Η έντονη διπλωματική δραστηριότητα για τον πόλεμο στην Ουκρανία δημιουργεί σε κάποιους την εντύπωση, ή έστω την ελπίδα, ότι μπορεί να πλησιάζει στο τέλος του. Μεταξύ, όμως, αυτών δεν συγκαταλέγεται ο Μαξ Μπουτ, κορυφαίος αρθρογράφος της Washington Post, ο οποίος εκτιμά ότι τελικά όλη αυτή η κινητικότητα δεν θα έχει ως αποτέλεσμα το τέλος του πολέμου, αλλά την παράταση της αγωνίας.

Σύμφωνα με τον Μπουτ, μια πληθώρα διπλωματικών κινήσεων τις τελευταίες δύο εβδομάδες αποσκοπούσε στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία: ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, μετέβη στη Μόσχα στις 6 Αυγούστου για να συναντήσει τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Πούτιν πήγε την Παρασκευή 15/8 στην Αλάσκα για να συναντήσει τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και διάφοροι ευρωπαίοι ηγέτες πήγαν τη Δευτέρα 18/8 στον Λευκό Οίκο για να συναντήσουν τον Τραμπ.

Μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο, με την υπερβολική ειδησεογραφική κάλυψη που επικεντρώθηκε στις εντυπώσεις (κόκκινα χαλιά, μαύρα κοστούμια), ήταν εύκολο να φανταστεί κανείς ότι η ειρήνη ήταν κοντά. Σίγουρα ο Τραμπ φαίνεται να το πιστεύει. Είπε στους Ευρωπαίους, συμπεριλαμβανομένων των ηγετών της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας: «Πιστεύω ότι μια ειρηνευτική συμφωνία στο τέλος όλων αυτών είναι κάτι απολύτως εφικτό και μπορεί να γίνει στο άμεσο μέλλον… Σήμερα, νομίζω, θα καταλήξουμε σε λύση σχεδόν για όλα».

«Εγώ παραμένω σκεπτικός. Βλέπω μεγάλη κινητικότητα, αλλά ελάχιστη πραγματική πρόοδο. Αντιθέτως, βλέπω ένα παιχνίδι εντυπώσεων, με τον Πούτιν να προσπαθεί να πείσει τον Τραμπ ότι ο Ζελένσκι είναι υπεύθυνος για την πιθανή αποτυχία των συνομιλιών, ενώ ο Ζελένσκι και οι ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να πείσουν τον Τραμπ ότι ο πραγματικός ένοχος είναι ο Πούτιν (και πράγματι έτσι είναι)», σημειώνει ο αρθρογράφος.

Συνεχίζοντας, επισημαίνει ότι η όλη διαδικασία ξεκίνησε και παραμένει βυθισμένη στη σύγχυση. Ο Γουίτκοφ, μετά τη συνάντησή του στις 6 Αυγούστου, υπονόησε ότι ο Πούτιν ήταν διατεθειμένος να κάνει σημαντικές παραχωρήσεις. Αυτό, με τη σειρά του, οδήγησε τον Τραμπ να γράψει στο κοινωνικό του δίκτυο Truth Social ότι «Σημειώθηκε μεγάλη πρόοδος!». Ανακοίνωσε την αναβολή των επικείμενων κυρώσεων κατά της Ρωσίας (αν και διατήρησε τους δασμούς στην Ινδία) και έσπευσε να προγραμματίσει σύνοδο με τον Πούτιν. Ωστόσο, με προσεκτικότερη εξέταση, αποδείχθηκε ότι οι παραχωρήσεις του Πούτιν ήταν ελάχιστες.

Οταν Ρώσοι και Ουκρανοί αντιπρόσωποι συναντήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη στις 2 Ιουνίου, οι Ρώσοι παρουσίασαν έναν μακρύ κατάλογο απαιτήσεων που, αν γίνονταν δεκτές, θα μετέτρεπαν την Ουκρανία σε μια εικονική ρωσική αποικία. Προσέφεραν κατάπαυση του πυρός μόνο μετά την πλήρη απόσυρση του ουκρανικού στρατού από τέσσερις μερικώς κατεχόμενες περιοχές: Ντονέτσκ, Λουγκάνσκ, Χερσώνα και Ζαπορίζια. Απαίτησαν επίσης τον τερματισμό της προμήθειας όπλων από τη Δύση και περιορισμούς στο μέγεθος του ουκρανικού στρατού. Πρόκειται για τις ίδιες μαξιμαλιστικές απαιτήσεις που ο Πούτιν προωθεί από την αρχή της σύγκρουσης.

Ποια ήταν, λοιπόν, η «μεγάλη παραχώρηση» που πυροδότησε τον νέο γύρο συνομιλιών; Φαίνεται ότι ο Πούτιν είπε στον Γουίτκοφ πως οι Ουκρανοί δεν χρειάζεται να αποσυρθούν από τη Χερσώνα και τη Ζαπορίζια – αλλά έπρεπε να παραδώσουν ολόκληρο το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ (δηλαδή την περιοχή του Ντονμπάς).

Οι Ουκρανοί έχουν οικοδομήσει ισχυρό σύστημα οχυρώσεων στο Ντονέτσκ, που έχει αναχαιτίσει τις ρωσικές επιθέσεις για τα τελευταία 11 χρόνια. Αφού απέτυχε να το καταλάβει στο πεδίο της μάχης, ο Πούτιν απαιτούσε τώρα να του το παραδώσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Τρομερή παραχώρηση! Και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Πούτιν έχει εγκαταλείψει τις υπόλοιπες απαιτήσεις του, που στοχεύουν να καταστήσουν αδύνατη την άμυνα της Ουκρανίας, σημειώνει ο Μπουτ.

