Η κινεζική επικράτηση στην κλιμάκωση της σύγκρουσης με τον Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα στρατηγικής υπομονής στη διεθνή πολιτική. Πιστός στον κανόνα που λέει ότι «δεν πρέπει να παρεμβαίνεις όταν ο αντίπαλός σου κάνει λάθη», ο Σι Τζινπίνγκ αναδεικνύεται ως ο μεγάλος νικητής του 2025. Το σημείο καμπής της χρονιάς ήταν η ουσιαστική υποχώρηση του Τραμπ απέναντι στον κινέζο ηγέτη, κατά τη συνάντησή τους στη Νότια Κορέα, στα τέλη Οκτωβρίου. Ο ίδιος ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συνάντηση εξαιρετικά επιτυχημένη, βαθμολογώντας την με «12 στα 10»· τα 10 από αυτά τα 12, γράφει ο Εντουαρντ Λους στους Financial Times, πήγαν στο Πεκίνο.

Η συνάντηση αυτή σηματοδότησε το τέλος της επιθετικής φάσης του εμπορικού πολέμου και την απαρχή μιας νέας εποχής στις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας. Επειτα από χρόνια συζητήσεων περί οικονομικής αποσύνδεσης, το σενάριο ενός «διαζυγίου» μεταξύ των δύο χωρών τέθηκε σε αναστολή.

Ο Σι Τζινπίνγκ δεν χρειάστηκε να προβεί σε θεαματικές κινήσεις· απλώς περίμενε, αφήνοντας τον αμερικανό πρόεδρο να του προσφέρει «στα χέρια» τα στρατηγικά πλεονεκτήματα που ήθελε. Η στάση αυτή επιβεβαιώνει το παράδοξο δόγμα ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η αδράνεια είναι πιο αποτελεσματική από τη δράση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δυναμικής, σύμφωνα με τους Financial Times, ήταν η απόφαση του Τραμπ να εγκρίνει την πώληση των προηγμένων τσιπ H200 της Nvidia στην Κίνα, έστω και με επιβολή δασμού 25%. Παρότι η κίνηση παρουσιάστηκε ως ενίσχυση ενός αμερικανικού τεχνολογικού «γίγαντα», στην ουσία αποτέλεσε ένα σημαντικό δώρο προς το Πεκίνο. Οι προηγμένοι ημιαγωγοί παραμένουν ο μοναδικός κρίσιμος τομέας όπου η Κίνα υστερεί σε σχέση με τις ΗΠΑ, και η απόφαση αυτή συμβάλλει άμεσα στη γεφύρωση αυτού του χάσματος.

Ο στρατηγικός στόχος της πολιτικής Τραμπ απέναντι στην Κίνα φαίνεται εξαιρετικά ασαφής και αντιφατικός. Από τη μία πλευρά, αίρονται εσωτερικοί περιορισμοί στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, με σκοπό οι ΗΠΑ να προηγηθούν στην κούρσα προς την υπερνοημοσύνη. Από την άλλη, οι ίδιες οι αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης παρέχουν στην Κίνα τα μέσα για να παραμείνει ανταγωνιστική. Η μόνη λογική ερμηνεία αυτής της διπλής στάσης είναι το οικονομικό όφελος. Η άνθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης ενισχύει οικονομικά τον Τραμπ, ενώ οι ισχυρότεροι παράγοντες της τεχνολογικής ελίτ τάσσονται στο πλευρό του. Η υπόσχεση της Nvidia να αποδίδει ποσοστό των εσόδων της από τις εξαγωγές προς την Κίνα στο αμερικανικό κράτος ενισχύει αυτή την εικόνα, παρότι ο τρόπος εφαρμογής της παραμένει θολός.

