το νέο του βιβλίο έχει αρχίσει να μοιάζει με προεκλογική εκστρατεία. Μετά την παρουσίαση του βιβλίου στο Παρίσι, ταξίδεψε στο Μπρι-λα-Μπισιέρ, στο Πα-ντε-Καλέ, όπου 1.200 άτομα περίμεναν στη βροχή για να τον ακούσουν.

Ο διάλογός του με μια ηλικιωμένη έγινε viral στο TikTok, όπου έχει δύο εκατομμύρια ακολούθους. Στον λογαριασμό του ανεβάζει βίντεο από το γυμναστήριο και προσεκτικά επιμελημένα βίντεο από τα παρασκήνια των δημόσιων εμφανίσεών του.

Η περιοδεία του για την παρουσίαση του βιβλίου του είναι καλά σχεδιασμένη, με πολιτικούς στόχους. Πρώτα οι πόλεις των παλιών ορυχείων του Βορρά, όπου το RN κέρδισε και τις τρεις εκλογικές περιφέρειες, και μετά η γαλλική Ριβιέρα της Τουλόν, της Νίκαιας και της Μασσαλίας, πόλεις που θα μπορούσαν να πέσουν στα χέρια της Ακροδεξιάς στις δημοτικές εκλογές του επόμενου Μαρτίου.

Η Τουλόν είναι το μεγάλο έπαθλο. Η Μασσαλία, που κάποτε ήταν απόρθητη, έχει μπει τώρα στο παιχνίδι, σημείωσε η Telegraph. Η Νίκαια έχει αποσταθεροποιηθεί από τη συμμαχία του Ερικ Σιοτί, ενός τοπικού βαρόνου της Δεξιάς, με το RN.

Η νίκη, ακόμη και σε μια μεγάλη πόλη, θα ήταν ιστορική. Η νίκη σε πολλές μεγάλες πόλεις θα παρείχε στον Μπαρντελά τη νομιμότητα, τη χρηματοδότηση και τις διασυνδέσεις στην τοπική αυτοδιοίκηση που έλειπαν από τη Λεπέν το 2022.

Ο Ευρωπαίος Μαμντάνι;

Ο συνδυασμός της επιτυχίας του στα social media και της δυναμικής της βάσης των υποστηρικτών του έχει προκαλέσει συγκρίσεις με έναν άλλο ανερχόμενο πολιτικό αστέρα, τον Ζοράν Μαμντάνι, ο οποίος πρόσφατα κέρδισε πανηγυρικά τις εκλογές στη Νέα Υόρκη.

Ιδεολογικά βρίσκονται σε αντίθετους πόλους – ο Μπαρντελά είναι εθνικιστής, κατά των μεταναστών και ευρωσκεπτικιστής, ενώ ο Μαμντάνι προοδευτικός, αντικαπιταλιστής, υπέρ της κοινωνικής στέγασης. Αλλά ο ενθουσιασμός τους, η χρήση των social media και η αντικαθεστωτική τους διάθεση είναι αξιοσημείωτα παρόμοιες, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα.

Γέλια από τη Μαρίν Λεπέν και το «λιονταράκι της» έξω από τη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, τον Σεπτέμβριο (EPA/CHRISTOPHE PETIT TESSON)

Επιπλέον, και οι δύο είναι παιδιά μεταναστών. Ο Μαμντάνι γεννήθηκε στην Ουγκάντα από ινδούς γονείς. Ο Μπαρντελά μεγάλωσε σε μια γαλλο-ιταλική οικογένεια με ρίζες στη βόρεια Αφρική από την πλευρά του πατέρα του, σε μια πολυκατοικία στο Σεν-Σεν-Ντενί, προάστιο του Παρισιού. Και οι δύο παρουσιάζονται ως σύμβολα μιας νέας πολιτικής εποχής.

Η εκστρατεία του Μαμντάνι περιέχει σκηνές από μια «εξέγερση» στους δρόμους με συνδικάτα ενοικιαστών, απλούς πολίτες σε εργατικές συνοικίες και βίντεο στο TikTok από τις εξώπορτες των ψηφοφόρων. Η άνοδός του είναι στρατηγικά ενορχηστρωμένη, με χορογραφημένες σκηνές και άψογο φωτισμό, σκηνοθετημένες εμφανίσεις και μία διάχυτη «αίσθηση του αναπόφευκτου».

