560
Οι μεγάπτερες φάλαινες τραγουδούν για να προσελκύσουν ταίρι αλλά ο θόρυβος των πλοίων τις εμποδίζει να το επιτύχουν | Shutterstock

Ο θόρυβος των πλοίων διακόπτει τις… καντάδες των φαλαινών

Protagon Team Protagon Team 29 Οκτωβρίου 2018, 16:15
Οι μεγάπτερες φάλαινες τραγουδούν για να προσελκύσουν ταίρι αλλά ο θόρυβος των πλοίων τις εμποδίζει να το επιτύχουν
|Shutterstock

Ο θόρυβος των πλοίων διακόπτει τις… καντάδες των φαλαινών

Protagon Team Protagon Team 29 Οκτωβρίου 2018, 16:15

Η μεγάπτερη φάλαινα (Megaptera novaeangliae), ή, καμπούρα φάλαινα, είναι ένα είδος φάλαινας με μπαλένες. Οι ενήλικες φτάνουν συνήθως τα 13 με 14 μέτρα σε μήκος και ζυγίζουν κατά μέσο όρο 25 τόνους. Η μεγάπτερη πραγματοποιεί εντυπωσιακά άλματα έξω από το νερό, διαθέτει μακριά στηθικά πτερύγια, ζει στους ωκεανούς και στις θάλασσες ολόκληρου του κόσμου.

Η φάλαινα αυτή έχει ένα ακόμη ξεχωριστό χαρακτηριστικό. Τα αρσενικά προσελκύουν τα θηλυκά για ζευγάρωμα με τραγούδια τα οποία ταξιδεύουν μέσα στο νερό για πολλά χιλιόμετρα ώστε να βρουν αποδέκτη. Εχουν γίνει πολλές προσπάθειες να αποκωδικοποιηθεί ο βιολογικός μηχανισμός των τραγουδιών, το περιεχόμενό τους αλλά και η επίδραση που έχουν στον κόσμο των μεγάπτερων φαλαινών.

Ομως αυτή η προσπάθεια ίσως δεν ευοδωθεί ποτέ καθώς τα αρσενικά έχουν αρχίσει να περιορίζουν την προσπάθεια προσέλκυσης θηλυκών μέσω του τραγουδιού. H αιτία είναι ο θόρυβος που παράγουν τα τάνκερ και τα μεγάλα φορτηγά πλοία. Για να διερευνήσουν τι ακριβώς συμβαίνει, ομάδα επιστημόνων του ιαπωνικού πανεπιστημίου Χοκάιντο πραγματοποίησε πολύμηνη έρευνα στο νησιωτικό σύμπλεγμα Ογκασαβάρα (Ogasawara) της Ιαπωνίας που είναι τόπος συγκέντρωσης αρσενικών μεγάπτερων φαλαινών. Οι ερευνητές μελέτησαν τις επιπτώσεις της παρουσίας των τάνκερ και των φορτηγών πλοίων στην συμπεριφορά των αρσενικών μεγάπτερων και ειδικότερα στο τραγούδι τους.

Οπως αναφέρει σε δημοσίευμά της η εφημερίδα The Times, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο πλησίαζαν τα πλοία προς τις φάλαινες εκείνες άρχιζαν σταδιακά να μειώνουν ή και να σταματούν εντελώς το τραγούδι τους. Από την έρευνα προέκυψε ότι η αρσενική μεγάπτερη φάλαινα ενοχλείται από την παρουσία ενός πλοίου και σταματά να τραγουδά όταν το πλοίο την έχει πλησιάσει σε απόσταση περίπου ενός χιλιομέτρου.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ακόμη ότι όταν η αρσενική φάλαινα σταματά να τραγουδά εξαιτίας της ενόχλησης που νιώθει από την παρουσία του πλοίου, δεν συνεχίζει το τραγούδι μόλις το πλοίο απομακρυνθεί αλλά περνάει αρκετή ώρα για να ξαναρχίσει. Εχει καταγραφεί ότι πρέπει να περάσει τουλάχιστον μισή ώρα αφότου μια φάλαινα διέκοψε το τραγούδι της για να αρχίσει να τραγουδά ξανά.

Οι επιστήμονες που δημοσιεύουν τα ευρήματά τους στην έγκριτη επιθεώρηση «PLΟS One» δεν διέκριναν κάποια εμφανή τουλάχιστον αλλαγή στην συμπεριφορά των θηλυκών φαλαινών εξαιτίας του θορύβου των πλοίων.

Τα… σουξέ και οι όρκες

Ερευνα που πραγματοποιήθηκε το 2011 έδειξε ότι στον κόσμο των αρσενικών μεγάπτερων «κυκλοφορούν» καινούργια τραγούδια τα οποία αντικαθιστούν παλαιότερα όπως συμβαίνει και στην μουσική βιομηχανία όπου ένα νέο σουξέ αντικαθιστά ένα παλαιότερο.

Άλλη έρευνα έδειξε ότι οι μπλε φάλαινες (τα μεγαλύτερα όντα στον πλανήτη) τις τελευταίες δεκαετίες τραγουδούν σε διαφορετικούς τόνους και συχνότητες από ό,τι προηγουμένως για να μην παρεμποδίζονται τα τραγούδια τους από τον θόρυβο των πλοίων. Ο θόρυβος των πλοίων έχει επίσης διαπιστωθεί ότι προκαλεί παρεμβολές στο σύστημα ηχοεντοπισμού στο οποίο βασίζονται οι όρκες για να επικοινωνούν μεταξύ τους, να βρίσκουν τροφή και να αποφεύγουν κινδύνους.

Η κυβέρνηση του Καναδά μάλιστα ανακοίνωσε πριν από λίγες μέρες ότι θα πραγματοποιήσει έρευνα σε μια θαλάσσια περιοχή στο νοτιοανατολικό άκρο της χώρας όπου συγκεντρώνονται όρκες για να διαπιστωθεί αν και σε τι ποσοστό επηρεάζονται από τον θόρυβο των πλοίων. Επίσης ο θόρυβος των πλοίων αλλά και η χρήση των σόναρ από τα υποβρύχια έχει διαπιστωθεί ότι ενέχει σοβαρούς κινδύνους για τις φάλαινες αλλά και για τα δελφίνια. Πολλές φορές, φάλαινες και δελφίνια χάνουν την ζωή τους είτε επειδή, για να αποφύγουν την ενόχληση από τα σόναρ, απομακρύνονται από την ομάδα τους, είτε επειδή απομακρύνονται από την τροφή τους, είτε επειδή αποπροσανατολίζονται καταλήγοντας σε αβαθή σημεία από όπου δεν μπορούν να επιστρέψουν στην ανοικτή θάλασσα.