Tα γυναικεία ωάρια μου θυμίζουν τα μπλε λεωφορεία: όταν δεν τα χρειάζεσαι, έρχονται τακτικά, και πάντα στην ώρα τους. Όταν όμως πραγματικά βιάζεσαι, όσο τα έχεις επειγόντως ανάγκη, τόσο αυτά σφυρίζουν κλέφτικα, εξαφανίζονται μυστηριωδώς, ή καταφθάνουν χαλασμένα και σ΄αφήνουν στη μέση του δρόμου. Μια άλλη, πολύ σημαντική ομοιότητα μεταξύ των ωαρίων και των λεωφορείων, είναι ότι τόσο τα πρώτα, όσο και τα δεύτερα, είναι εντελώς άχρηστα, όταν είναι ελάχιστα, ή ελαττωματικά, ή κυκλοφορούν κενά. Πρέπει να «συμπληρωθούν» αλλιώς το μόνο που κάνουν είναι να πηγαινοέρχονται ηλιθίως, μπλοκάροντας, άνευ λόγου και αιτίας το όλο σύστημα.

Ξεκίνησα με την πρόσφατη είδηση περί εξάρθρωσης φερόμενης ως «σπείρας» εμπορίας γυναικείων ωαρίων. Προχώρησα στο ξεψάχνισμα της νομοθεσίας (υπάρχει, και είναι αρκετά σύγχρονη στη χώρα μας). Στο τέλος, άφησα στην άκρη σημειώσεις, νόμους, ιατρικά και ποινικά χασμουρητά. Κι έμεινα να σκέφτομαι τον «θαυμαστό, καινούριο αναπαραγωγικό κόσμο» μέσα στον οποίο, ζούμε.

Ας πούμε λοιπόν, ότι μια γυναίκα (ας την πούμε «Ρίκα») θέλει δεύτερο παιδί. Λατρεύει τα μπεμπέ, είναι υγιής, οικονομικά ανεξάρτητη, άσε που έχει ήδη ένα νήπιο και επιθυμεί να του χαρίσει ένα αδελφάκι. Γιατί όχι; Γιατί η Ρίκα είναι εκατόν εβδομηνταοκτώ ετών, γι αυτό! Βασικά, σαρανταεννιά είναι, αλλά ως προς το θέμα «παιδί», η φύση, αδιαφορεί: Τι εκατόν εβδομήντα, τι πενήντα. Και στις δύο περιπτώσεις, το κατάστημα ωαρίων (στο βάθος κήπος) έχει κλείσει. Ή, τελοσπάντων, ετοιμάζεται να κατεβάσει τα ρολά, από ώρα σε ώρα: έχει βγει το αφεντικό και σκουπίζει πεζοδρόμια, αδειάζει σκουπίδια, κάνει ταμείο κλπ.

Όμως η Ρίκα θέλει δεύτερο παιδί. Οι γιατροί τη διαβεβαιώνουν, με παραδείγματα που φτάνουν τις χιλιάδες των χιλιάδων ότι μπορεί, να φέρει εις πέρας μια εγκυμοσύνη, σε ηλικία πολύ (αλλά πολύ) προχωρημένη, χωρίς κανένα πρόβλημα για το παιδί και τη μητέρα, αρκεί…. Αρκεί να «δανειστεί» (ειρωνικός όρος, αφού δεν μπορεί να τα επιστρέψει,) ωάρια. Θα τα αναζητήσει, με τη βοήθεια του γιατρού της από μια νεώτερη γυναίκα: ας την πούμε Μαργαρίτα. Η «Μαργαρίτα» είναι συνήθως 25-30 ετών, είναι προτιμότερο να έχει η ίδια γεννήσει δικά της παιδιά, και να «περνάει» από τα βασικά τεστ, απλά πράγματα, τουλάχιστον στην αρχή.