«Και οι δύο είναι νέοι, ενεργητικοί, ριζοσπάστες με τον δικό τους τρόπο. Αν και ο 30χρονος Μπαρντελά είναι νεότερος από τον 34χρονο Μαμντάνι, και οι δύο έχουν την υποστήριξη της γενιάς Z. Πολλοί νέοι προσελκύονται από την ηλικία τους», είπε στην Telegraph ο Ντομινίκ Μοϊσί, ένας έμπειρος πολιτικός αναλυτής.

Η δημοτικότητα του Μπαρντελά αυξάνεται και στους άνω των 50, ηλικιακό γκρουπ που κάποτε ήταν το προπύργιο της Λεπέν. Χρησιμοποιεί μια πιο φιλελεύθερη γλώσσα από τη μέντορά του, αναφέροντας μια από τις αγαπημένες φράσεις του Σαρκοζί («η Γαλλία που ξυπνά νωρίς») και διανθίζοντας τις ομιλίες του με αναφορές στην επιχειρηματικότητα, στην καινοτομία και στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στο στιλ του Εμανουέλ Μακρόν.

Σε ιδιωτικές συναντήσεις υπόσχεται φορολογικές περικοπές που θα ευνοούν την ανάπτυξη και μεγαλύτερη ελευθερία για τους επιχειρηματίες.

Ο Μπαρντελά κερδίζει «την ομάδα που εξακολουθεί να αντιστέκεται στο RN, τους επαγγελματίες και τους ηλικιωμένους ψηφοφόρους, χρησιμοποιώντας έναν πιο φιλελεύθερο τόνο», ενώ εξακολουθεί να επωφελείται από τη μακρά εκστρατεία της Λεπέν για να τερματίσει τη δαιμονοποίηση του κόμματος που ίδρυσε ο πατέρας της, Ζαν-Μαρί Λεπέν.

Οι ικανότητές του αμφισβητούνται

Ωστόσο η οικονομία παραμένει η αχίλλειος πτέρνα της Εθνικής Συσπείρωσης. Παρά τις δηλώσεις του Μπαρντελά για δημοσιονομική σοβαρότητα, η συμπεριφορά του κόμματος στο Κοινοβούλιο δείχνει κάτι διαφορετικό.

Οσον αφορά την οικονομική πολιτική, το RN ταλαντεύεται μεταξύ της ρητορικής της ελεύθερης αγοράς και του αριστερού φορολογικού ακτιβισμού, «ανάλογα με την ημέρα της εβδομάδας».

Στις πιο πρόσφατες συζητήσεις για τον προϋπολογισμό, οι βουλευτές του RN ψήφισαν επανειλημμένα μαζί με την Αριστερά για την αναβίωση του «φόρου εξόδου», την επιβολή τέλους στους ψηφιακούς κολοσσούς και την επιπλέον επιβάρυνση στις επαναγορές μετοχών. Οι υπουργοί της κυβέρνησης κατηγόρησαν το RN ότι «πρόσθεσε 34 δισ. ευρώ σε 24 ώρες».

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι αυτή η σύγχυση επεκτείνεται και στον εμβληματικό «αντι-προϋπολογισμό» του κόμματος, ο οποίος ισχυρίζεται ότι μπορεί να εξοικονομήσει 100 δισ. ευρώ μέσω περικοπών στη μετανάστευση, στις συνεισφορές στην ΕΕ και στην ακαθόριστη γραφειοκρατία – εκτιμήσεις που απορρίπτονται ευρέως ως ανήκουσες στη σφαίρα του φαντασιακού.

