Πορτρέτο ουκρανού κατασκευαστή και εμπόρου πολεμικών drones σκιαγράφησαν οι Financial Times. Πρόκειται για τον Ολεξάντρ Γιακοβένκο, διευθύνοντα σύμβουλο μιας από τις μεγαλύτερες ουκρανικές εταιρείες παραγωγής drones με έδρα την Οδησσό. Αυτός μίλησε στους FT «για τις προκλήσεις του πολέμου υψηλής τεχνολογίας» και για «το πώς θα παραμείνουμε ένα βήμα μπροστά από τους Ρώσους».

Να τι είπε ο ουκρανός έμπορος πολεμικού υλικού: «Πριν από δύο χρόνια ήμασταν δύο βήματα μπροστά από τους Ρώσους, τώρα, όμως, είμαστε μόνο ένα βήμα μπροστά. Τον περασμένο μήνα οι ρώσοι στρατιώτες έτρεχαν λεφούσι πάνω σε μοτοσικλέτες σε όλη την ουκρανική επικράτεια, έτσι ήταν αδύνατον να αναπτύξουμε αρκετά drones και να τους σταματήσουμε όλους. Αυτή τη στιγμή το ζήτημα δεν είναι η νέα τεχνολογία, αλλά το πώς θα προσαρμοστούμε σε νέες στρατηγικές».

Τα τελευταία δύο χρόνια, σχολίασαν οι Financial Times, η ουκρανική πρώτη γραμμή κυριαρχείται όλο και περισσότερο από τα drones, τα οποία σχεδόν ελέγχουν μία ουδέτερη ζώνη πλάτους 10-15 χιλιομέτρων. Η Μόσχα έχει επίσης φέρει επανάσταση στη χρήση drones, με καταστροφικές συνέπειες όχι μόνο στο πεδίο της μάχης αλλά και στις πόλεις. Η εταιρεία του Γιακοβένκο, η οποία ξεκίνησε από το μηδέν το 2022, μόνο πέρσι κατασκεύασε 350.000 drones από τα δύο εκατομμύρια τεμάχια που παρήχθησαν στην Ουκρανία το 2024.

Ο Γιακοβένκο έχει συμβόλαια με την ουκρανική κυβέρνηση για την ίδια ποσότητα και μόνο για τους πρώτους έξι μήνες του τρέχοντος έτους, ελπίζει δε να επεκτείνει την παραγωγή κάποιων τμημάτων του πτητικού μέσου στην Ευρώπη. Ωστόσο δεν πανηγυρίζει. Μίλησε για την πολυπλοκότητα του πολέμου των drones και για τις προκλήσεις: από την αντιμετώπιση των εξελιγμένων ρωσικών συστημάτων παρεμβολής στα drones έως την ανάγκη επανεξέτασης της αλυσίδας εφοδιασμού.

Αυτό το τελευταίο, περί αλυσίδας εφοδιασμού, έχει μεγάλη σημασία. Διότι, όσο και αν ακούγεται περίεργο, ο Ουκρανός έμπορος όπλων συνεργάζεται με την Κίνα. Αυτή του παρέχει το μεγαλύτερο μέρος από τις θερμικές κάμερες, τα πλαίσια άνθρακα και τις μπαταρίες. Αυτά τα εξαρτήματα χρησιμοποιούνται στα φθηνά drones, «πρώτου προσώπου» όπως λέγονται, τα οποία χειρίζονται στρατιώτες. Ο Γιακοβένκο δήλωσε ότι δαπάνησε 1,2 δισ. δολάρια τους τελευταίους 18 μήνες σε κινεζικά εξαρτήματα, συχνά με «μπροστινούς» άλλους, ώστε να αποφεύγει τους ελέγχους.

Σήμερα πλέον, μέσα στον σινο-αμερικανικό εμπορικό πόλεμο, οι ουκρανικές εταιρείες drones δυσκολεύονται ακόμη περισσότερο να παρακάμψουν τους περιορισμούς στις κινεζικές εξαγωγές. «Υστερα από μερικές εβδομάδες εμπορικού πολέμου έχουμε κιόλας τεράστιο πρόβλημα» δήλωσε ο Γιακοβλένκο. «Αναγκαζόμαστε να καθυστερήσουμε τις παραγγελίες κατά έναν μήνα. Υπάρχουν ελάχιστες ευρωπαϊκές εταιρείες που κατασκευάζουν τέτοια εξαρτήματα, όμως τα προϊόντα τους είναι πολύ πιο ακριβά από τα κινεζικά».