Τα ωάρια βέβαια δεν είναι τσάντες να τα αρπάζεις στο δρόμο (γι’ αυτό και είμαι λίγο επιφυλακτική στο ζήτημα της φερόμενης ως «διά της βίας αφαίρεση ωαρίων» για την οποία βιάστηκαν να γράψουν οι εφημερίδες.)

Η δότρια Μαργαρίτα, λοιπόν, που θα δεχτεί να χαρίσει ( Τι; Να πουλήσει; Απαγορεύεται, λέμε! ) τα αυγουλάκια της, πρέπει να περάσει πολλά: να πάρει πανάκριβα και επιβαρυντικά για την υγεία της φάρμακα, να καταπιεί του κόσμου τα ματζούνια. Να ξημεροβραδιαστεί για εβδομάδες στους γιατρούς, να υποστεί μίνι-χειρουργείο, να συγχρονίσει τον κύκλο της με εκείνον της λήπτριας, και διάφορα άλλα διαστημικής τεχνολογίας.

Και η Ρίκα, αντίστοιχα, θα περάσει το δικό της ιατροφαρμακευτικό Γολγοθά για να «συγχρονιστεί» με τη δότριά της, τη Μαργαρίτα. Εκτός, αν η Ρίκα, για κάποιο λόγο δεν είναι σε θέση να φέρει εις πέρας μια κύηση, αλλά θέλει «δικό της» παιδί, χωρίς να την πολυνοιάζει αν θα περάσει από τις ενδιάμεσες διαδικασίες, δηλαδή την εγκυμοσύνη και τη γέννα: τότε μπορεί να αναθέσει εργολαβία, όλη τη διαδικασία, σε μια (κρατηθείτε)…τρίτη γυναίκα. Ας την πούμε Ελένη. Η οποία Ελένη, θα δεχτεί να μεταφερθεί στη μήτρα της το ωάριο της Μαργαρίτας, γονιμοποιημένο από το σύντροφο της Ρίκας. Αν πετύχει η διαδικασία, η Ελένη θα κυοφορήσει το βιολογικό παιδί της Μαργαρίτας και του άντρα της Ρίκας, (η οποία, αν θέλει, μπορεί όλο αυτό το διάστημα να κυνηγάει πεταλούδες στον Αμαζόνιο). Η Ελένη θα γεννήσει, αν όλα πάνε κατ΄ευχήν, το μωρό και θα το παραδώσει στους νόμιμους γονείς, βάσει ιδιωτικού συμφωνητικού.

Η (κρατηθείτε, ζαλίζει) Ελένη, η λεγόμενη και «παρένθετη» μητέρα, μπορεί να κυκλοφορήσει τα ωάρια της Μαργαρίτας, γονιμοποιημένα όμως, από σπερματοζωάρια κάποιου τέταρτου ατόμου, ενός δηλαδή άλλου άντρα, ας τον πούμε «Γιώργο» στην περίπτωση που ο σύντροφός της Ρίκας επιθυμεί μεν, αλλά αδυνατεί να τεκνοποιήσει μαζί της. Ή με την Ελένη. Ή με τη Μαργαρίτα. Ή με το Γιώργο.

Φίλοι του protagon, σας ορκίζομαι, δεν έχω πάρει ληγμένα: αυτά δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Είναι κατοχυρωμένα προβλεπόμενα σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία. Είναι ιστορίες που συμβαίνουν κάθε μέρα, ακριβώς δίπλα μας, στη διπλανή χώρα, στη διπλανή πόρτα. Δανεικά ωάρια, (όχι, όχι αγοραστά, είπαμε, απαγορεύεται, κουφές είστε;) κυκλοφορούν πολύ συχνότερα απ΄ όσο φαντάζεστε. Η χρήση τους δεν αφορά μόνο γυναίκες μεγάλης ηλικίας: υπάρχουν ανάμεσά μας πολύ νέες γυναίκες με πρόβλημα παραγωγής ωαρίων, όπως και χιλιάδες άντρες με δυσκολίες γονιμότητας. Υπάρχουν θείες που φέρνουν στον κόσμο τα ανήψια τους, και γιαγιάδες που φέρνουν στον κόσμο τα ίδια τους τα εγγονάκια, κυοφορώντας και γεννώντας τα έμβρυα που συνέλαβαν οι κόρες τους.