Ο Ζορντάν Μπαρντελά μιλάει στο Ευρωκοινοβούλιο, τον Οκτώβριο, ως επικεφαλής του ακροδεξιού μπλοκ που ίδρυσε ο Βίκτορ Ορμπαν (EPA/RONALD WITTEK)

Η πρόσφατη έκκληση του Μπαρντελά προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να αγοράσει απευθείας το γαλλικό χρέος προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες από αξιωματούχους και οικονομολόγους της ευρωζώνης, οι οποίοι τη χαρακτήρισαν μη ρεαλιστική, επικίνδυνη και παραβίαση της εντολής της ΕΚΤ.

Παρ’ όλα αυτά, τέτοια προβλήματα αξιοπιστίας «συμβαίνουν όλο και λιγότερα», τόνισε ο Τεντουριέ, προσθέτοντας ότι ο Μακρόν θα αφήσει πίσω του «εκπληκτικά ελλείμματα».

Ωστόσο, το RN εξακολουθεί να αντιμετωπίζει «μια γυάλινη οροφή» σε οποιονδήποτε δεύτερο γύρο εκλογών, κάτι στο οποίο ο Μπαρντελά δεν έχει καθόλου πείρα, σε αντίθεση με τη Μαρίν Λεπέν, που έχει βρεθεί εκεί δύο φορές, όπως είπε.

Πίσω από το αγγελικό πρόσωπο του Μπαρντελά κρύβεται μια πιο σκληροπυρηνική πλευρά. Ο 30χρονος αρχηγός της Εθνικής Συσπείρωσης θέλει η Γαλλία να γίνει «η πιο αυστηρή χώρα της Ευρώπης» σε θέματα εγκληματικότητας. Ζητά τον τερματισμό της αυτόματης μείωσης των ποινών, την επαναφορά των υποχρεωτικών ελάχιστων ποινών και την επανεισαγωγή της στρατιωτικής θητείας.

Οσον αφορά την Ευρώπη, υιοθετεί έναν πιο έντονο κυριαρχικό τόνο από τη Λεπέν και ηγείται ενός νέου ακροδεξιού μπλοκ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο ιδρύθηκε από το Fidesz του Βίκτορ Ορμπαν.

Ο Μοϊσί υποστηρίζει ότι η βασική κοσμοθεωρία του RN παραμένει αμετάβλητη. «Η φιλοϊσραηλινή στάση τους δεν οφείλεται σε συμπάθεια προς το Ισραήλ, αλλά στο ότι είναι εναντίον των Αράβων και των μουσουλμάνων», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το κόμμα παραμένει ιστορικά υπέρ του Πούτιν και καχύποπτο απέναντι στη Δύση.

Ο Σαρλ Κονσινί, δικηγόρος και δοκιμιογράφος, κατηγορεί τον Μπαρντελά για πολιτική υποκρισία. «Προσποιείται πως είναι ένας αξιοσέβαστος συντηρητικός, ενώ στην πραγματικότητα είναι ακροδεξιός», δήλωσε στη Le Figaro.

Η σύγκριση με την Τζόρτζια Μελόνι είναι αναπόφευκτη. Και οι δύο αναδείχθηκαν νέοι από την Ακροδεξιά, και οι δύο άμβλυναν την εικόνα τους για να κερδίσουν ψήφους, και οι δύο κληρονόμησαν κινήματα που είχαν δημιουργηθεί από παλαιότερους ιδεολόγους.

Ωστόσο η Μελόνι έχει κυβερνήσει με μεγαλύτερη προσοχή από το αναμενόμενο, περιοριζόμενη από τις αγορές και τις Βρυξέλλες. Το αν ο Μπαρντελά θα κάνει το ίδιο ή θα διακόψει αποφασιστικά τις σχέσεις με την Ευρώπη παραμένει ένα από τα μεγάλα ερωτήματα στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή.

Παρά τη δυναμική του, παραμένουν αμφιβολίες για το αν έχει τις ικανότητες να ηγηθεί της Γαλλίας. Δεν έχει φοιτήσει ποτέ σε πανεπιστήμιο. Δεν έχει διατελέσει ποτέ υπουργός ούτε έχει εργαστεί εκτός του κόμματος, πέρα από μια σύντομη θητεία στην επιχείρηση διανομής ποτών του πατέρα του.

Ο Φιλίπ Μορό Σοβέζ, εμπειρογνώμονας πολιτικής επικοινωνίας στο Sciences Po, προειδοποιεί ότι ίσως να μην άντεχε μια προεδρική προεκλογική εκστρατεία. «Ο πρόεδρος πρέπει να απαντά σε κάθε ερώτηση. Πρέπει να είναι σαν το ChatGPT. Ψηφίζουμε ανθρώπους-ChatGPT», εξήγησε στην Telegraph.

«Το ερώτημα είναι το εξής: είναι οι Γάλλοι αρκετά θυμωμένοι και απογοητευμένοι ώστε να ψηφίσουν κυριολεκτικά οποιονδήποτε εκτός του συστήματος; Οι Γάλλοι μπορεί να γκρινιάζουν πολύ, αλλά ο λαϊκισμός εξακολουθεί να δυσκολεύεται να ριζώσει εδώ», επισήμανε.

Ο Ζαβιέ Μπερτράν, ο συντηρητικός επικεφαλής της βόρειας περιφέρειας Ο-ντε-Φρανς, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα για τον Μπαρντελά, ότι «κανείς δεν θέλει να παραδεχτεί ότι είναι κούφιος, ότι δεν ξέρει τη δουλειά, ότι δεν ξέρει τίποτα για την πραγματική ζωή». Ακόμη και μέσα στο ίδιο του το κόμμα, ορισμένοι βετεράνοι θεωρούν ότι ο νεαρός ηγέτης τα πάει καλά στο φαίνεσθαι αλλά δεν κατέχει τη γνώση της άσκησης πολιτικής.

Αφού τον είδε από κοντά, ο Εντουάρ Φιλίπ, ο κύριος αντίπαλός του, υπήρξε κατηγορηματικός. «Εχει πραγματική ικανότητα να χειρίζεται τα μέσα ενημέρωσης, αλλά είναι τεχνικά άχρηστος και η επιπολαιότητά του σε ουσιαστικά ζητήματα είναι προφανής».

Ο Φρανσουά Μπαϊρού, ο βετεράνος κεντρώος, ήταν το ίδιο καυστικός: «Είναι είτε ο Ναπολέων είτε ψεύτικος. Δημιουργεί μια ψευδαίσθηση για 10 λεπτά και μετά δεν υπάρχει τίποτα».

Η Λεπέν απορρίπτει τέτοιες επιθέσεις, επιμένοντας ότι ο διάδοχός της έχει «απεριόριστη αγάπη για τη Γαλλία». Η γαλλική ιστορία, λέει, «αποτελείται από ανθρώπους που σε πολύ νεαρή ηλικία κατάφεραν να αλλάξουν την πορεία της».

Στο βιβλίο του Μπαρντελά κάθε κεφάλαιο διαβάζεται σαν μια αυτόνομη μικρογραφία: ένας ψαράς που καταγγέλλει τις ποσοστώσεις της ΕΕ και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, ένας φούρναρης που καταστράφηκε από τους λογαριασμούς ενέργειας, ένας αγρότης που συνετρίβη από τους κανονισμούς, ένας δικαστής που απελπίζεται από τη «δικαιοσύνη της περιστρεφόμενης πόρτας».

Στη μητέρα του, που τον μεγάλωσε μόνη της, γράφει μια τρυφερή αφιέρωση. Ζει με 18.000 ευρώ τον χρόνο από σύνταξη και κοινωνική πρόνοια.

Στη μέντορά του Μαρίν Λεπέν αφιερώνει μόνο μία παράγραφο: «Επέλεξα να αγωνίζομαι καθημερινά στο πλευρό της, να τη συνοδεύσω στην εξουσία με την πεποίθηση ότι μόνο αυτή θα δώσει στον γαλλικό λαό το μέλλον που του αξίζει».

Αλλά για έναν άνδρα που θεωρείται ευρέως ως διάδοχος της Λεπέν, η σύντομη αναφορά είναι σκόπιμη. Ο Μπαρντελά λέει στους Γάλλους πως είναι έτοιμος να κυβερνήσει, σημείωσε η Telegraph.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News

Διαβάστε ακόμη...

Διαβάστε ακόμη...