1212
|

Ρένα Δούρου: «χόμπι» οι απευθείας αναθέσεις έργων

Χάρης Καρανίκας Χάρης Καρανίκας 22 Μαρτίου 2019, 07:05

Ρένα Δούρου: «χόμπι» οι απευθείας αναθέσεις έργων

Χάρης Καρανίκας Χάρης Καρανίκας 22 Μαρτίου 2019, 07:05

Στις απευθείας αναθέσεις που πραγματοποιήθηκαν από την Ρένα Δούρου ξεχωρίζουν και κάποιες που έγιναν λόγω επικείμενου κινδύνου πυρκαγιάς, όπως μία σειρά αποφάσεων για την παρουσία υδροφόρας στο Αττικό Άλσος. Ο νόμος ξεκαθαρίζει ότι απευθείας αναθέσεις μπορούν να γίνονται «λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα απρόβλεπτα», και από τις αποφάσεις της Περιφερειάρχου Αττικής φαίνεται ότι αυτές μπορούν τελικά να έχουν και προληπτικό χαρακτήρα, όπως στην περίπτωση του Αττικού Άλσους που δεν υπήρχε φωτιά – μόνο προβλέψεις για υψηλή επικινδυνότητα πυρκαγιάς και δελτία της ΕΜΥ. Όμως, αυτές οι προληπτικού χαρακτήρα απευθείας αναθέσεις άρχισαν να γίνονται δέκα ημέρες μετά το Μάτι με τους 100 νεκρούς και όχι πριν.
Απευθείας αναθέσεις «κατόπιν εορτής» άρχισαν να γίνονται και για τις πλημμύρες μετά το πολύνεκρο συμβάν στην Μάνδρα, για το οποίο η Ρένα Δούρου επίσης διώκεται.

 

Τον Αύγουστο του 2016 ψηφίστηκε στη Ελληνική Βουλή ο νόμος για τις δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών στα πλαίσια της προσαρμογής στην κοινοτική οδηγία του 2014.

Σε μία παράγραφο ενός από τα 379 συνολικά άρθρα του νόμου, περιλαμβάνονται και οι προϋποθέσεις για το πότε ένας δημόσιος φορέας μπορεί να κάνει απευθείας αναθέσεις, με διαπραγμάτευση, χωρίς να έχει δημοσιευθεί διακήρυξη για διαγωνισμό.

Ανάμεσα στις προϋποθέσεις περιλαμβάνεται και η εξής: «Στο μέτρο που είναι απολύτως απαραίτητο, εάν λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα αρχή, δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοικτές, κλειστές ή ανταγωνιστικές διαδικασίες με διαπραγμάτευση».

Η συγκεκριμένη προϋπόθεση χρησιμοποιείται κατά κόρον από δήμους και περιφέρειες, και λιγότερο από νοσοκομεία, έτσι ώστε να μπορούν να προχωρήσουν σε απευθείας αναθέσεις για  να αντιμετωπίσουν έκτακτες καταστάσεις, οι οποίες, όπως ξεκαθαρίζει ο νόμος, δεν οφείλονται σε δική τους υπαιτιότητα. Ανάμεσα τους και οι φυσικές καταστροφές, από πυρκαγιές και πλημμύρες έως κατολισθήσεις και σφοδρές χιονοπτώσεις που οδηγούν σε αποκλεισμούς.

Από την ανάλυση απευθείας αναθέσεων, το Protagon εντόπισε κάποιες οι οποίες κάθε άλλο παρά υπακούουν στην προϋπόθεση της «κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτα γεγονότα»: έχουν καθαρά προληπτικό χαρακτήρα και μάλιστα γίνονται κατόπιν εορτής.

Στις 3 Αυγούστου 2018, δέκα ημέρες μετά την φονική πυρκαγιά στο Μάτι με τους 100 νεκρούς, η Περιφερειάρχης Αττικής αποφάσισε την απευθείας ανάθεση για τη διάθεση υδροφόρας στο Αττικό Άλσος λόγω της υψηλής επικινδυνότητας που προέκυπτε από τον «χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς». Βάσει της απόφασης, το υδροφόρο όχημα θα έπρεπε να βρίσκεται εκεί για όσες ημέρες προβλεπόταν πολύ υψηλός κίνδυνος έτσι ώστε εάν χρειαστεί, να επέμβει συνδράμοντας στο έργο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας για την κατάσβεση της πυρκαγιάς.

