Κανονικά, εάν η ιστορία ήταν δίκαιη με τον εαυτό της κι απέδιδε «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι», τα debate πολιτικών αρχηγών θα ήταν ελληνική πατέντα κι οι Αμερικάνοι θα κάθονταν με φιστικοβούτυρο  αλειμμένο  σε φέτες ψωμιού και με τα pancakes τους αγκαλιά για να παρακολουθήσουν την τηλεοπτική μονομαχία που θα συντελούνταν σε κάποιο τηλεοπτικό στούντιο στην άλλη άκρη του κόσμου.

Θα έβλεπαν –κάποτε- τον Δημήτρη τον Τσοβόλα να μιλά για τις νεοφιλελεύθερες μονεταριστικές πολιτικές που ακολουθούσε η κυβέρνηση Σημίτη και να προτείνει επιθετικές αναπτυξιακές δράσεις με άξονα την αποκέντρωση και την περιφερειακή ανάπτυξη. Αυτή είναι και μία από τις πιο σοβαρές –και λίγες- προτάσεις που έχουν ακουστεί, αφού οι υπόλοιπες ατάκες όλα αυτά τα χρόνια είναι πιο τυποποιημένες κι από σαλάτα σε πλαστικό ταπεράκι σε ψυγείο μεγάλης αλυσίδας supermarket.

Στην Ελλάδα δεν ξέρουμε να κάνουμε debate, όχι γιατί είναι κάτι το δύσκολο, αλλά γιατί είμαστε σεμνότυφοι και τυπολάτρες. Παραμένουμε προσκολλημένοι στο «φαίνεσθαι» και δεν μπαίνουμε στην ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης. Οι επικοινωνιολόγοι συμβουλεύουν τους πολιτικούς αρχηγούς να μην ξεφεύγουν από την πεπατημένη, όχι γιατί είναι επικίνδυνο, αλλά γιατί πολύ απλά το κοινό δεν το θέλει κατά βάθος. Λογικό, εδώ θεωρούμε προοδευτικό το οτι ένας πολιτικός δεν φορά γραβάτα, κι ας εκφράζει ταυτόχρονα απαρχαιωμένες ή συντηρητικές απόψεις.

Αντίθετα, τα πράγματα στην Αμερική είναι, εντελώς, διαφορετικά. Τα debates δεν περνούν στη συλλογική μας λήθη μόλις κλείσουν οι κάλπες, αλλά κατέχουν σημαντική θέση, τόσο στον κόσμο των media, όσο και σε αυτόν του εκλογικού σώματος, αφού αποτελούν βασικό κι αναπόσπαστο κομμάτι της παραγωγής πολιτικής. Δημιουργούν ύφος και στιλ, αλλάζουν την ατζέντα και τη ρητορική, τροποποιούν προγράμματα και προεκλογικές δεσμεύσεις (έστω και σε μικρό βαθμό).

Στο πρόσφατο αμερικάνικο debate, το FOX News έκανε νέο ρεκόρ τηλεθέασης. Περισσότεροι από 24 εκατομμύρια πολίτες στήθηκαν μπροστά από την οθόνη, κάτι που σημαίνει 30% περισσότεροι από το τελευταίο επεισόδιο του Empire και 680% πιο πολλοί από όσους είδαν την τελευταία εκπομπή του Τζον Στιούαρτ. Ωστόσο, σε σύγκριση με το παρελθόν, τα νούμερα που έπιασε δεν ήταν κάτι το ιδιαίτερο. Το debate του 1980 μεταξύ Ρίγκαν και Κάρτερ άγγιξε τα 80 εκατομμύρια τηλεθεατές, ενώ αυτό του Ομπάμα με τον Ρόμνεϊ ξεπέρασε τα 67.

Από τον πρώτο τόσο καλό τηλεοπτικά (τον Τζον Κένεντι) μέχρι τον καλύτερο (τον Μπαράκ Ομπάμα), στις ΗΠΑ συνεχίζουν να διδάσκουν τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να γίνεται μία τέτοια πολιτική τηλεμαχία. Άμεσα, άνετα, ακομπλεξάριστα, να μπορεί ο ένας να μιλήσει στον άλλον, να συζητήσουν όπως θα συζητούσαν δύο μέσοι πολίτες του κράτους που διευθύνουν. Να μπορεί να αγγίξει ο ένας τον άλλον, στο κάτω-κάτω της γραφής.

Τις επόμενες ώρες θα ακούσουμε περισπούδαστες αναλύσεις από αυτοαποκαλούμενους πολιτικούς αναλυτές κι επικοινωνιολόγους. Όλοι τους με ύφος επιστήμονα της NASA θα εξηγούν πόσους πόντους κέρδισε ο «εκπρόσωπος της λαϊκής Δεξιάς που προσπαθεί να στρίψει το καράβι προς το φιλελεύθερο κέντρο» (Βαγγέλης Μεϊμαράκης) και πόσους έχασε ο «αν και αριστερός που απευθύνεται στα λαϊκά στρώματα, γόνος αστικής οικογένειας» (Αλέξης Τσίπρας). Μέχρι εκεί θα φτάσουμε.

Κάποτε, ένας Αμερικανός δημοσιογράφος έγραψε πως η τηλεόραση ήταν «για τον Κένεντι τόσο επικίνδυνη όσο το νερό για το ψάρι, καθόλου δηλαδή). Το debate είναι για τον Έλληνα ψηφοφόρο χρήσιμο. Καθόλου, δηλαδή.

(Προσέξτε την ερώτηση λίγο πριν το 2ο λεπτό)

Δείτε την τηλεοπτική αναμέτρηση του 2000, μεταξύ του Κώστα Σημίτη και του Κώστα Καραμανλή. Κάτι αντίστοιχο με αυτό που θα γίνει τη Δευτέρα: