Σε μια εποχή που η τεχνολογία των όπλων εξελίσσεται ραγδαία και οι απειλές από πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη πληθαίνουν, οι κυβερνήσεις αναζητούν νέους τρόπους προστασίας. Στο πλαίσιο αυτό, η αμερικανική πρόταση για έναν «Χρυσό Θόλο» (Golden Dome) φιλοδοξεί να προσφέρει απόλυτη ασπίδα απέναντι σε κάθε εχθρική επίθεση. Από τη φιλοδοξία ως την πράξη, όμως, υπάρχει μεγάλη απόσταση.

Εχει περάσει σχεδόν ένας χρόνος από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε ένα εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο δεσμεύτηκε να δημιουργήσει αυτό που αποκάλεσε τότε έναν «Σιδερένιο Θόλο» για την Αμερική, ένα αμυντικό σύστημα που θα προστατεύει τη χώρα από επιθέσεις με drones και πυραύλους.

Το έργο αυτό, που αργότερα μετονομάστηκε σε «Χρυσό Θόλο», δεν είναι τόσο παράλογο όσο ίσως ακούγεται, γράφει ο Economist. Οι απειλές από πυραύλους πολλαπλασιάζονται. Οι πρόσφατες συγκρούσεις στην Ουκρανία, στο Ισραήλ και στην Ινδία έχουν δείξει τη σημασία ισχυρών αντιπυραυλικών συστημάτων που σώζουν ζωές, προστατεύουν κρίσιμες υποδομές και δίνουν χρόνο στους ηγέτες να πάρουν πιο ψύχραιμες αποφάσεις.

Ωστόσο, το εύρος και ο σκοπός του σχεδίου του Τραμπ παραμένουν επικίνδυνα ασαφή· και αν αυτό δεν αλλάξει, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ένα ακριβό και αναποτελεσματικό έργο χωρίς πραγματικό όφελος.

Ως τώρα, αυτό που γνωρίζουμε για το Χρυσό Θόλο είναι ότι περιλαμβάνει ορισμένα ήδη υπάρχοντα συστήματα, όπως τους αντιπυραυλικούς αναχαιτιστές στην Αλάσκα και την Καλιφόρνια, καθώς και συστήματα Patriot, παρόμοια με εκείνα που σήμερα υπερασπίζονται την Ουκρανία. Στο σχέδιο ενσωματώνονται επίσης έργα που είχαν ξεκινήσει πριν την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, όπως η ανάπτυξη αισθητήρων για την ανίχνευση πυραύλων, νέων αναχαιτιστών που θα μπορούν να τους καταστρέφουν, και λογισμικού που θα συντονίζει όλο αυτό το δίκτυο.

Υπάρχουν όμως και νέα στοιχεία, σημειώνει ο Economist. Το πιο σημαντικό είναι η δέσμευση για ανάπτυξη διαστημικών αναχαιτιστών (SBIs), μικρών πυραύλων που θα τοποθετούνται σε δορυφόρους χαμηλής τροχιάς. Η ιδέα είναι να καταρρίπτονται οι εχθρικοί πύραυλοι τη στιγμή της εκτόξευσής τους, όταν το θερμικό τους αποτύπωμα είναι πιο εύκολο να εντοπιστεί, παρά αργότερα, όταν το πολεμικό φορτίο τους διασχίζει το Διάστημα με τεράστια ταχύτητα. Παρόμοια σχέδια είχαν εξετάσει και οι πρόεδροι Ρόναλντ Ρέιγκαν και Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος τη δεκαετία του 1980, αλλά εγκαταλείφθηκαν ως μη ρεαλιστικά.

Το κύριο πρόβλημα με το σχέδιο του Τραμπ είναι ότι παραμένει ασαφές τι ακριβώς θέλει να πετύχει. Θα πρόκειται για μια περιορισμένη ασπίδα που θα ενισχύσει την ικανότητα της Αμερικής να αναχαιτίζει drones και μερικούς συμβατικούς πυραύλους που θα μπορούσε να εκτοξεύσει η Κίνα σε περίπτωση πολέμου για την Ταϊβάν; Θα έχει τη δυνατότητα να αναχαιτίζει μικρό αριθμό πυρηνικών κεφαλών από χώρες όπως η Βόρεια Κορέα; Ή μήπως θα προσπαθεί να εμποδίζει εκατοντάδες ρωσικές και κινεζικές πυρηνικές κεφαλές σε μια πλήρη πυρηνική σύγκρουση; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα είναι κρίσιμες.

Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι μια περιορισμένη εκδοχή του Χρυσού Θόλου, εστιασμένη στην απόκρουση μικρών επιθέσεων, θα κόστιζε περίπου 250 δισ. δολάρια σε βάθος 20 ετών, ποσό λογικό για τον αμερικανικό προϋπολογισμό άμυνας. Αν όμως υλοποιηθεί η «πλήρης» εκδοχή, με δεκάδες χιλιάδες διαστημικούς αναχαιτιστές, το κόστος θα μπορούσε να φτάσει τα 3,6 τρισ. δολάρια, επιβαρύνοντας υπερβολικά τις ένοπλες δυνάμεις. Επιπλέον, ένα τόσο φιλόδοξο σχέδιο θα μπορούσε να ωθήσει τους αντιπάλους της Αμερικής να αυξήσουν τα δικά τους οπλοστάσια, γράφει ο Economist, αποσταθεροποιώντας την ισορροπία αποτροπής που βασίζεται στην αμοιβαία ευαλωτότητα.

Ο Τραμπ οφείλει να καθορίσει με σαφήνεια τους στόχους του Χρυσού Θόλου, αντί να υπόσχεται μια φτηνή και ολοκληρωτική προστασία. Μια ρεαλιστική επιλογή, σύμφωνα με τον Economist, θα ήταν η μέτρια ενίσχυση των υπαρχόντων συστημάτων αναχαίτισης στην Αλάσκα και την Καλιφόρνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα βελτιωθεί η ικανότητα διάκρισης μεταξύ αληθινών και ψεύτικων στόχων. Παράλληλα, χρειάζονται επενδύσεις σε διαστημικούς αισθητήρες για καλύτερη παρακολούθηση πυραύλων cruise και υπερηχητικών οχημάτων. Και οι δύο αυτές κατευθύνσεις έχουν ευρεία πολιτική αποδοχή στις ΗΠΑ· οι πιο «εξωτικές» τεχνολογίες των SBIs μπορούν να περιμένουν.

Η αντιπυραυλική άμυνα απαιτεί ισορροπία: αν είναι ανεπαρκής, η χώρα μένει εκτεθειμένη. Αν είναι υπερβολική, προκαλεί κούρσα εξοπλισμών όπου ο επιτιθέμενος έχει το πλεονέκτημα κόστους. Ο Τραμπ έχει δίκιο να θέλει να ενισχύσει την ασφάλεια της Αμερικής, αλλά πρέπει να αποφασίσει με ποιον τρόπο θέλει να το κάνει, σημειώνει ο Economist.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News