Εγκρίθηκε από τους μετόχους του ομίλου Tesla, κατά τη γενική συνέλευση της Πέμπτης στο Οστιν του Τέξας, το νέο πλάνο αμοιβών του επικεφαλής της εταιρείας, Ελον Μασκ.

Με πλειοψηφία άνω του 75%, ο Μασκ εξασφάλισε το μεγαλύτερο πακέτο αμοιβών στην Ιστορία, πείθοντας του επενδυτές για το όραμά του να μεταμορφώσει τον κατασκευαστή ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε έναν γίγαντα της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής. Σε δώδεκα δόσεις, ανάλογα με την εκπλήρωση στόχων και τις οικονομικές επιδόσεις του ομίλου, προβλέπεται να λάβει από 878 δισ. έως ένα τρισ. δολάρια, συμπεριλαμβανομένων μετοχών.

Ανάμεσα στους στόχους είναι η παράδοση είκοσι εκατ. οχημάτων, η λειτουργία ενός εκατ. ρομποτικών ταξί, η πώληση ενός εκατ. ρομπότ και η εξασφάλιση καθαρών κερδών 400 δισ. δολαρίων.

Για να λάβει το προβλεπόμενο ποσό, η κεφαλαιοποίηση της Tesla θα πρέπει να αυξηθεί από το 1,5 τρισ. σήμερα σε 8,5 τρισ. δολάρια.

Η γενική συνέλευση είχε φυσικά και χαρακτηριστικά σόου, με τον Musk να ανεβάζει στη σκηνή ρομπότ που χόρευαν. «Αυτό που πρόκειται να ξεκινήσουμε δεν είναι απλώς ένα νέο κεφάλαιο για το μέλλον της Tesla, αλλά ένα εντελώς νέο βιβλίο», είπε ο ίδιος από μικροφώνου.

 

pic.twitter.com/QfwWwVUvLa

— Elon Musk (@elonmusk) November 7, 2025

Κατόπιν αυτών, ο Μασκ έχει την ευκαιρία να γίνει ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος στον κόσμο – είναι ήδη ο πλουσιότερος άνθρωπος στον πλανήτη. Με την έγκριση αυτή, οι μέτοχοι εξέφρασαν την επιθυμία τους να δώσει βάρος και περισσότερο χρόνο στην αυτοκινητοβιομηχανία, με το μελλοντικό όφελος να καταλήγει, βέβαια, στους ίδιους.

Προβάλλει, λοιπόν, το ερώτημα αν τα τεράστια χρηματικά κίνητρα λειτουργούν όντως ως κινητήριος μοχλός. Σύμφωνα με τους New York Times, η υπόθεση ότι περισσότερα χρήματα σημαίνουν αναγκαστικά περισσότερη προσπάθεια αμφισβητείται από έρευνες οικονομολόγων και ψυχολόγων.

Το επιχείρημα των μετόχων της εταιρείας είναι, βέβαια, απλό: εφόσον η αμοιβή συνδέεται με εξαιρετικά φιλόδοξους στόχους, το ακριβό «έπαθλο» θα κινητοποιήσει τον ηγέτη να υπερβεί τα όρια. Ωστόσο, όπως παρατηρεί η νεοϋορκέζικη εφημερίδα, οι θεωρητικοί και οι εμπειρικές μελέτες δεν επιβεβαιώνουν μια σχέση ανάμεσα στο μέγεθος της αμοιβής και στην αύξηση της προσπάθειας.

Οικονομολόγοι όπως οι Εστερ Ντιφλό και Αμπχιτζίτ Μπανερτζί, που τιμήθηκαν με Νομπέλ Οικονομίας το 2019, επισημαίνουν ότι το λεγόμενο «καρότο» του χρήματος έχει όρια. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι εταιρείες όπου οι διευθύνοντες σύμβουλοι αμείβονται υπερβολικά δεν αποδίδουν αναγκαστικά καλύτερα.

Σύμφωνα με τους NYTimes, μελέτες που εξέτασαν εκατοντάδες εταιρείες σε βάθος χρόνου καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει μια σταθερή συσχέτιση μεταξύ υψηλότερης αμοιβής και μακροπρόθεσμης απόδοσης προς όφελος των μετόχων. Ενα μέρος του προβλήματος είναι ότι η υψηλή αμοιβή μπορεί να οδηγήσει σε υπεροψία και σε ανάληψη υπερβολικού ρίσκου, επηρεάζοντας αρνητικά τη λήψη αποφάσεων.