Ο ίδιος παραδέχθηκε στους FT ότι οι Ρώσοι απαντούν αμέσως σε όλες «τις καινοτομίες των Ουκρανών» στον συγκεκριμένο τομέα. Εδωσε παράδειγμα τις ρωσικές οπτικές ίνες, που δεν μπλοκάρονται. Και αυτές είναι κινεζικές, είπε. Ο Βαλέρι Ζαλούζνι, υποτιθέμενος πολιτικός αντίπαλος του Ζελένσκι, πρώην αρχηγός ΓΕΣ της Ουκρανίας και νυν πρεσβευτής στο Νησί, δήλωσε ότι την αξία αυτών των νέων πολεμικών μέσων την έχουν καταλάβει στην Ουκρανία, στη Ρωσία και στην Κίνα, όχι όμως στη Δύση. Πάντως υπάρχει η προοπτική συνεργασίας των Ουκρανών με τους Δυτικούς στρατούς, κατόπιν έγκρισης του Ζελένσκι.

«Εχουμε πολλές και καλές εταιρείες, με καλή τεχνολογία, οι οποίες θέλουν να κατασκευάζουν τα προϊόντα τους στην Ευρώπη» δήλωσε ο Γιακοβλένκο. Αλλά οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προτιμούν να επενδύσουν στις δικές τους εταιρείες. «Πολλοί ξένοι χρησιμοποιούν τον πόλεμό μας για εκπαίδευση. Το καταλαβαίνουμε αυτό. Εντάξει, αφού μας βοηθούν και αυτοί». Πρώην διευθυντής εταιρείας logistics που έγινε κατασκευαστής drones, ο Γιακοβλένκο ενσαρκώνει την ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει η Ουκρανία απέναντι στον πολύ ισχυρότερο εχθρό της, έγραψαν οι Financial Times. Αυτήν την αντοχή θα τη χρειαστεί, αν συνεχιστεί ο πόλεμος και αν η κυβέρνηση Τραμπ αποσύρει τελικά την υποστήριξη των ΗΠΑ στο Κίεβο.

Οι FT έγραψαν ότι ο Γiακοβλένκο έγινε έμπορος όπλων από πατριωτισμό.

«Το πρωί της εισβολής της Ρωσίας είπε στους υπαλλήλους του ότι όσοι αποφασίσουν να παραμείνουν στην επιχείρηση θα δουλέψουν για τον ουκρανικό στρατό. Σχεδόν όλοι έμειναν και τον βοήθησαν να στραφεί από την παράδοση αγαθών στη μεταφορά προμηθειών στην πρώτη γραμμή. Σε ένα τέτοιο ταξίδι το 2022 είδε στρατιώτες να τροποποιούν ένα αθλητικό drone για το πεδίο της μάχης. Αυτό τον έκανε να νιώσει άβολα. Ιδρυσε ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα που συναρμολογούσε εκατοντάδες drones τον μήνα για το μέτωπο. Υστερα τον κάλεσαν στο Κίεβο. Ο Μιχαήλ Φεντόροφ, ο υπουργός των drones, του είπε: ‘‘Είναι πολύ ωραίο που ιδρύσατε φιλανθρωπικό ίδρυμα και παρέχετε drones δωρεάν, αλλά σας παρακαλώ να ιδρύσετε επιχείρηση. Πρέπει να είμαστε ανταγωνιστικοί’’»…

Eνας από τους λόγους για τους οποίους οι Δυτικές αμυντικές βιομηχανίες διστάζουν να επενδύσουν στην παραγωγή drones είναι ότι ο ρυθμός των αλλαγών στον κλάδο είναι αμείλικτος, είπε ο CEO. Το cult drone του παρόντος εκπίπτει σε ξεπερασμένο μέσα σε λίγους μήνες, καθώς εμφανίζονται συνεχώς νέα μοντέλα. «Το 2023 η μέση απόσταση για ένα drone καμικάζι που εκρήγνυται κατά την πρόσκρουση ήταν 5 χιλιόμετρα με φορτίο εκρηκτικών 1 κιλού, ενώ τώρα τα drones διανύουν 40 χιλιόμετρα με φορτίο εκρηκτικών 3 κιλών».

Για το 2025 ο Γιακοβλένκο προέβλεψε αύξηση της χρήσης ρομπότ εδάφους. «Θα είναι η χρονιά των ρομπότ με τροχούς. Θα χρησιμοποιηθούν για την εκκένωση περιοχών, για την περισυλλογή ανθρώπων από το μέτωπο και για αποστολή εφοδίων στην πρώτη γραμμή». Είπε επίσης ότι η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης θα στείλει τους χειριστές των drones μακριά από τα πεδία μαχών. «Θα βρίσκονται σε κάποια γραφεία εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά». Σε ό,τι αφορά το μέλλον της σύγκρουσης δεν ήταν και πολύ αισιόδοξος: «Η Ρωσία προχωρά βήμα με το βήμα. Αν συνεχίσει έτσι, σε δύο χρόνια θα μας είναι αδύνατον να αμυνόμαστε».

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News