583
Η πεποίθηση «όσο περισσότερο τόσο το καλύτερο» είναι λανθασμένη. Η απαραίτητη ποσότητα αντιηλιακού είναι συγκεκριμένη | Shutterstock

Εδώ σε θέλω: τα αντιηλιακά είναι φάρμακα ή καλλυντικά;

Η πεποίθηση «όσο περισσότερο τόσο το καλύτερο» είναι λανθασμένη. Η απαραίτητη ποσότητα αντιηλιακού είναι συγκεκριμένη
|Shutterstock

Εδώ σε θέλω: τα αντιηλιακά είναι φάρμακα ή καλλυντικά;

Μπορεί τα αντιηλιακά να μοιάζουν με προϊόντα περιποίησης δέρματος. Να έχουν ευχάριστα καλοκαιρινά αρώματα. Να κυκλοφορούν σε σπρέι ή σε κρέμα και σε όμορφες συσκευασίες. Ομως τα αντιηλιακά δεν είναι κρέμες lifestyle. Δεν λειαίνουν τις ρυτίδες. Τα αντιηλιακά είναι το πιο σοβαρό μέσο για την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος. Και ακριβώς αυτή τη μεταχείριση πρέπει να έχουν.

Τα αντιηλιακά θα πρέπει να ελέγχονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες ακριβώς όπως ελέγχονται τα φάρμακα. Διότι μπορεί μία σοβαρή εταιρεία να είναι προσεκτική ως προς την ποσότητα και τον συνδυασμό των αντηλιακών παραγόντων που περιέχουν τα προϊόντα της. Ομως υπάρχουν και εταιρείες οι οποίες χωρίς κανέναν έλεγχο διακινούν στην αγορά αρωματισμένες κρέμες σε φαντεζί συσκευασίες μεν, αλλά χωρίς προστατευτικά συστατικά. Και αυτό είναι κάτι που δεν ελέγχει καμία αρχή. Κανένας ΕΟΦ.

Τα όρια και σε αυτήν την περίπτωση είναι το Α και το Ω. Η έκθεση στον ήλιο είναι σημαντική για τα οστά, τη σύνθεση της βιταμίνης D και άλλες λειτουργίες του οργανισμού. Αν όμως τα υπερβούμε, ο κίνδυνος για καρκίνο του δέρματος είναι υψηλός (και οι καρκίνοι θανατηφόροι). Οπως έχει όρια η έκθεση στον ήλιο, έτσι και τα αντιηλιακά έχουν όρια στη χρήση.

Η σωστή χρήση του αντιηλιακού αναγράφεται στις συσκευασίες και αποτελεί και αυτή αποτέλεσμα μελέτης. Ομως τα προληπτικά σκευάσματα αντιμετωπίζονται από πολλούς σαν κρέμες ενυδάτωσης. Και τα φάρμακα είναι προδιαγεγραμμένα να χρησιμοποιούνται σε πολύ συγκεκριμένες ποσότητες. Φανταστείτε κάποιον, για παράδειγμα, που παίρνει ένα παυσίπονο. Το αποτέλεσμα θα είναι να του περάσει ο πονοκέφαλος. Εάν πάρει 15 χάπια θα πάθει δηλητηρίαση.

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τα αντιηλιακά. Αν κάποιος πασαλείβεται ασταμάτητα και παραβλέπει τις οδηγίες χρήσης, τα συστατικά που έχουν δημιουργηθεί για την επιφάνεια του δέρματος θα διεισδύσουν στις κατώτερες στοιβάδες και θα περάσουν μέσω των αιμοφόρων αγγείων στην κυκλοφορία του αίματος. Κρύβει κινδύνους κάτι τέτοιο; «Ενδεχομένως ναι» απαντά η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (Food and Drug Administration), ύστερα από ανασκόπηση πρόσφατων επιστημονικών ερευνών.

Η απότομη αφύπνιση της FDA

Στις εν λόγω μελέτες, τα αποτελέσματα των οποίων κωδικοποιήθηκαν σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε προσφάτως στην επιστημονική επιθεώρηση Journal of the American Medical Association, τέσσερα αντιηλιακά ευρείας κυκλοφορίας δοκιμάστηκαν σε έξι άτομα σε μέγιστη δοσολογία και στο 75% της επιφάνειας του σώματος. Μέγιστη δοσολογία σημαίνει επάλειψη τέσσερις φορές την ημέρα με μεγάλη ποσότητα.

Στόχος δεν ήταν να εξετάσουν αν οι ουσίες που απομακρύνουν τη βλαπτική ακτινοβολία του ήλιου είναι δραστικές. Αλλά εάν η υπερβολική ποσότητα διαπερνά το δέρμα και εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης MuST, και οι τέσσερις ουσίες που μελετήθηκαν και ενδέχεται να εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία, ανιχνεύθηκαν στο αίμα και των έξι ανθρώπων. Οι δοκιμές αυτού του τύπου γίνονται σε φάρμακα που απορροφώνται από το δέρμα, όπως για παράδειγμα είναι τα τοπικά αντιφλεγμονώδη και μυοχαλαρωτικά για τις μυαλγίες, οι αλοιφές για τον κνησμό από δήγματα εντόμων και γενικά για φαγούρες, αλλά  και πολλά άλλα.

Η απορρόφηση όμως ενός συστατικού από το δέρμα και η απελευθέρωσή του στην κυκλοφορία του αίματος δεν σημαίνει ότι είναι βλαπτική, όπως διευκρινίζει η FDA. «Τα αποτελέσματα τέτοιου είδους μελετών γίνονται προκειμένου να εκτιμηθούν περαιτέρω τα συγκεκριμένα συστατικά όταν πρόκειται για επαναλαμβανόμενη χρήση. Πρόκειται για προγραμματισμένου τύπου αξιολογήσεις ασφαλείας που γίνονται πριν οτιδήποτε κυκλοφορήσει στην αγορά».

Ετσι η FDA έθεσε σε δημόσια διαβούλευση τα αντιηλιακά μέχρι τις 27 Ιουνίου και αναμένει τις προτάσεις των επιστημόνων, της βιομηχανίας καλλυντικών και άλλων υπευθύνων, ώστε να καταλήξουν σε νέους, πιο ασφαλείς κανόνες για την αδειοδότηση και σωστή χρήση τους. Και φυσικά να δώσουν στα αντιηλιακά τον χαρακτηρισμό που οφείλουν, αφού δεν πρόκειται για καλλυντικά, αλλά για σημαντικά προληπτικά φάρμακα.