689
| Shutterstock

Πώς η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με την άνοια και τη νόσο του Πάρκινσον

Γιάννης Δεβετζόγλου Γιάννης Δεβετζόγλου 30 Οκτωβρίου 2022, 14:09
|Shutterstock

Πώς η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με την άνοια και τη νόσο του Πάρκινσον

Γιάννης Δεβετζόγλου Γιάννης Δεβετζόγλου 30 Οκτωβρίου 2022, 14:09

Το μυστήριο πίσω από την αστρονομική αύξηση των νευρολογικών παθήσεων τα τελευταία χρόνια, όπως η νόσος του Πάρκινσον και η άνοια, θα μπορούσε να βρίσκεται πίσω από τις τοξίνες του περιβάλλοντος, οι οποίες βρίσκονται παντού, όμως έχουν μελετηθεί ελάχιστα από τους επιστήμονες, όπως γράφει ο Guardian.

Μάλιστα, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, τα μικροσκοπικά σωματίδια της ρύπανσης του αέρα, τα οποία προέρχονται κυρίως από την κίνηση των οχημάτων στους δρόμους, πιθανώς συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης άνοιας. Η χρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει επίσης τον κίνδυνο εγκεφαλικού, σύμφωνα με έτερη επιστημονική μελέτη.

Η πρώτη έρευνα, μια μετα-ανάλυση που συμπεριέλαβε όλες τις δημοσιευμένες διεθνώς μελέτες (συνολικά 17) που αναλύουν τη σχέση ρύπανσης αέρα και άνοιας, εστίασε στα σωματίδια ΡΜ2,5 με διάμετρο κάτω από 2,5 εκατομμυριοστά του μέτρου, που αιωρούνται στον αέρα και διεισδύουν στον οργανισμό κυρίως μέσω της εισπνοής. Οι έρευνες αφορούσαν συνολικά περισσότερους από 91 εκατ. ανθρώπους άνω των 40 ετών, από τους οποίους περίπου τα 5,5 εκατ. (το 6%) διαγνώστηκαν με άνοια στην πορεία του χρόνου.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρ Εχσάν Αμπολχαζανί από το Δυτικό Πανεπιστήμιο του Καναδά, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο κίνδυνος άνοιας αυξάνεται κατά 3% για κάθε 1 μg/m3 (ένα μικρογραμμάριο ανά κυβικό μέτρο αέρα) αύξησης των μικροσωματιδίων στην ατμόσφαιρα. Γενικότερα, διαπιστώθηκε ότι οι ηλικιωμένοι που δεν είχαν εμφανίσει άνοια, είχαν κατά μέσο όρο εκτεθεί λιγότερο σε μικροσωματίδια ρύπων.

«Καθώς οι άνθρωποι ζουν ολοένα και περισσότερα χρόνια, παθήσεις όπως η άνοια τείνουν να γίνουν συχνότερες. Συνεπώς, ο εντοπισμός και η κατανόηση των παραγόντων κινδύνου που θα μπορούσαν να αποφευχθούν αποτελούν κλειδί για τη συγκράτηση της αύξησης της εν λόγω νόσου. Δεδομένου ότι έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) έδειξε ότι πάνω από το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε περιοχές με υψηλότερες των συνιστωμένων επιπέδων ρύπανσης του αέρα, τα ευρήματα παρέχουν περαιτέρω στοιχεία υπέρ της ενίσχυσης των κανονισμών για την ποιότητα του αέρα και την επιτάχυνση της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες ενέργειες», δήλωσε ο δρ Αμπολχαζανί.

«Μολονότι η μετα-ανάλυσή μας δεν αποδεικνύει ότι η ρύπανση του αέρα προκαλεί άνοια, αλλά δείχνει μόνο μια συσχέτιση μεταξύ τους, η ελπίδα μας είναι ότι αυτά τα ευρήματα θα ωθήσουν τους ανθρώπους να αναλάβουν πιο ενεργή δράση για τη μείωση της έκθεσής τους στη ρύπανση. Οι άνθρωποι μπορούν, μεταξύ άλλων, να χρησιμοποιούν περισσότερη ανανεώσιμη ενέργεια, να επιλέγουν να ζουν σε περιοχές με χαμηλότερα επίπεδα ρύπανσης και να φροντίζουν για τη μείωση της ρύπανσης από τα τροχοφόρα στις κατοικημένες περιοχές», πρόσθεσε.

Κίνδυνος και για εγκεφαλικό

Η χρόνια έκθεση στη ρύπανση του αέρα αυξάνει όμως και τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Κίνα.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Σουν Γιατ-σεν ανέλυσαν στοιχεία από 318.752 ανθρώπους ηλικίας 40 έως 69 ετών, οι οποίοι ζούσαν στη Βρετανία και κανένας δεν είχε ιστορικό εγκεφαλικού στην αρχή της έρευνας. Στη διάρκεια μιας περιόδου 15 ετών, περίπου 6.000 άτομα υπέστησαν εγκεφαλικό επεισόδιο, 3.000 καρδιαγγειακή νόσο και 1.000 πέθαναν από διάφορες αιτίες. Η μελέτη συσχέτισε την υγεία των ανθρώπων με τα επίπεδα ρύπανσης στην περιοχή της κατοικίας τους.

Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι όσο αυξανόταν η έκθεση στη ρύπανση της ατμόσφαιρας, τόσο μεγάλωνε ο κίνδυνος εγκεφαλικού. Για κάθε επιπλέον 5 μg/m3 (μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα) μικροσωματιδίων ΡΜ2,5 σε ετήσια βάση, η πιθανότητα εγκεφαλικού αύξανε κατά 24%. Τα σωματίδια αυτά, που έχουν διάμετρο έως δυόμισι εκατομμυριοστά του μέτρου και εισχωρούν στον οργανισμό, προέρχονται κυρίως από τις εξατμίσεις των οχημάτων.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνιστά η μέση ετήσια έκθεση σε ΡΜ2,5 να μην υπερβαίνει τα 5μg/m3. Στη μελέτη όσοι έπαθαν εγκεφαλικό, είχαν εκτεθεί σε διπλάσια μέσα επίπεδα ΡΜ2,5 της τάξης των 10 μg/m3.

«Η έκθεση σε ΡΜ2,5 μπορεί να προκαλέσει συστημικό οξειδωτικό στρες, φλεγμονή, αθηροσκλήρωση και να αυξήσει έτσι τον κίνδυνο εγκεφαλικού», σύμφωνα με τον επικεφαλής ερευνητή Χουαλιάνγκ Λιν.

Επίσης, η μελέτη βρήκε ότι για κάθε αύξηση κατά 5 μg/m3 στη μέση ετήσια έκθεση ενός ανθρώπου σε διοξείδιο του αζώτου (προϊόν καύσης), υπήρχε αύξηση κατά 4% στον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου μετά το εγκεφαλικό.

Πάντως, δεν φάνηκε η ρύπανση να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ενός άμεσα θανατηφόρου εγκεφαλικού επεισοδίου.

Και οι δύο μελέτες δημοσιεύονται στην επιστημονική επιθεώρηση Neurology, της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας.

Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατη έρευνα κατέδειξε ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα (εδώ).

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News