Στο σκεπτικό της απόφασης χρησιμοποιούνται διατυπώσεις όπως «τυχόν έκτακτο απρόβλεπτο γεγονός (πυρκαγιά) που πιθανόν να προκύψει» και «εάν τυχόν χρειασθεί σε συνδρομή της Πυροσβετικής Υπηρεσίας». Στη λήψη της απόφασης οδήγησαν δύο έγγραφα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας με το χάρτη της επικινδυνότητας (ένδειξη «Επείγον») και την πρόγνωση της ΕΜΥ για τα καιρικά φαινόμενα που είχαν εκδοθεί την προηγούμενη ημέρα, καθώς και μία εισήγηση της αρμόδιας διεύθυνσης της Περιφέρειας για το Αττικό Άλσος. «Το γεγονός ότι από τις επικίνδυνες συνθήκες που προβλέπεται να επικρατήσουν σε περιοχές της Αττικής πιθανόν να προκύψει άμεσος κίνδυνος για τη ζωή και την περιουσία των πολιτών, τις υποδομές και τα συμφέροντα της Περιφέρειας Αττικής» αναδείκνυε την επιτακτική ανάγκη «να γίνουν άμεσες ενέργειες για τη λήψη πρόσθετων μέτρων ετοιμότητας», αναφερόταν στη συγκεκριμένη απευθείας ανάθεση.

Λίγες ημέρες μετά, στις 8 Αυγούστου, πάρθηκε νέα απόφαση για την παρουσία υδροφόρας στο Αττικό Άλσος, με το ίδιο σκεπτικό, να συνδράμει δηλαδή εάν χρειαστεί στο έργο της Πυροσβεστικής. Στις 22 Αυγούστου ξανά απευθείας ανάθεση, και μετά πάλι στις 4 Σεπτεμβρίου και στις 24 Σεπτεμβρίου. Συνολικά στις αποφάσεις προβλέπονταν κονδύλια έως και 44.500 ευρώ για την επιφυλακή μίας υδροφόρας στο Αττικό Άλσος. Σε όλες τους διευκρινιζόταν ο προληπτικός χαρακτήρας και όλες στηρίζονταν στην προϋπόθεση του νόμου του 2016 για την «κατεπείγουσα ανάγκη οφειλόμενη σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα αρχή».

Από τις δεκάδες απευθείας αναθέσεις που εξέτασε το Protagon, οι οποίες στηρίζονταν σε έκτακτες ανάγκες, αυτού του είδους ο προληπτικός χαρακτήρας δεν εντοπίζεται σε αποφάσεις πριν από την φονική πυρκαγιά στο Μάτι.

Όπως προκύπτει από έγγραφα που επικαλείται η ίδια η Ρένα Δούρου σε απευθείας ανάθεση την ημέρα της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι, τα βασικά εργαλεία για να υπάρξει ανάλογη προληπτική απόφαση υπήρχαν – και δεν διέφεραν και πολύ από αυτά που χρησιμοποιήθηκαν στην περίπτωση του Αττικού Άλσους: ο χάρτης πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς με τη μορφή επείγοντος και το σχετικό δελτίο της ΕΜΥ με προβλέψεις για ισχυρούς ανέμους είχαν ήδη διαβιβαστεί από την προηγούμενη της 23ης Ιουλίου.

Η απευθείας ανάθεση της Περιφερειάρχου για την κατεπείγουσα ανάγκη στο Μάτι που αφορούσε υδροφόρες, φορτηγά και μηχανήματα μαζί με το προσωπικό τους, πραγματοποιήθηκε ενώ η πυρκαγιά είχε ήδη λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και αφού είχε δεχθεί το αίτημα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας για συνδρομή της Περιφέρειας στην αντιμετώπιση της. Το κονδύλι που προβλέφθηκε ήταν 300.000 ευρώ, ενώ στο έγγραφο για την απόφαση της 23ης Ιουλίου, που φαίνεται ότι διαμορφώθηκε την 26η Ιουλίου, οπότε και αναρτήθηκε στην «Διαύγεια» ανέφερε:

«Από τις έκτακτες συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή μετά την εκδήλωση των πυρκαγιών προκύπτει άμεσος κίνδυνος για τη ζωή και την περιουσία των πολιτών, τις υποδομές και τα συμφέροντα της Περιφέρειας Αττικής / Περιφερειακή Ενότητα Ανατολικής Αττικής και συνεπώς, σύμφωνα με τα ανωτέρω, υπάρχει επιτακτική και κατεπείγουσα ανάγκη να γίνουν από την Περιφέρεια άμεσες ενέργειες για άρση των επικινδυνοτήτων, οφειλόμενων σε γεγονότα απρόβλεπτα, για την αντιμετώπιση της πυρκαγιάς και αποτροπή της επέκτασής της».