Στην Αλάσκα, ωστόσο, ο Τραμπ συντάχθηκε με τον Πούτιν: ο αμερικανός πρόεδρος εγκατέλειψε την απαίτησή του για άμεση κατάπαυση του πυρός, την οποία είχε δεχθεί ο Ζελένσκι αλλά όχι ο Πούτιν, και εξέφρασε τη στήριξή του στην παραχώρηση όλου του Ντονέτσκ από την Ουκρανία για χάρη της ειρήνης. Σε αντάλλαγμα, ο Πούτιν πρόσφερε γραπτές εγγυήσεις ότι δεν θα εισβάλει ξανά στην Ουκρανία — λες και οι Ουκρανοί μπορούν να στηριχθούν στα λόγια ενός πολεμοχαρούς δικτάτορα που έχει επανειλημμένως παραβιάσει συμφωνίες εκεχειρίας.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες έσπευσαν στις 18 Αυγούστου στον Λευκό Οίκο για να αποτρέψουν τον Τραμπ από το να πέσει θύμα των κυνικών μεθοδεύσεων του Πούτιν. Απαίτησαν από αυτόν να τηρήσει την αρχική του θέση για άμεση κατάπαυση του πυρός και η Ουάσινγκτον να προσφέρει εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία, στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας.

Ο Τραμπ φαίνεται τώρα διατεθειμένος να προσφέρει κάποιο είδος εγγύησης ασφαλείας, κάτι που συνιστά πρόοδο, αλλά όσα λέει είναι τόσο αόριστα που καθίστανται κενά περιεχομένου. Μετά τη συνάντηση με τους Ευρωπαίους έγραψε: «Συζητήσαμε εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, οι οποίες θα παρέχονταν από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».

Αυτός ο «συντονισμός» δεν θα αποτρέψει μια μελλοντική ρωσική επίθεση. Μόνο μια γραπτή εγγύηση ασφαλείας των ΗΠΑ προς την Ουκρανία, επικυρωμένη από το Κογκρέσο και με την παρουσία αμερικανών στρατιωτών στο έδαφος θα είχε αποτέλεσμα. Ως εναλλακτική, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να υποσχεθούν ότι θα συνδράμουν ευρωπαϊκές ειρηνευτικές δυνάμεις στην Ουκρανία, εάν αυτές δεχτούν ρωσική επίθεση.

Ομως δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Τραμπ είναι πρόθυμος να προχωρήσει τόσο μακριά. Ούτε ότι ο Πούτιν είναι διατεθειμένος να αποδεχθεί ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε μάλιστα ανακοίνωση στις 18/8, απορρίπτοντας την παρουσία οποιωνδήποτε στρατευμάτων του ΝΑΤΟ σε ουκρανικό έδαφος.

Τι έχει επιτευχθεί, λοιπόν, μετά από όλες αυτές τις συναντήσεις των τελευταίων δύο εβδομάδων; Ελάχιστα.

Στην ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ έγραψε: «Μετά το τέλος των συναντήσεων, κάλεσα τον πρόεδρο Πούτιν και ξεκίνησα τις διαδικασίες για μια συνάντηση, σε τοποθεσία που θα καθοριστεί, μεταξύ του προέδρου Πούτιν και του προέδρου Ζελένσκι». Προσέξτε τι δεν είπε: δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Πούτιν συμφώνησε πράγματι να συναντήσει τον Ζελένσκι για πρώτη φορά από το 2019. Ο Πούτιν αποφεύγει να τον συναντήσει διότι τον θεωρεί παράνομο ηγέτη μιας «αποσχισθείσας» ρωσικής επαρχίας.

Ακόμη κι αν ο Ζελένσκι και ο Πούτιν συναντηθούν, δεν υπάρχει λόγος να αναμένουμε πρόοδο. Εξάλλου, ρώσοι και ουκρανοί διαπραγματευτές έχουν ήδη συναντηθεί δύο φορές φέτος. Η δεύτερη συνάντηση, στις 2 Ιουνίου, κράτησε μόλις μία ώρα και απέφερε μόνο άλλη μια ανταλλαγή αιχμαλώτων.

«Αν θέλετε να κρίνετε τις προθέσεις του Πούτιν, αγνοήστε τα παραπλανητικά λόγια του και κοιτάξτε τις βίαιες πράξεις του. Μόλις λίγες ώρες πριν την άφιξη του Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο, ρωσικές επιθέσεις σκότωσαν 14 ανθρώπους σε όλη την Ουκρανία, ανάμεσά τους δύο παιδιά στο Χάρκοβο. Και λίγες ώρες μετά την αποχώρησή του, οι Ρώσοι εξαπέλυσαν τη μεγαλύτερη πυραυλική και μη επανδρωμένη επίθεση του μήνα. Με την προσωρινή, τουλάχιστον, άρση της απειλής νέων αμερικανικών κυρώσεων, η διπλωματική εκστρατεία του Πούτιν το μόνο που πετυχαίνει είναι να δώσει “ανάσα” στις στρατιωτικές του δυνάμεις ώστε να συνεχίσουν τον πόλεμο επιθετικότητας. Ετσι, οι τελευταίες ειρηνευτικές συνομιλίες, αντί να βάλουν τέλος στη σφαγή, την παρατείνουν», καταλήγει ο αρθρογράφος της Washington Post.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News