Full 90-minute video of @elonmusk from today’s Tesla Shareholders Meeting. pic.twitter.com/Z79ALlT6qS

— DogeDesigner (@cb_doge) November 6, 2025

Στην περίπτωση της Tesla, το πακέτο προς τον Μασκ δεν περιορίζεται σε χρηματική αμοιβή, αλλά περιλαμβάνει και την προοπτική συγκέντρωσης εξουσίας. Το σχήμα προβλέπει ότι εφόσον επιτευχθούν διάφορα στάδια –όπως η αύξηση της κεφαλαιοποίησης και η παραγωγή ανθρώπινων ρομπότ σε μαζική κλίμακα–, ο Ελον Μασκ θα αποκτήσει μεγάλο ποσοστό μετοχών και πρακτικά θα αποκτήσει τον απόλυτο έλεγχο. Η νεοϋορκέζικη εφημερίδα σχολιάζει ότι για τον Μασκ η εξουσία και η δυνατότητα επιρροής μπορεί να είναι πιο σημαντικά από το ίδιο το χρήμα.

Πρακτικά, όμως, τα δεδομένα της αγοράς και οι οικονομικές επιδόσεις της Tesla θέτουν ερωτήματα. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, τα καθαρά κέρδη της εταιρείας στο τρίτο τρίμηνο του 2025 παρουσίασαν κάμψη, ενώ οι επενδυτές ανησυχούν για το κόστος έρευνας και ανάπτυξης σε τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης και ρομποτικής.

Το νορβηγικό κρατικό επενδυτικό ταμείο (Norges Bank Investment Management), το οποίο διαχειρίζεται 2 τρισ. δολάρια για λογαριασμό της χώρας, τάχθηκε κατά του προτεινόμενου πακέτου αμοιβών για τον διευθύνοντα και συνιδρυτή της Tesla. Παράλληλα, άλλα funds, όπως το Atreides, τάχθηκαν υπέρ, εκτιμώντας ότι η διατήρηση του Μασκ στο τιμόνι με επαρκή κίνητρα είναι κρίσιμης σημασίας για το μακροπρόθεσμο όραμα της εταιρείας.

Εν τω μεταξύ η περιουσία του Ελον Μασκ έχει φτάσει σε επίπεδα ιστορικά: τον Οκτώβριο πλησίασε ή υπερέβη τα 500 δισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας ότι είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο. Ωστόσο η υψηλή προσωπική περιουσία δεν μεταφράζεται, σύμφωνα με τους ειδικούς, σε λιγότερη δίψα για επιπλέον απολαβές. Δεν είναι απαραίτητα αυτό το κρίσιμο στοιχείο που κινητοποιεί την προσωπική προσπάθεια. Το βασικό ερώτημα είναι ποιοι είναι οι πραγματικοί δείκτες κινήτρου και επιτυχίας: η αμοιβή, ο έλεγχος, η φήμη ή ο αντίκτυπος;

Πειράματα και δοκιμές στο πεδίο της συμπεριφορικής οικονομίας, η οποία μελετά τις υποσυνείδητες σκέψεις και τα συναισθήματα που επηρεάζουν τις οικονομικές αποφάσεις, προσφέρουν επιπλέον διαστάσεις. Ο καθηγητής ψυχολογίας και συμπεριφορικών οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Ντιουκ, Νταν Αριέλι, διατυπώνει μια απλή υπόθεση: ποια είναι η πρακτική διαφορά στην καθημερινή συμπεριφορά ενός ατόμου που έχει ήδη απεριόριστη πρόσβαση σε πόρους; Η απάντηση συχνά είναι «καμία». Σε επίπεδα εθνικών ηγετών ή υπερεπιτυχημένων επιχειρηματιών οι συμπεριφορές καθορίζονται από ψυχολογικά κίνητρα, όπως η ανάγκη επιρροής και υπεροχής ή η οικοδόμηση ενός προσωπικού μύθου.

Αξίζει επίσης να αναρωτηθούμε για την ευρύτερη κοινωνική διάσταση: η παροχή ενός τέτοιου πακέτου λειτουργεί ως σήμα για την αγορά, που λέει ότι η ακραία συγκέντρωση πλούτου και εξουσίας είναι αποδεκτή – με πιθανές συνέπειες για την εμπιστοσύνη των πολιτών και των μετόχων. Οι ειδικοί σημειώνουν πως, αν μετά από αυτό δεν επιτευχθούν οι στόχοι, η απογοήτευση των επενδυτών θα μπορούσε να πλήξει μακροπρόθεσμα την εταιρική φήμη.

Συμπερασματικά, η υπόθεση ότι περισσότερα χρήματα οδηγούν σε περισσότερη και καλύτερη δουλειά δεν αντέχει πάντα στη βάσανο της εμπειρίας και της επιστήμης. Στην περίπτωση του Ελον Μασκ και της Tesla τα κίνητρα είναι πολύπλευρα: χρήμα, εξουσία, όραμα, φόβος απώλειας ελέγχου. Το ζήτημα όμως έχει ευρύτερο ενδιαφέρον, όχι μόνο για την εταιρεία, αλλά και για το πώς η αγορά θα διαμορφώνει τα όρια των αμοιβών και της λογοδοσίας στο μέλλον.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News