Σημειώνεται ότι η Ρένα Δούρου, μαζί με τον δήμαρχο Μαραθώνα Ηλία Ψινάκη και Ραφήνας Ευάγγελο Μπουρνούς, τον πρώην γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας Ιωάννη Καπάκη καθώς και υψηλόβαθμα στελέχη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας διώκονται σε σχέση με το Μάτι για εμπρησμό από αμέλεια, ανθρωποκτονίες από αμέλεια και σωματικές βλάβες από αμέλεια. Σύμφωνα με πληροφορίες οι εισαγγελείς φέρονται να έχουν εντοπίσει ευθύνες κατά τη διάρκεια αλλά και πριν από την πυρκαγιά.

Από τα στοιχεία των αποφάσεων της Περιφερειάρχου Αττικής για τις πυρκαγιές προκύπτει ότι η μεγαλύτερη απευθείας ανάθεση έχει γίνει για τη φωτιά του Καλάμου, τον Αύγουστο του 2017, στην οποία ευτυχώς δεν θρηνήσαμε θύματα. Τότε προβλέφθηκαν κονδύλια ύψους έως και 850.000 ευρώ για περισσότερα από 36 οχήματα και μηχανήματα.

Όπως προκύπτει πάντως από την ανάλυση των απευθείας αναθέσεων της κυρίας Δούρου, τα κονδύλια που προβλέπονταν για φυσικές καταστροφές, όπως πυρκαγιές, πλημμύρες, χιονοπτώσεις και γενικότερα θέματα κατεπείγουσας ανάγκης παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές πριν και μετά την πυρκαγιά στο Μάτι.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν αναρτηθεί στη Διαύγεια, από την ψήφιση του νόμου το 2016 έως και την 23η Ιουλίου 2018 οι απευθείας αναθέσεις με την υπογραφή της Ρένας Δούρου προέβλεπαν συνολικά τη διάθεση περίπου 1,1 εκατομμυρίων ευρώ για τέτοιου είδους καταστάσεις. Μετά το Μάτι και σε χρονικό διάστημα οκτώ μηνών τα κονδύλια που αναφέρονται στις αποφάσεις της Περιφερειάρχη για κατεπείγουσες ανάγκες έχουν υπερδιπλασιαστεί, ξεπερνώντας τα 2,2 εκατομμύρια.

Ηδη, στη Ρένα Δούρου και σε άλλα οκτώ άτομα ασκήθηκε δίωξη και για τις πλημμύρες του Νοεμβρίου 2017 στη Μάνδρα, όπου έχασαν τη ζωή τους 25 άνθρωποι. Ανάμεσα στις κατηγορίες περιλαμβάνονται οι: πλημμύρα από αμέλεια, ανθρωποκτονία από αμέλεια, σωματικές βλάβες από αμέλεια, παράβαση καθήκοντος δια παραλείψεως. Οι εισαγγελικές αρχές συνεχίζουν τις έρευνές τους και για τις πλημμύρες του καλοκαιριού του 2018, στην ίδια περιοχή, σχεδόν επτά μήνες μετά από το θανατηφόρο συμβάν.

Από την έρευνα του Protagon για τις απευθείας αναθέσεις της Περιφερειάρχου Αττικής με το αιτιολογικό «κατεπείγουσες ανάγκες», φαίνεται ότι από τον Νοέμβριο του 2017 και μετά προβλέφθηκαν για καταστροφές από πλημμυρικά φαινόμενα κονδύλια που ξεπερνούν συνολικά τα 1,3 εκατομμύρια ευρώ. Πριν από τη φονική πλημμύρα της Μάνδρας δεν εντοπίστηκε κάποια σχετική με πλημμύρες απευθείας ανάθεση.