Που θα τραβούσατε εσείς μια διαχωριστική γραμμή; Γιατί μια γυναίκα εφόσον η φύση της επιτρέπει να έχει μια καλή εγκυμοσύνη, να μην «δεχτεί» ένα δωρισμένο ωάριο, να κάνει, τέλος πάντων, αυτό που ονειρεύεται, πραγματικότητα; Να φέρει, ή να μην φέρει στον κόσμο ένα μωρό με «δότη» σπέρματος, αν ο σύντροφός της αδυνατεί; Να δανειστεί μια φιλόξενη μήτρα, που θα φέρει στον κόσμο το παιδάκι της, βιολογικό, ή μη;

Κι ακόμα: ποια ηλικία θεωρείτε εσείς οριακή, πέρα από την οποία σας φαίνεται αλλόκοτο να γίνει ένας άντρας γονιός;Ή μια γυναίκα; Στα πενήντα; Τα εξήντα; Η μήπως στα εβδομήντα της; (είναι αυτή τη στιγμή το ρεκόρ, για τη γηραιότερη γυναίκα που γέννησε, και μάλιστα δίδυμα, με ξένο, βεβαίως, ωάριο. Μια άλλη κυρία, έκανε τρίδυμα στην ηλικία των 66 ετών, ενώ η γηραιότερη μητέρα που έφερε στον κόσμο παιδιά με δικά της ωάρια, είναι μια Αμερικανίδα 59 ετών).

Πίσω στην Ελλάδα: την ώρα που γράφω αυτό το κείμενο, σκέφτομαι τον Δημήτρη. Έγινε μπαμπάς στα εβδομήντα, μετά από μια μεγάλη περιπέτεια υγείας. Όλοι τον βρίζαμε ότι ήταν παλαβός και να πει στη γκόμενά του να το ρίξει. Έχουν περάσει οκτώ χρόνια. Ο γιός του είναι ένας απίστευτος κούκλος, κάνουν μαζί σκι και κάμπινγκ, και η ιδέα ότι κάποτε τον παροτρύναμε να μη τον φέρει στον κόσμο το αστέρι του, μας κάνει να ντρεπόμαστε.

Έρχεται ακόμα στο νου μου –όχι ότι την ξέχασα ποτέ- η Κατερίνα. Η πιο υγιής, γερή και δυναμική κοπέλα που έχω γνωρίσει: Έκανε την κόρη της τριάντα χρονών, πάνω στα πιο χρυσά της νιάτα- και δεν έζησε, καθώς νικήθηκε από έναν επιθετικό καρκίνο, να τη δει να κλείνει τα δύο της χρόνια.

Τώρα που σας γράφω, τo CNN, προβάλλει την «Ώρα της Αφρικής». Χιλιάδες βρέφη ξεψυχάνε στη Ρουάντα, κάθε δευτερόλεπτο. Χάνονται πριν κλείσουν τα πέντε τους χρόνια, από αρρώστιες που στη Δύση των «δανεικών ωαρίων», της «υποβοηθούμενης αναπαραγωγής» και της «παρένθετης μήτρας», αντιμετωπίζονται με μισή κουταλίτσα ντεπόν, ή ένα εμβολιάκι.

Έχουμε όντως, χάσει το μέτρο; Ή είναι αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα κάθε ανθρώπου να επιλέξει πώς θα δημιουργήσει την οικογένειά του; Όσο κοινωνικά, επιστημονικά, ή οικονομικά περίπλοκος κι αν είναι ο δρόμος που θα διαλέξει;

 

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News