Η αναζήτηση συνεκτικής γεωπολιτικής λογικής πίσω από την πολιτική Τραμπ είναι μάταιη, σημειώνουν οι Financial Times. Η πρόσφατη εθνική στρατηγική ασφάλειας εγκατέλειψε ακόμη και την αναφορά σε Κίνα και Ρωσία ως ισότιμους ανταγωνιστές, εισάγοντας αντ’ αυτού μια αναθεωρημένη εκδοχή του Δόγματος Μονρόε. Με τον τρόπο αυτόν, το δυτικό ημισφαίριο χαρακτηρίζεται ως ζώνη αποκλεισμού για τις εξωτερικές δυνάμεις, γεγονός που επηρεάζει άμεσα χώρες όπως η Βενεζουέλα. Το γεγονός ότι η Κίνα κρατιέται μακριά από τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας εξηγεί –τουλάχιστον εν μέρει– την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στα ύδατά της.

Ταυτόχρονα, η αποξένωση των ΗΠΑ από την Ευρώπη και η επιδίωξη ιδεολογικής επιρροής του MAGA στο εσωτερικό της αποδυναμώνουν τη συνοχή της δυτικής συμμαχίας. «Ο προφανής στόχος του Τραμπ», σύμφωνα με τους Financial Times, «είναι να εγκαταστήσει καθεστώτα παρόμοια με το δικό του σε όλην την ήπειρο. Αυτό μετατρέπει τις ΗΠΑ σε ιδεολογικό ανταγωνιστή των ως επί το πλείστον φιλελεύθερων δημοκρατικών κυβερνήσεων της Ευρώπης. Ο Τραμπ δίνει στην Κίνα και τη Ρωσία τα εργαλεία για να επιταχύνουν την αποσύνθεση της Δύσης».

Παράλληλα, η εγκατάλειψη της πράσινης ενέργειας από την κυβέρνηση Τραμπ και τις ΗΠΑ, επιτρέπει στην Κίνα να κυριαρχήσει στις τεχνολογίες του μέλλοντος και να καθιερωθεί ως βασικός προμηθευτής του παγκόσμιου Νότου.

Το μείζον ερώτημα είναι αν «το 2026 θα είναι μια ακόμη χρονιά του δράκου». Μέχρι τη σύνοδο κορυφής του με τον Σι, τον ερχόμενο Απρίλιο, ο Τραμπ δεν θέλει να αφήσει τίποτε να διαταράξει το νέο «ειδύλλιό του» με το Πεκίνο, το οποίο επιτεύχθηκε κυρίως με επιθετικές κινήσεις: Ο Τραμπ επέβαλε δασμούς 145% στην Κίνα τον περασμένο Απρίλιο· ο Σι αντεπιτέθηκε με περιορισμούς εξαγωγών σε σπάνιες γαίες, που απείλησαν να σταματήσουν μεγάλο μέρος της αμερικανικής πολιτικής και στρατιωτικής παραγωγής. Ο Τραμπ υποχώρησε τον Οκτώβριο. Ο Σι είχε κερδίσει. Οι μέτριες παραχωρήσεις του ήταν να περιορίσει τις εξαγωγές φαιντανύλης της Κίνας και να επαναλάβει τις εισαγωγές αμερικανικής σόγιας.

Με βάση το καθαρό αποτέλεσμα, το 2025 ήταν ένα σκληρό μάθημα για τις ΗΠΑ, γράφουν οι Financial Times: Μπορούν να πουλήσουν ξανά σόγια στην Κίνα, η οποία τους προσφέρει πρόσβαση σε σπάνιες γαίες. Ως πρόσθετο πλεονέκτημα, η Κίνα αποκτά πρόσβαση σε προηγμένους επεξεργαστές Τεχνητής Νοημοσύνης, αν και όχι στους πιο εξελιγμένους.

Οι εμπορικοί εταίροι της Αμερικής εκτός Κίνας, εν τω μεταξύ, έχουν σταματήσει να αναζητούν κάποια λογική σε αυτή την τρέλα, αφού δεν υπάρχει καμία. Σε αυτή την εποχή του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, ο Τραμπ αποκάλυψε την ασφυκτική κυριαρχία της Κίνας στα πιο πολύτιμα αγαθά του κόσμου. Την ίδια ώρα, ο αμερικανός πρόεδρος είπε σε όλους τους συμμάχους του ότι είναι πλέον μόνοι τους. Το «Πρώτα η Αμερική» είναι πολύ ωραίο ως προεκλογικό σύνθημα, όμως στον πραγματικό κόσμο, η Κίνα προχωρά μπροστά.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News